مارک کارنی، نخستوزیر کانادا (سمت راست)، در مراسم استقبال از او، با حضور رئیس پارلمان اروپا رابرتا متسولا (وسط)، و رئیس کمیسیون اروپا اورسولا فون درلاین. عکس از آسوشیتدپرس
پنجشنبه ۲۶ شهریور ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، تهدید کرد که در صورت پیشبرد پیشنهاد اتحادیه اروپا برای اینکه کانادا «عضو وابسته» این اتحادیه بشود، روابط تجاری با اروپا را محدود یا تعرفههای گمرکی «بسیار سنگینی» علیه آن وضع خواهد کرد.
به گزارش یورونیوز، ترامپ احتمال پیوستن کانادا به اتحادیهٔ اروپا را «مضحک» خواند و آن کشور را «شریک تجاری افتضاح» آمریکا توصیف کرد. او گفت: «اگر قصد خوبی در کار باشد، مشکلی نیست. اگر قصد بدی باشد، تعرفههای گمرکی بسیار سنگینی بر اروپا وضع خواهیم کرد.»
اظهارات ترامپ پس از آن مطرح شد که اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، پیشنهاد کرد که روابط اتحادیهٔ اروپا و کانادا فراتر از توافق تجارت آزاد کنونی دو طرف، موسوم به «ستا» (CETA)، گسترش یابد و دو طرف «ائتلافی برای آینده» با هدف ایجاد «فضایی مشترک برای رفاه و امنیت اقتصادی» تشکیل دهند.
فون در لاین روز چهارشنبه ۲۵ شهریور در سخنرانی سالانهاش دربارهٔ اوضاع اتحادیهٔ اروپا و در حضور مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، پیشنهاد اعطای نوعی عضویت وابسته به کانادا را مطرح کرد.
او با اشاره به ارزشهای مشترک دو طرف خطاب به مارک کارنی گفت: «مهمتر از همه، مارک عزیز، اروپا و کانادا به دموکراسی باور دارند.»
کارنی، که در پارلمان اروپا در استراسبورگ با تشویق ایستادهٔ نمایندگان روبهرو شد، قرار است روز پنجشنبه در این نهاد سخنرانی کند.
تنش با ترامپ کانادا را به اروپا نزدیکتر کرده است
تهدیدهای ترامپ برای اعمال عوارض گمرکی و اظهارات مکرر او دربارهٔ تبدیل کردن کانادا به پنجاه و یکمین ایالت آمریکا روابط میان دو همسایهٔ آمریکای شمالی را تا حدی تیره کرده است.
دولت مارک کارنی ظاهراً تلاش دارد وابستگی اقتصادی کانادا به آمریکا را کاهش دهد. امروزه آمریکا مقصد حدود ۷۰درصد از صادرات کانادا است. مارک کارنی نیز خواستار ایجاد «ائتلاف منحصربهفرد» با اتحادیهٔ اروپا شده است.
با این حال، تلاش کانادا برای نزدیکتر شدن به اروپا پیش از تنشهای اخیر نیز آغاز شده بود. کارنی در سخنرانیاش در ماه ژانویه امسال در مجمع جهانی اقتصاد در داووس از قدرتهای متوسط خواسته بود برای افزایش قدرت چانهزنی در دوران رقابت قدرتهای بزرگ همکاری بیشتری داشته باشند.
او گفته بود: «وقتی تنها بهصورت دوجانبه با یک قدرت مسلط مذاکره میکنیم، از موضع ضعف مذاکره میکنیم، و آنچه را به ما پیشنهاد میشود میپذیریم.»
دولت کانادا تا کنون در واکنش به تعرفههای گمرکی آمریکا اقدامات متقابل انجام داده و شرایط تجاری پیشنهادی دولت آمریکا را، که به گفتهٔ کارنی حاکمیت کانادا را تضعیف میکند، نپذیرفته است.
ترامپ نیز روز چهارشنبه ۲۵ شهریور در ادامهٔ ایراد فشار بر کانادا یادداشتی را امضا کرد که بر اساس آن دولت آمریکا موظف میشود کالاهای کانادایی را از نظام خریدهای دولتی فدرال کنار بگذارد.
کاخ سفید اعلام کرد این اقدام در واکنش به سیاست «کالای کانادایی بخرید» دولت کانادا انجام شده است که برای کالاهای تولید داخل آن کشور اولویت قائل میشود.
کاخ سفید این سیاست را ناعادلانه خواند و اعلام کرد ترامپ قصد دارد کانادا را در قبال آنچه «رفتار غیرمنطقی و تبعیضآمیز مستمر علیه کالاهای آمریکایی» توصیف کرد پاسخگو کند.
اتحادیهٔ اروپا در روابط تجاریاش با آمریکا مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. آمریکا و اتحادیهٔ اروپا پیشتر به توافقی تجاری دست یافتند که سقف عوارض گمرکی ۱۵درصدی برای بخش عمدهٔ صادرات اتحادیهٔ اروپا به آمریکا تعیین کرد و اروپا نیز عوارض گمرکی بر کالاهای صنعتی آمریکا را حذف کرد.
کانادا پیش از این به برنامهٔ خریدهای دفاعی اتحادیهٔ اروپا پیوسته است
جاناتان ویلکینسون، سفیر منتخب کانادا در اتحادیهٔ اروپا، روز چهارشنبه گفت دولت کانادا پیش از سخنرانی فون در لاین دربارهٔ موضوع «عضویت وابسته» با مقامهای اروپایی گفتوگو کرده و میدانسته است که چنین پیشنهادی مطرح است.
به گفتهٔ او، کانادا با اتحادیهٔ اروپا دربارهٔ ایجاد «ائتلافی برای آینده» گفتوگو کرده بود و مقامهای اروپایی بودند که موضوع عضویت وابسته را مطرح کردند.
ویلکینسون تأکید کرد که کانادا جویای عضویت کامل در اتحادیه اروپا نیست، زیرا چنین اقدامی مستلزم واگذاری بخشی از حاکمیت آن کشور خواهد بود.
او گفت کانادا در عوض میخواهد به شیوهای که به تقویت حاکمیت کانادا منجر شود «تا حد امکان» به اتحادیهٔ اروپا نزدیک شود.
دفتر نخستوزیر کانادا نیز از پیشنهاد فون در لاین استقبال کرد و اعلام کرد کانادا برای «تقویت حاکمیت» آن کشور در صدد تعمیق روابط با اتحادیه اروپا است و از گسترش روابط دو طرف به فراتر از توافق تجارت آزاد حمایت میکند.
بر اساس پیشنهاد فون در لاین، شراکت گستردهتر اتحادیهٔ اروپا و کانادا حوزههایی از جمله صنایع پیشرفته، فناوری، تولیدات دفاعی، قطب شمال، انرژی، مواد معدنی حیاتی، باتری، هوشواره (هوش مصنوعی)، رایانش کوانتومی، امنیت سایبری، و امنیت اقتصادی را در بر خواهد گرفت.
رئیس کمیسیون اروپا تأکید کرد این همکاری علیه کشور دیگری شکل نمیگیرد.
او گفت: «این شراکت علیه هیچکس دیگری نیست، بلکه برای قدرت مشترک ماست. بهطور خلاصه، میخواهیم روابط با کانادا را به بالاترین سطح ممکن برسانیم.»