چهارشنبه ۲۴ تیر ۱۴۰۵
دکتر مصطفی برغوثی با پیراهن سفید ساده بیصدا در اتاقی کناری در انتهای سالن اجتماعات مملو از جمعیت وست مینستر لندن نشسته و برای رفتن روی صحنه منتظر نوبت بود. «کنفرانس جهانی علیه جنگ» را ائتلاف «جنگ را متوقف کنید» روز ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۰ خرداد ۱۴۰۵) برگزار و سازمان کرد که دکتر مصطفی برغوثی آخرین سخنرانش بود. هنگامی که او سرانجام به جایگاه مخصوص رفت، با طولانیترین تشویق حاضران در حالت ایستاده در آن روز روبهرو شد. برغوثی، پزشک و رهبر سیاسی فلسطینی از رامالله، دبیرکل و از بنیانگذاران «ابتکار ملی فلسطین» است. در جنبش حمایت از فلسطین در بریتانیا او صدای اخلاق و عدالت برای مردم فلسطین شناخته میشود.
برغوثی در گفتوگوی پیش از سخنرانیاش در مورد آنچه باید در ادامه رخ دهد- آنچه بارها در شعارها بیان میشود- برای آزادی راستین فلسطین هم با تأمل و هم پُرشور سخن میگوید. او میگوید: «فلسطین اکنون به مسئلهٔ جهان تبدیل شده است و تنها مسئلهٔ خود این کشور نیست. همانطور که نلسون ماندلا پیشبینی کرده بود، فلسطین اکنون مهمترین مسئلهٔ انسانی و عدالتخواهانه در سراسر جهان است. نلسون ماندلا، رئیسجمهور وقت آفریقای جنوبی در سخنرانیاش در ۴ دسامبر ۱۹۹۷ [۱۳ آذر ۱۳۷۶] در پرتوریا، پایتخت آفریقای جنوبی، بهمناسبت روز جهانی همبستگی با مردم فلسطین، به حاضران یادآوری کرد که همهٔ ما در حمایت از مبارزهٔ مردم فلسطین برای تعیین سرنوشتش و در حمایت از تلاش برای برقراری صلح، امنیت، و دوستی در این منطقه باید بیشتر تلاش کنیم.»
فراخوان ماندلا برای اقدام در همان سخنرانی مطرح شد که جملهٔ مشهورتر او نیز در آن آمده که گفت: «ما خوب میدانیم که آزادی ما بدون آزادی فلسطینیها، بدون حل منازعهها در تیمور شرقی، سودان، و دیگر بخشهای جهان، کامل نیست.» در همین باره، حتی با وجود اینکه نسلکُشی غزه در اخبار زیر سایهٔ جنگ علیه ایران قرار گرفته است، همانطور که برغوثی اشاره میکند، «فلسطین ناپدید نخواهد شد، زیرا همه میدانند دلیل واقعی همهٔ مسائل اینجا فلسطین است. اگر مسئلهٔ فلسطین وجود نداشت، مسئلهٔ ایران هم وجود نمیداشت.»
برغوثی میگوید همانگونه که ماندلا نزدیک به سه دهه پیش تأکید کرد، انجام کارهای بیشتر بهمعنای تمرکز دقیق بر نیازهای خاص و مبرم است. «یک مسئلهٔ بسیار مهم در اینجا حمایت از گروگانهای فلسطینی است. همهٔ دنیا در مورد گروگانهای اسرائیلی صحبت میکردند و اکنون همهٔ آنان به خانه بازگشتهاند. ولی هیچکس هنوز در مورد بیش از ۱۲هزار گروگان فلسطینی که از گرسنگی رنج میبرند صحبتی نمیکند، ۱۲هزار گروگان فلسطینی که زیر شکنجههایی شدید قرار دارند و با رفتارهای پزشکی وحشتناکی مواجهاند. بسیاری از آنان به بیماری جَرَب یا گری مبتلا هستند که درمان نمیشود و بسیاری از آنان در وضعیتی وحشتناک قرار دارند.» او ادامه میدهد: «دستهای برخی از آنان را بهدلیل دستبندهایی که به آنها زده شده حتی بدون بیهوشی قطع کردهاند. آنان [مأموران اسرائیلی] به مردم تجاوز میکنند. بنابراین ما میخواهیم توجه جهان به آنچه صورت می گیرد جلب شود.»
برغوثی سپس در سخنرانیاش بر روی صحنه تصویری از آن گروگانهای فلسطینی را ترسیم کرد «که در اردوگاههای کار اجباری و زندانهای اسرائیل بودند و برخی از آنان بیش از دو سال، تصور کنید بیش از دو سال، بیوقفه بر دستهایشان دستبند زده شده و هنگامی که مچ دست آنان عفونت میکرد، در بسیاری اوقات حتی بدون بیحسی دستهایشان قطع میشد.» او میگوید اقدام اساسی دیگر برپایی کارزار فراگیر و همهجانبهٔ تحریم، عدمسرمایهگذاری، و اِعمال تحریمهایی است که با عنوان «بیدیاس» (جنبش بایکوت، عدمسرمایهگذاری، و تحریم اسرائیل) شناخته میشود. برغوثی میگوید: «نخست اینکه اسرائیل از درون تغییر نخواهد کرد. دوم، اسرائیل بسیار بهسوی فاشیسم حرکت کرده است. اسرائیل تغییر نخواهد کرد، مگر اینکه فشار بیرونی از توانایی تحملش فراتر باشد، و این به معنای برپایی جنبش بدون خشونت و بسیار قدرتمندِ بایکوت کردن، سرمایهگذاری نکردن، و اِعمال تحریم است. من فکر میکنم ترکیبی از مقاومت ما و یک جنبش قوی بیدیاس توازن قوا را تغییر خواهد داد.»
هنگامی که برغوثی به روی صحنهٔ سخنرانی رفت، بلافاصله این فراخوان را داد: «ما از شما میخواهیم با حمایت از تحریم، عدمسرمایهگذاری، و تحریم کامل و جامع علیه رژیم اسرائیل، همبستگی و کنشگری و فعالیتهایتان را به عمل تبدیل کنید.» با این حال، فلسطین، با وجود شواهد آشکار مبنی بر هدف قرار گرفتن علنی از سوی اسرائیل بهمنظور نابود کردن مردم فلسطین، همچنان در برابر مخالفت گسترده و مداخلهٔ قدرتهای دیگر، بهویژه متحدان دیرینهٔ اسرائیل، یک استثنا باقی مانده است. البته در بریتانیا حمایت از آرمان فلسطین در برخی موارد جرم تلقی میشود، در حالی که اقدامهای دیگر بر محور ابراز همبستگی بهغلط «یهودیستیزی» توصیف میشود.
برغوثی میگوید: «دلیلش روشن است. نژادپرستی! نژادپرستی علیه فلسطینیها، نژادپرستی علیه عربها، نژادپرستی علیه مسلمانان، نژادپرستی علیه مسیحیان فلسطینی.» او میافزاید: «و گرایشهای استعماری و امپریالیستی که از منافع قدرتهای امپریالیستی محافظت میکنند.» با این حال، به باور برغوثی، بقا از «تابآوری» صِرف حاصل نمیشود- تابآوری واژهای است که برغوثی از بیان آن پرهیز میکند و بهجایش مفهومی قویتر و فعالتر را به کار میبرد. او میگوید: «این فراتر از تابآوری است. این تواناییِ ایستادگی و مقاومت در برابر بیعدالتی است.» او در اینجا به مفهومِ اغلب ستایششدهٔ صمود (Sumud) فلسطینیها اشاره میکند.
او به مقالهای اشاره میکند که همسرش ریتا جیاکمن، پژوهشگر دانشگاهی، نوشته است با عنوان «واکاوی مفهوم تابآوری و بازسازی پایداری و مقاومت فلسطینی» که در فوریه ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴) منتشر شده است. برغوثی توضیح میدهد: «ما بیشتر دربارهٔ مقاومت در برابر بیعدالتی صحبت میکنیم، نه سازگاری با بیعدالتی، و به همین دلیل است که من آن را پایداری و مقاومت در برابر تمام شکلهای ستمی مینامم که بر ما تحمیل میشود. مردم درک نمیکنند که ماندن در فلسطین چقدر دشوار است و اینکه برای ماندن در کشور خودتان از چه چیزهای زیادی که باید چشمپوشی کرد. ولی ما و حتی مردم غزه، به آن مصمم هستیم. ۱۵۰هزار نفر از مردم غزه که در مصر گرفتار شدهاند هر روز تلاش میکنند بازگردند.»
برغوثی، در مقام پزشک، بهویژه نگران نابودی نظام درمانی غزه از سوی اسرائیل است. او میگوید: «من بهتازگی در مورد خطرِ فروپاشی کامل نظام درمانی در فلسطین مقالهای نوشتم که امیدوارم منتشر شود. بیشتر بیمارستانها و درمانگاههای ما را نابود کردهاند. ما از طریق ‘انجمن امداد پزشکی فلسطین’ فعالیتی گسترده در غزه داریم. ما در آنجا صد تیم پزشکی داریم که هر ماه به تقریباً دویستهزار نفر خدمات ارائه میدهند.» ولی این عملیات پزشکی بهرغم توهم آتشبس- آتشبسی که بهگفتهٔ برغوثی تا کنون ۳هزار و دویست و پنجاه بار از جانب اسرائیل نقض شده است- همچنان هدف قرار میگیرد. او میگوید: «در جبالیا سه بار کلینیک را تخریب کردند، ولی ما آن را بازسازی کردیم و اکنون فعال است، اما دارو نداریم. مردم آب پاکیزه ندارند. به همین دلیل است که ۷۶هزار مورد هپاتیت عفونی داریم. مردم هر روز رنج میبرند، بدون غذا، بدون آب مناسب، بدون دارو، کمبود امکانات پزشکی، و مدام میمیرند.»
او میگوید بحران پزشکی فقط به غزه محدود نمیشود. «رژیم اسرائیل مانع دسترسی ما به بیمارستانهای بزرگ اورشلیم و رفتوآمد بین کرانهٔ باختری و غزه میشود. بنابراین، سعی میکنند نظام درمانی ما را فلج کنند. حتی تیمهای پزشکی سیار ما در کرانهٔ باختری، که از جامعههای در معرض تهدید از سوی شهرکنشینها مراقبت میکنند، دائم مورد حملهٔ گروههای تروریستی شهرکنشین قرار میگیرند.» برغوثی میگوید: «نگرانی من اکنون در مورد ۴هزار بیمار سرطانی نهتنها در غزه، بلکه در کرانهٔ باختری است که دارو ندارند، از جمله همسرم که مجبورم برایش داروهایی تهیه کنم که بسیار گراناند.»
برغوثی سپس با لحنی خوشبینانهتر در روی صحنه خطاب به حدود دو هزار و ششصد نفر از حاضران که بین سالن اجتماعات و اتاق کنفرانس دوم تقسیم شده بودند میگوید: «ما فلسطینیها هستیم که علیه فاشیسم رو به رشد مبارزه میکنیم، نهتنها در اسرائیل، بلکه در سراسر جهان. مبارزهٔ ما مبارزهٔ شما با فاشیسم است. زمانی بود که این مبارزه مربوط به ویتنام بود و مردم ویتنام پیروز شدند. زمانی بود که مبارزهٔ مردم قهرمان آفریقای جنوبی علیه آپارتاید بود و آنان پیروز شدند. اکنون نوبت مبارزهٔ فلسطین است و فلسطین پیروز خواهد شد.» او میافزاید: «میخواهند ما را از فلسطین بیرون کنند و ما هرگز فلسطین را ترک نخواهیم کرد.»
از نامۀ مردم، ۲۲ تیر ۱۴۰۵
منبع: روزنامهٔ انگلیسی مورنینگ استار، ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶.