جعفر بخشی بی‌نیاز – نویسنده و روزنامه‌نگار
دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵
گفته اگر آمریکا خاک ما را اشغال کند، ما خاک خودمان را هم بمباران می‌کنیم. اینها را محمد اکرمی‌‌نیا، سخنگوی ارتش، به نمایندگی کل سیستم و حکومت از صدر تا ذیل گفته.۱
این ادعا بیش از آنکه استراتژی بازدارنده یا تاکتیک نظامی به نظر برسد اعترافِ هولناک به بن‌‌بستِ اخلاقی در تفکر نظامیِ حاکم است. اینکه یک مقام نظامیِ رسمی استراتژی زمین سوخته را به‌عنوان گزینه‌ای روی میز معرفی می‌کند پرسش‌های بنیادین و دردناکی را در ذهن هر شهروند و ناظر آگاهی برمی‌انگیزد که آیا این منطقِ دفاع از میهن است یا منطقِ نابودیِ هم‌وطن؟ در قاموسِ کلاسیکِ نظامی، ارتش همواره و همه‌جا سپرِ بلا برای حفاظت از جان و مال و ناموس مردم بوده است. اما این نگرش جدید و وحشتناک جایِ سپر و شمشیر را عوض کرده است.
وقتی سخنگوی ارتش به‌راحتی از بمبارانِ خاکِ خودی سخن می‌گوید، یعنی در این جهان‌‌بینی سرزمین تنها یک جغرافیایِ بی‌‌روح است که می‌توان آن را به همراهِ ساکنانش به‌راحتی قربانی کرد، بدون آنکه ارزشی برای حقِ حیاتِ شهروندان قائل شد.
این دیدگاه تقلیلِ ملت به گوشتِ دمِ توپ در یک بازیِ ایدئولوژیک است. ما این منطقِ خشن و آمیخته به خشونت را پیش‌‌تر، البته در مواجهه با اعتراض‌های داخلی، در برخوردهای امنیتی با منتقدان، و در سرکوبِ هر صدایِ دگراندیشی بارها و بارها دیده و شنیده‌ایم. گویی این خشونت ساختاری و برنامه‌ریزی‌شده نه ابزاری مقطعی برای دفاع، بلکه بخشی از دی‌‌ان‌‌ایِ فکریِ حکومتی است که همواره در پیِ [حفظ] انضباط از طریق [اعمال] وحشت بوده است.
وقتی ذهنیتِ حاکم برای حفظِ قدرت یا تثبیتِ هژمونیِ خودش تا آنجا پیش می‌رود که حتی بمباران کردنِ خانه و کاشانهٔ هم‌وطن را به‌عنوان اقتدار نظامی جار می‌زند، دیگر نمی‌توان از دفاع از وطن سخن گفت.
اینجا صحبت از حفظِ یک نظام به قیمتِ نابودیِ یک ملت است.
این رویکرد نه‌تنها بازدارنده نیست، بلکه عمقِ وحشتناکی از یک ذهنیتِ خشن و بی‌پروایِ انسانی را به نمایش می‌گذارد. نظامی که حاضر است برای پیروزی در یک سناریویِ فرضیِ نظامی بر سرِ مردمِ خودش آتش بریزد آیا اساساً درکی از وطن دارد؟ وطن یعنی جانِ آدمیان. یعنی تاریخ. یعنی امنیتِ کودکانی که در خانه‌هایشان خوابیده‌اند. وقتی آن را بمباران می‌کنید، حالا هر دلیلی که داشته باشد، شما دیگر مدافعِ وطن نیستید؛ شما ویرانگرِ آن چیزی هستید که ادعای پاسداری‌اش را دارید.
این روایت و گفته نشان می‌دهد که شکاف میان حکمرانی و زیستِ انسانیِ ایرانیان به عمیق‌‌ترین حد رسیده است. این نه منطقِ جنگ، که منطقِ خودویرانگریِ مطلق است. خشونتی که پیش از حمله به دشمن ابتدا جانِ هم‌وطن را هدف قرار داده است.
از کانال تلگرام نویسنده
اینجا را ببینید- اندیشهٔ نو.