دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵
اندیشهٔ نو: مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، در یادداشتی که روز دوشنبه ۵ مرداد در شبکهٔ اجتماعی ایکس منتشر کرد، خبر داد که «کارشناسان سازمان ملل متحد احکام اعدام صادرشده برای ۱۲ مرد جوان به‌دلیل مشارکت در اعتراض‌های ژانویه ۲۰۲۶ [دی ۱۴۰۴] را محکوم کرده و خواستار توقف فوری اعدام‌ها شده‌اند.»
در ادامهٔ این یادداشت آمده است:
«این کارشناسان اعلام کردند که محاکمهٔ گروهی و غیرعلنی این متهمان با استانداردهای دادرسی عادلانه مغایرت دارد و در مورد بازداشت‌های خودسرانه، ناپدیدسازی قهری، بدرفتاری، و استفاده از اعتراف‌‌گیری اجباری پخش‌شده از تلویزیون ابراز نگرانی کردند.»
طبق یادداشت مای ساتو، «این کارشناسان هشدار دادند که پس از اعدام دو نفر از متهمان، ده نفر دیگر نیز در معرض خطر قریب‌الوقوع اعدام قرار دارند. پروندهٔ شروین باقریان جبلی، که هنگام بازداشت ۱۸ساله بود، نمونه‌ای از نقض جدّی اصول دادرسی عادلانه است.»
مای ساتو می‌افزاید: «آنها همچنین اعلام کردند که از ابتدای سال ۲۰۲۶ تا کنون دست‌کم ۲۴ نفر در ارتباط با اعتراض‌های ژانویه [دی ۱۴۰۴] اعدام شده‌اند و تأکید کردند که مجازات اعدام برای ایجاد رُعب و وحشت در جامعه و سرکوب مخالفان به کار گرفته می‌شود.»
به گفتهٔ این کارشناسان، «طبق قوانین فعلی [در جمهوری اسلامی ایران]، مشارکت در هرگونه اعتراضی که در آن از دولت انتقاد شود، بدون خطر انتقام‌جویی و آزار و پیگرد عملاً غیرممکن است. چرخهٔ اعتراض‌ها و اعدام‌ها تنها زمانی شکسته خواهد شد که فضای مدنی گشوده شود و آزادی تجمع‌های مسالمت‌آمیز و آزادی بیان تضمین شود.»
مای ساتو در پایان این یادداشت نوشت که کارشناسان سازمان ملل متحد «با اشاره به اینکه علی‌رغم سرکوب‌ها، زندانیان از طریق کارزار سه‌شنبه‌های نه به اعدام و اعتصاب در زندان قزلحصار به مقاومت ادامه می‌دهند، از مقام‌های جمهوری اسلامی خواستند اجرای احکام اعدام را فوری متوقف کنند و به تعهدهایشان در قبال حقوق بشر و دادرسی عادلانه پایبند باشند.»