پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵
روز ملی کودک (۱۶ مهر) فرصتی است برای یادآوری حقیقتی ساده، اما بنیادین: هر کودک، فارغ از جنسیت، قومیت، ملیت، محل زندگی، و وضع اقتصادی و اجتماعی خانواده، صاحب حق‌هایی است: حق امنیت، آموزش، سلامت، شادی، کرامت، و برخورداری از آینده‌ای روشن. حق کودکان به زندگی تنها به آموزش محدود نمی‌شود، بلکه برخورداری از محیط زیست سالم، هوای پاک، آب سالم، و تغذیه مناسب را نیز در بر می‌گیرد.
اما حقوق کودکان با برگزاری مراسم، انتشار پیام‌های تبریک، و تکرار شعارهای سالانه محقق نمی‌شود. کودکان بیش از تبریک به حق، حمایت، و عدالت نیاز دارند؛ به محیطی امن برای رشد، آموزش رایگان و باکیفیت، حمایت در برابر خشونت و بهره‌کشی، دسترسی عادلانه به خدمات جسمی و روانی، و فرصت‌هایی برابر برای ساختن آینده‌شان نیاز دارند.
هر سال در روز جهانی و روز ملی کودک از حقوق کودکان بسیار سخن گفته می‌شود، اما فاصلهٔ میان این شعارها و واقعیت زندگی بسیاری از کودکان همچنان عمیق و نگران‌کننده است.
- از حق امنیت و حق شنیده شدن کودکان سخن می‌گوییم، در حالی که جامعه همچنان با واقعیت تلخ خشونت و جان باختن کودکان در خیابان‌ها روبه‌روست.
- از حق آموزش برابر سخن می‌گوییم، اما هنوز کودکانی هستند که سهمشان از آموزش کلاس‌ها و فضاهایی است که حتی از حداقل استانداردهای مدرسه برخوردار نیستند.
- از آموزش رایگان سخن می‌گوییم، در حالی که خانواده‌های بسیاری در مدرسه‌های دولتی نیز ناچارند هزینه‌هایی را به عناوین مختلف پرداخت کنند.
- از برابری فرصت‌های آموزشی سخن می‌گوییم، اما نتایج کنکور، دسترسی نابرابر به مدرسه‌های خاص، آموزش خصوصی، و امکانات آموزشی مسیر آیندهٔ کودک را تعیین می‌کند.
- از حمایت از کودکان دارای معلولیت و کودکان مبتلا به بیماری‌های خاص سخن می‌گوییم، در حالی که خانواده‌های آنان زیر فشار هزینه‌های سنگین دارو، درمان، توان‌بخشی، و مراقبت قرار دارند.
- از امنیت و آرامش کودکان سخن می‌گوییم، اما در گوشه‌وکنار جهان جنگ و خشونت و آوارگی همچنان کودکان را از خانه، خانواده، آموزش، و حتی حق زندگی محروم می‌کند؛ کودکانی که در میناب و دیگر نقاط کشور زیر حمله‌ها و بمباران آمریکا و اسرائیل جانشان را از دست داده‌اند قربانی همین جنگ و خشونت شده‌اند؛ امروز دستیابی سریع و بدون اتلاف وقت به صلح و آرامش، که از اساسی‌ترین الزامات حفظ جان و آیندهٔ کودکان است، وظیفهٔ حکومت و همهٔ نهادهای مسئول است.
- و از کودکی سخن می‌گوییم، در حالی که برای بسیاری از کودکان فقر، کار اجباری، تبعیض، خشونت، و محرومیت مجال تجربهٔ کودکی طبیعی را از میان برده است.
۱- انجمن یاری کودکان در معرض خطر
۲- مؤسسهٔ ندای ماندگار دروازه غار
۳- مؤسسهٔ مهروماه
۴- مؤسسهٔ یاریگران‌کودکان‌کار پویا
۵- انجمن دوستداران‌کودک مشتاق
۶- انجمن حمایت از حقوق کودکان
۷- گروه تلاشگران یاری همدل
۸- مؤسسهٔ نوید زندگی کوشا
۹- مؤسسهٔ انسان دشواری وظیفه
۱۰- مؤسسهٔ درخت کوچک زندگی
۱۱- انجمن پژوهش‌های آموزشی پویا
۱۲- مؤسسهٔ کنشگران اجتماعی فرزانه( زاهدان)
۱۳- انجمن حمایت از کودکان کار
۱۴-انجمن پرنده درخت کوچک
۱۵-انجمن دوستداران کودک پویش
ایران از سال ۱۹۹۴/۱۳۷۳ به کنوانسیون حقوق کودک پیوسته است. بنابراین، یادآوری تعهدهای ناشی از این کنوانسیون و ضرورت اجرای مؤثر اصول و حقوق مندرج در آن باید بخشی جدایی‌ناپذیر از حقوق کودکان در ایران باشد.
از این رو، در روز ملی کودک بار دیگر بر مسئولیت جدّی، مستقیم، و غیرقابل چشم‌پوشی نهادهای مسئول در قبال حقوق کودکان تأکید می‌کنیم و تحقق مطالبات زیر را ضروری می‌دانیم:
- تضمین آموزش رایگان، باکیفیت، و برابر برای همه کودکان
- مقابلهٔ مؤثر و بدون اغماض با کودک‌آزاری، خشونت، و هرگونه بهره‌کشی از کودکان
- حمایت واقعی، پایدار، و مؤثر از کودکان کار و کودکان در معرض آسیب
- تضمین دسترسی عادلانه همهٔ کودکان به خدمات سلامت جسم و روان
- جلوگیری از ترک تحصیل و فراهم کردن شرایط بازگشت کودکان بازمانده از تحصیل به چرخهٔ آموزش
- حمایت مؤثر از کودکان دارای معلولیت و کودکان مبتلا به بیماری‌های خاص و کاهش فشارهای سنگین درمانی و مراقبتی بر خانواده‌های آنان
- تقویت قوانین، نهادها، و سازوکارهای اجرایی حمایت از حقوق کودک
- تضمین حق حیات و بقا و اتخاذ تدابیر فوری و مؤثر برای حفاظت از کودکان در برابر جنگ، خشونت، و هرگونه تهدید علیه جان آنان
- تأمین محیط‌زیست سالم، آب و هوای پاک، تغذیهٔ مناسب، و شرایط مادّی و اجتماعی لازم برای رشد همهٔ کودکان
- و مهم‌تر از همه، شنیده شدن صدای کودکان و به رسمیت شناختن آنان نه صرفاً به‌عنوان موضوع حمایت، بلکه به‌عنوان صاحبان حق.
کودکان آیندهٔ دور نیستند؛ آنان امروزِ جامعه‌اند.
شیوهٔ رفتار جامعه با کودکان یکی از روشن‌ترین معیارهای سنجش عدالت، مسئولیت‌پذیری، و انسانیت آن جامعه است.
حفظ کودکی تنها مسئولیت خانواده‌ها نیست؛ حکومت و همهٔ نهادهای مسئول در قبال تضمین حق حیات، بقا، سلامت، امنیت، آموزش، و رشد همهٔ کودکان مسئولیت مستقیم دارند.
هیچ کودکی نباید بهای فقر، تبعیض، خشونت، جنگ، یا بی‌توجهی جامعه و نهادهای مسئول را با از دست دادن کودکی‌اش بپردازد.
روز ملی کودک تنها روزی برای تبریک گفتن نیست؛ روز ملی کودک روز یادآوری مسئولیت‌ها، دیدن واقعیت‌ها، و مطالبهٔ حقوق کودکان است.
۱۶ مهر ۱۴۰۵
از صفحهٔ اینستاگرام انجمن یاری کودکان در معرض خطر
