چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز چهارشنبه ۱۸ شهریور تصمیم گرفت پروندهٔ مربوط به پایبند نبودن سوریه به تعهدهایش را پایانیافته اعلام کند. بهعلاوه، این شورا از همکاری مقامات جدید سوریه در این موضوع ابراز رضایت کرد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از دیپلماتها گزارش داد که این تصمیم، که بدون رأیگیری رسمی و با اجماع اعضا تصویب شد، به روندی که در سال ۲۰۱۱ علیه سوریه آغاز شده بود پایان میدهد.
سوریه چند روز پیش بر پایبندی کامل به همکاری و شفافیت با آژانس بینالمللی انرژی اتمی تأکید کرده و خواستار حذف بند «پایبند نبودن» و مختومه شدن این پرونده در جریان نشست شورای حکام آژانس شده بود.
وزارت خارجهٔ سوریه و سازمان انرژی اتمی سوریه در یک نشست رسمی با حضور نمایندگان و سفیران کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین تلاشهای ملی انجامشده برای رسیدگی به این پرونده را تشریح کردند. این اقدامات شامل اعلام داوطلبانه مواد هستهیی بود که پیشتر اعلام نشده بود و قرار دادن آنها تحت نظارت و بازرسیهای بینالمللی میشود.
بر اساس دو بیانیهٔ جداگانهٔ وزارت خارجه و سازمان انرژی اتمی سوریه، نمایندگان سوریه در این نشست توضیح دادند که دولت سوریه تصمیم گرفته است پس از بیش از ۱۸ سال سایت دیرالزور را در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دهد. همچنین، دولت سوریه آژانس را از وجود یک سایت دیگر که پیشتر اعلام نشده بود و حاوی مواد هستهیی است مطلع کرده است.
دولت سوریه اعلام کرد این اقدامات نشاندهندهٔ میزان همکاری و رویکرد باز آن کشور برای تقویت اعتماد با جامعه بینالمللی است. مضر العکله، رئیس سازمان انرژی اتمی سوریه، هفتهٔ گذشته اعلام کرد که سوریه در انتظار آن چیزی است که آژانس وعده داده بود و آن را «گامی مثبت» برای بستن پروندهٔ «پایبند نبودن» سوریه توصیف کرد.
او هشدار داد که ادامهٔ درج این بند در دستور کار شورای حکام در نشست ماه سپتامبر به هدررفت غیرضروری منابع و تلاشها منجر خواهد شد.
«پایبند نبودن» اصطلاحی است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی از سال ۲۰۱۱ در پی اعلام نکردن یک رآکتور هستهیی مشکوک در دیرالزور در سوریه و ارائه نکردن اطلاعات مورد درخواست آژانس درباره آن به کار برده است. این پرونده با وجود تلاشها برای حلوفصل آن همچنان در دستور کار شورای حکام باقی مانده بود.
العکله تأکید کرد که دولت کنونی سوریه ارتباطی با فعالیتهای هستهیی اعلامنشده مربوط به رژیم سابق سرنگون شدهٔ بشار اسد ندارد که موجب قرار گرفتن این کشور در بند «پایبند نبودن» شد.
این مقام سوری افزود که دولت سوریه این پرونده را مسئولیت ملی میداند و تصمیمی استراتژیک برای همکاری با آژانس با بالاترین سطح شفافیت و گشودگی اتخاذ کرده است.
او افزود که سوریه پشتیبانی فنی و لجستیکی بیسابقه و بیقید و شرطی را برای رسیدگی به پرسشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی و تضمین شرایط مناسب برای عملیات راستیآزمایی و بازرسی ارائه داده است.
رئیس سازمان انرژی اتمی سوریه همچنین تأکید کرد که مقامات سوریه تلاشهایی را برای یافتن اطلاعات و مواد هستهیی انجام دادهاند و مواد کشفشده را زیر نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی و جزو پادمانها و کنترلهای ملی قرار دادهاند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی در گزارش محرمانهای که اخیراً منتشر شده است از کشف تقریباً ۷۳ تُن اورانیوم طبیعی در یک سایت، از جمله ۵۵ تُن بهشکل میلههای سوخت و حدود ۱۸ تُن ضایعات و پسماند اورانیوم در سوریه خبر داده است.