دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و نارندارا مودی، نخستوزیر هند، در جلسهای در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک، ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۹. SAUL LOEB / AFP
پنجشنبه ۸ آبان ۱۴۰۴
آ. نعمتزاده – اندیشهٔ نو: پیش از این گزارش شد که توماس پیگوت، معاون سخنگوی وزارت خارجهٔ آمریکا، روز سهشنبه ۱۶ سپتامبر (۲۵ شهریور) در بیانیهای با عنوان «هدف قرار دادن شبکهٔ مالی میلیونها دلاری ارتش ایران و اقدامات بیشتر برای پیشبرد فشار حداکثری بر ایران» اعلام کرد که دولت آمریکا معافیتهای تحریمی بندر چابهار را لغو میکند.
معافیت از تحریم در پروژهٔ بندری چابهار در سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۶)، در دورهٔ اول ریاستجمهوری ترامپ، برای عملیات توسعهٔ بندری و ریلی در تأسیسات راهبردی چابهار، در ساحل دریای عمان در استان سیستان و بلوچستان، اعمال شده بود.
هند قرار بوده است در چارچوب قراردادی ده ساله، با همکاری سازمان بنادر و دریانوردی ایران، بندر چابهار را اداره کند. پروژهٔ چابهار شامل دو بندر بزرگ شهید بهشتی و شهید کلانتری است که سرمایهگذاری و فعالیت هند صرفاً در بندر شهید بهشتی و زیر مدیریت شرکت «ایندیا پورتز گلوبال لیمیتد» (IPGL) است.
گفته میشود که بندر چابهار یکی از مسیرهای انتقال تسلیحات نظامی برای حوثیهای یمن و دور زدن تحریمهای آمریکا و تحریمهای بینالمللی برای وارد کردن تجهیزات نظامی و موشکی بوده است.
اکنون وزارت امور خارجۀ هند اعلام کرد که آمریکا به آن کشور شش ماه فرصت اضافی داده است که شرکتهای هندی سرمایهگذار در بندر چابهار ایران را پیش از اینکه در معرض تحریمهای آمریکا قرار بگیرند از پروژههای مشترک با ایران خارج کند. تاریخ این مهلت قبلاً ٢٩ سپتامبر ۲۰۲۵ اعلام شده بود و این پس از آن بود که دولت آمریکا گفت «معافیت تحریمی» ٢٠١٨ را لغو میکند و به موجب آن هند و شماری از کشورهای دیگر ملزم شدند که فعالیت در پروژهٔ چابهار ایران را متوقف کنند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، سخنگوی وزارت امور خارجۀ هند در نشستی خبری گفته است: «میتوانم تأیید کنم که ما برای شش ماه دیگر از تحریمهای آمریکا معافیت گرفتهایم.»
او توضیح داد که این معافیت «در روزهای اخیر صادر شدهاست»، به این معنا که «تعلیق تحریمها تا آوریل ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت.»
این در حالی است که هند و ایران قراردادی برای توسعه و تجهیز بندر چابهار با هم دارند که بهویژه برای هند اهمیت زیادی دارد، از جمله برای دور زدن پاکستان و دسترسی به افغانستان.

پس از آنکه دولت ترامپ تعرفههای گمرکی ۵۰درصدی بر همهٔ کالاهای وارادتی از هند وضع کرد، روابط میان آمریکا و هند رو به تیرگی گذاشت. ترامپ از هند خواسته است که از روسیه نفت نخرد.