Illustration by Jade Cuevas/POLITICO (source images via AP, Getty Images and iStock)
چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
دامنه بحران خاورمیانه روز چهارشنبه با چند تحول همزمان گستردهتر شد. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، گفته است جنگ با ایران در «یکی دو ماه آینده» وارد مرحلهای «بسیار متفاوت» خواهد شد. ونس در گفتوگو با نیویورک پست از سخنان ترامپ درباره پایان یافتن جنگ پس از انتخابات میاندورهای نوامبر حمایت کرد، اما درباره شکل دقیق این مرحله تازه توضیحی نداد. او گفت نیروهای آمریکا در حال حاضر درگیر عملیات تهاجمی گسترده نیستند و یکی از اولویتها باز نگه داشتن مسیرهای کشتیرانی و جلوگیری از بازسازی توان نظامی ایران است.
با وجود این اظهارات، تردد تجاری در تنگه هرمز همچنان در سطح بسیار پایینی قرار دارد. دادههای اولیه کشتیرانی نشان میدهد روز سهشنبه تنها چهار شناور از هرمز عبور کردهاند؛ دو کشتی وارد خلیج فارس و دو کشتی خارج شدهاند. این رقم بهطور محسوسی کمتر از میانگین دهروزه ۱۸ شناور است و هیچ نفتکش بسیار بزرگ یا کشتی حامل گاز طبیعی مایع در میان آنها ثبت نشده است. رویترز یادآور شده برخی شناورها ممکن است با خاموش کردن فرستندههای رهگیری عبور کرده باشند و در آمار دیده نشوند.
همزمان عربستان سعودی اعلام کرد پدافند هوایی این کشور یک پهپاد منتسب به حوثیها را در جنوب مکه و پیش از ورود به حریم ممنوعه این شهر رهگیری و منهدم کرده است. ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف تحت رهبری عربستان، امنیت مکه و مدینه و زائران را «خط قرمز» خواند و گفت ریاض برای بازدارندگی در برابر حملات بیشتر اقدام خواهد کرد. حوثیها اما هدف قرار دادن مکه را رد کردند و حازم الاسد، سخنگوی این گروه، ادعای عربستان را «دروغی تکراری» خواند.
سازمان همکاری اسلامی نیز حمله ادعایی به مکه و منطقه مدینه را محکوم کرد و حوثیها را مسئول دانست. این حادثه پس از چند روز حملات موشکی و پهپادی به مناطق مختلف عربستان رخ داده است. مقامهای سعودی میگویند در حملات دوشنبه به خمیس مشیط، ابها و طائف ۱۳ غیرنظامی زخمی و شماری خانه و خودرو آسیب دیدهاند. در پی این حملات، هشدارهای امنیتی در چند شهر از جمله مکه، جده، طائف و ینبع صادر شد.
تشدید حملات در شرایطی است که حوثیها طی روزهای اخیر کنترل خود را بر بخشهایی از ساحل دریای سرخ و مناطق پیرامون بابالمندب گسترش دادهاند. همزمان نیروهای دولت یمن حملات هوایی خود را در اطراف مخا، ذباب و الخوخه افزایش دادهاند و مقامهای نظامی یمنی میگویند این عملیات میتواند مقدمه یک حمله زمینی برای بازپسگیری مناطق ساحلی باشد. بحران بابالمندب برای عربستان اهمیت ویژهای پیدا کرده، زیرا اختلال در تردد هرمز بخشی از صادرات نفت این کشور را به مسیر دریای سرخ وابستهتر کرده است.
در همین حال، دولت دونالد ترامپ در حال آمادهسازی یک بسته تسلیحاتی ۲.۸ میلیارد دلاری برای اسرائیل است که شامل حدود ۴۰ هزار بمب دوهزارپوندی میشود: ۲۰ هزار بمب MK-۸۴ و ۲۰ هزار بمب BLU-۱۱۷. مقامهای آمریکایی گفتهاند این معامله هنوز نهایی نشده، اما کنگره بهطور غیررسمی در جریان آن قرار گرفته است. بخش عمده هزینه این بسته از محل کمکهای نظامی خارجی آمریکا به اسرائیل تأمین خواهد شد.
بمبهای دوهزارپوندی از قدرتمندترین مهمات متعارف در زرادخانه آمریکا هستند و استفاده از آنها در مناطق پرجمعیت غزه پیشتر نگرانیهای گستردهای درباره تلفات غیرنظامیان ایجاد کرده بود. دولت جو بایدن در سال ۲۰۲۴ ارسال بخشی از این بمبها را متوقف کرد، اما ترامپ پس از بازگشت به کاخ سفید این محدودیت را برداشت. بسته تازه، در صورت نهایی شدن، یکی از بزرگترین انتقالهای این نوع مهمات به اسرائیل در سالهای اخیر خواهد بود.
مجموع این تحولات نشان میدهد جنگ منطقهای همزمان در چند محور ادامه دارد: حملات حوثیها و پاسخ عربستان و نیروهای یمنی در جنوب، بحران کشتیرانی در بابالمندب و هرمز، رویارویی ایران و آمریکا و افزایش پشتیبانی تسلیحاتی واشینگتن از اسرائیل. با وجود سخنان مقامهای آمریکایی درباره تغییر شکل جنگ در ماههای آینده، نشانههای موجود در میدان فعلاً از کاهش سریع تنش حکایت نمیکند.
از اخبار روز