جمعه ۸ آبان ۱۴۰۵
گزارش مالی تازهٔ فولکسواگن در سهماههٔ سوم ۲۰۲۶ نشان میدهد که تغییر ساختار صنعت خودرو، رقابت با چین، و محدودیتهای تجاری آمریکا همزمان بر یکی از بزرگترین خودروسازان اروپا فشار وارد کرده است.
گروه خودروسازی فولکسواگن در سهماههٔ سوم سال ۲۰۲۶ با ثبت زیان خالص ۵٫۸میلیارد یورویی متحمل یکی از سنگینترین زیانهای فصلیاش در بیش از یک دههٔ اخیر شد. کاهش ارزش داراییهای پورشه، اُفت تقاضا در بازار چین، افزایش فشار رقابتی، و هزینههای ناشی از تعرفههای تجاری آمریکا از مهمترین عواملیاند که وضع مالی بزرگترین خودروساز اروپا را زیر فشار قرار دادهاند.
فولکسواگن در گزارش عملکرد مالی ۹ ماههٔ نخست سال ۲۰۲۶، که پنجشنبه ۷ آبان (۲۹ اکتبر) در کنار یادداشتی با تیتر «گروه فولکسواگن: نتایج نهماهه بر ضرورت فوری اقدام تأکید میکند» منتشر شد، از اُفت چشمگیر سودآوری و ثبت زیان سنگین در سهماههٔ سوم خبر داد.
بر اساس این گزارش، درآمد گروه فولکسواگن در فاصلهٔ ژوئیه تا سپتامبر ۲۰۲۶ (سه ماههٔ سوم سال میلادی) به ۷۵٫۳میلیارد یورو رسید که در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته ۶٫۳درصد کاهش نشان میدهد.
با این حال، مهمترین بخش گزارش مالی فولکسواگن به زیان عملیاتی ۵٫۸۶میلیارد یورویی و زیان خالص ۵٫۸۲میلیارد یورویی این شرکت در سهماههٔ سوم مربوط میشود که در مقایسه با زیان خالص حدود ۱٫۱میلیارد یورویی در مدت مشابه سال گذشته حاکی از تشدید مشکلات مالی این خودروساز است.
چرا فولکسواگن میلیاردها یورو زیان داد؟
یکی از مهمترین عوامل این زیان سنگین کاهش ارزش داراییهای مرتبط با پورشه است.
فولکسواگن در گزارشش از ۸٫۷ میلیارد یورو هزینههای غیرعادی در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ خبر داده که بخش عمدهٔ آن به کاهش ارزش داراییها مربوط میشود.
از این میزان، حدود ۶٫۴میلیارد یورو به کاهش ارزش برند و داراییهای مرتبط با پورشه اختصاص دارد. همچنین، حدود یک میلیارد یورو کاهش ارزش دارایی شرکتهای زیر کنترل فولکسواگن در چین و هزینههای مرتبط با برنامهٔ فروش کارخانه اوسنابروک آلمان در این رقم لحاظ شده است.
در مجموع، ۷٫۸میلیارد یورو از هزینههای غیرعادی ۹ ماهه در سهماههٔ سوم شناسایی شده است.
بنابراین، زیان سنگین فولکسواگن صرفاً نتیجهٔ کاهش فروش خودرو نیست و بخش چشمگیری از آن به تعدیلهای حسابداری و کاهش ارزش داراییها بازمیگردد.
رقابت خودروسازان چینی
در کنار هزینههای غیرعادی، شرایط دشوار بازار چین یکی از مهمترین چالشهای عملیاتی فولکسواگن است.
چین که سالها یکی از مهمترین بازارهای سودآور این خودروساز آلمانی بود اکنون به یکی از میدانهای اصلی رقابت فولکسواگن با خودروسازان بومی چینی تبدیل شده است.
تولیدکنندگان چینی خودروهای برقی بهسرعت در حال طراحی و تولید خودروهای جدید، کاهش هزینهٔ تولید، و افزایش سهم بازارند. در این شرایط، موقعیت خودروسازان سُنّتی اروپایی از جمله فولکسواگن در بزرگترین بازار خودرو جهان در چین زیر فشار قرار گرفته است.
فولکسواگن همچنین با افزایش فشار رقابتی در بازار اروپا مواجه است که در آن خودروسازان چینی نیز برای افزایش سهمشان برنامهریزی کردهاند.
از سوی دیگر، افزایش هزینههای ناشی از تعرفههای تجاری آمریکا و تغییر ترکیب فروش بهسمت خودروهای برقی با حاشیهٔ سود کمتر فشار مضاعفی بر درآمد عملیاتی گروه وارد کرده است.
اُفت ۱۱درصدی فروش فولکسواگن در ۹ ماه نخست ۲۰۲۶
آمارهای منتشرشده نشان میدهد که فولکسواگن در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۵٫۹میلیون دستگاه خودرو فروخته است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۶٫۶میلیون دستگاه بود.
به این ترتیب، فروش خودروهای گروه در این دوره حدود ۱۱درصد کاهش یافته است.
درآمد گروه نیز با افت ۲٫۲درصدی از ۲۳۸٫۷میلیارد یورو در ۹ ماه نخست ۲۰۲۵ به ۲۳۳٫۴میلیارد یورو در مدت مشابه سال ۲۰۲۶ رسیده است.
اما وضع سودآوری بهمراتب نگرانکنندهتر است، زیرا که نتیجهٔ عملیاتی گروه در این دوره فقط به ۷۱میلیون یورو رسیده، در حالی که فولکسواگن در ۹ ماه نخست سال گذشته ۵٫۴میلیارد یورو سود عملیاتی داشت.
البته، با کنار گذاشتن هزینههای غیرعادی ۸٫۷میلیارد یورویی، نتیجهٔ عملیاتی فولکسواگن در این دوره حدود ۸٫۸میلیارد یورو بوده است. حاشیهٔ سود عملیاتی تعدیلشده نیز به ۳٫۸درصد رسیده که همچنان برای این گروه خودروسازی کافی نیست.

برنامهٔ فولکسواگن برای کاهش هزینهها: ۳۱میلیارد یورو صرفهجویی
مدیریت فولکسواگن در واکنش به وضع موجود اجرای برنامهٔ گستردهای برای اصلاح ساختار و کاهش هزینهها را در دستور کار قرار داده است.
این برنامه که با عنوان «برنامهٔ آتی» (Future Plan) معرفی شده شامل کاهش تنوع مدلها، سادهسازی ساختار سازمانی، کاهش هزینهٔ تولید خودرو، کنترل هزینههای اداری، افزایش بهرهوری کارخانهها، و سرعت بخشیدن به توسعهٔ فناوری است.
مجموع اقدامات پیشبینیشده در این برنامه طرح کاهش هزینهای در مقیاس حدود ۳۱میلیارد یورو است.
همچنین، برنامهٔ بازسازی فولکسواگن میتواند به حذف حدود ۱۰۰هزار موقعیت شغلی در سالهای آینده و کاهش ظرفیت تولید در آلمان منجر شود. احتمال تعطیلی چهار کارخانه نیز در گزارشهای رسانهیی دربارهٔ این برنامه مطرح شده است.
چشمانداز فولکسواگن در سال ۲۰۲۶؛ حاشیهٔ سود فقط یکدرصد
چشمانداز مالی جدید فولکسواگن نیز از ادامه یافتن فشار بر عملکرد این گروه در سال جاری میلادی حکایت دارد.
این شرکت پیشبینی کرده است درآمد فروش گروه در سال ۲۰۲۶ به حدود ۳۱۵میلیارد یورو برسد و حاشیهٔ سود عملیاتی آن حداکثر در محدودهٔ یکدرصد قرار گیرد.
این پیشبینی در شرایطی مطرح شده که فولکسواگن برای حفظ کردن توان سرمایهگذاری، توسعهٔ محصولات جدید، و رقابت در بازار خودروهای برقی به بهبود چشمگیر سودآوری نیاز دارد.
با این حال، همهٔ نشانهها در گزارش مالی فولکسواگن منفی نیستند. سفارش خودروهای برقی این گروه در اروپا در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۳۹درصد افزایش یافته و مجموع سفارشهای دریافتی در بازار اروپا نیز ۴درصد رشد داشته است.
همچنین، حدود ۴۰درصد از سفارشهای ثبتشده در سبد سفارش اروپایی فولکسواگن به خودروهای تمامبرقی اختصاص دارد.
آنچه از گزارش مالی فولکسواگن میتوان برداشت کرد تغییر جدّی شرایط رقابت در صنعت خودرو جهان است. خودروسازی که سالها با تکیه بر قدرت نام و ویژند (برَند)، مقیاس تولید، و حضور گسترده در بازارهای جهانی فعالیت میکرد اکنون برای حفظ سودآوری ناچار است همزمان با رقیبان چینی، هزینههای تولید، و دشواریهای گذار به خودروهای برقی مقابله کند.
با استفاده از گزارش پایگاه خبری پرشین خودرو