یکشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۵
در تفاهمنامهٔ اسلامآباد امضاشده بین رؤسای جمهوری آمریکا و ایران یک دورهٔ ۶۰روزه برای انجام مذاکره بر سر برنامهٔ هستهیی ایران پیشبینی شده بود که این مهلت زمانی روز دوشنبه ۲۶ مرداد به پایان رسید.
با پایان یافتن این مهلت ۶۰روزه و بینتیجه ماندن «مذاکره» میان آمریکا و ایران، اوضاع منطقه وارد مرحلهٔ تازهای از «نه جنگ، نه صلح» و بنبست سیاسی میشود. دولت ترامپ جمهوری اسلامی را به افزایش فشارهای اقتصادی تهدید کرده است. ایران نیز در واکنش هشدار داده است که دست به عملیات تلافیجویانه و احتمالاً برخورد تهاجمی، بهجای تدافعی، خواهد زد. بهعلاوه، جمهوری اسلامی کنترلهای امنیتی را تشدید و با تصویب قانونی جدید در مجلس اسلامی، جرمانگاری آزادی بیان و قلم را تشدید کرده است. از سوی دیگر، گزارشها از نامنظم و ناامن بودن رفتوآمد در تنگهٔ هرمز و گسترش دامنهٔ درگیریها در یمن خبر میدهند. با این حال، توقف حملههای نظامی مستقیم میان ایران و آمریکا منطقه را در وضعیت تعلیق قرار داده است.
روز پنجشنبه خبرگزاری آناتولی به نقل از منابع دولتی پاکستان گزارش داد که ایالات متحد آمریکا و جمهوری اسلامی ایران در آستانهٔ پایان مهلت توافق اسلامآباد، با تمدید آتشبس ۶۰روزه میان دو طرف موافقت کردهاند.
یک منبع نزدیک به روند میانجیگری گفته است: «هر دو طرف موافقت خودشان را با تمدید مهلت به میانجیها اعلام کردهاند.» با این حال، مدت دقیق تمدید هنوز نهایی نشده و آمریکا و جمهوری اسلامی از طریق میانجیها در حال تبادل پیام برای تعیین دورهٔ جدید آتشبس هستند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان هم اعلام کرد که مهلت ۶۰روزه پیشبینیشده در تفاهمنامهٔ اسلامآباد برای مذاکره و دستیابی به توافق نهایی بین ایران و آمریکا قابل تمدید است و دولت پاکستان به تلاشهای میانجیگرانهاش برای بازگرداندن دو طرف به میز مذاکره ادامه میدهد.
بقایی: آمریکا مسئول نقض تفاهمنامه و توقف گفتوگوها است
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در نخستین موضعگیری پس از پایان مهلت ۶۰روزه منظورشده در تفاهمنامهٔ اسلامآباد آمریکا را مسئول نقض آن و متوقف شدن گفتوگوها دانست. او مدعی شد که در تفاهمنامه اساساً «مهلت ۶۰روزه وجود ندارد.»
بقایی گفت: «بهدلیل نقض فاحش و گستردهٔ یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد از سوی ایالات متحده تنها چند هفته پس از امضای آن هیچگونه گفتوگویی آغاز نشد و در نتیجه، بحث مهلت ۶۰روزه نیز کاملاً موضوعیت خودش را از دست داد.»
تهدید ترامپ: اگر عمان مانع توافق با ایران بر سر تنگهٔ هرمز شود، آن را بمباران میکنیم
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اظهاراتی تند عمان را به حملهٔ نظامی تهدید کرد و خواستار بالا بردن «پرچم سفید تسلیم» از سوی ایران در جریان مذاکرات مربوط به کنترل تنگهٔ هرمز شد.
ایران هفتهٔ گذشته اعلام کرده بود که با عمان دربارهٔ چگونگی بازگشایی تنگه هرمز در حال مذاکره است و به نتایجی رسیده است. بقایی گفت در خصوص نقشهٔ تردد در تنگه هرمز در مذاکرات با عمان «تفاهم حاصل شده» و در خصوص بیانیهٔ مشترک همچنان برخی نکات فنی وجود دارد که در حال بحث است، ولی مذاکرات به شکل روان و سازنده انجام میشود. بقایی در نشست خبری روز دوشنبه نوزدهم مرداد گفته بود باز شدن تنگه هرمز «منوط به توقف اقدامات غیرقانونی و مخرب آمریکا و جبران آنهاست.»
عمان در تحولات جاری منطقه نقش میانجی میان آمریکا و جمهوری اسلامی را بر عهده دارد.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، ترامپ در گفتوگو با تری ینگست، خبرنگار شبکهٔ فاکسنیوز، با اشاره به گفتوگوهای جاری میان عمان و ایران دربارهٔ مدیریت عبورومرور در تنگهٔ هرمز گفت: «اگر عمان مانع راه شود، آنها را بهسختی بمباران خواهیم کرد.» رئیسجمهور آمریکا همزمان با دنبال کردن مسیر مذاکراتی، بر لزوم تسلیم کامل ایران تأکید کرده است، موضعگیری شدیدی که نشاندهندهٔ اوجگیری مجدد تهدیدهای آمریکا در قبال بحران رفتوآمد دریایی در منطقه است.