دونالد ترامپ (راست)، رئیسجمهور آمریکا، در دفتر بیضی کاخ سفید با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، دیدار میکند. ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶ (۲۳ تیر ۱۴۰۵) عکس از Andrew Harnik/Getty Images.
سهشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در دیدار با علی الزیدی، نخستوزیر عراق، گفت جمهوری اسلامی بار سنگینی بر دوش عراق بود، چون قلدر خاورمیانه بود، اما دیگر چنین مشکلی وجود نخواهد داشت.
دونالد ترامپ روز ۱۴ ژوئیه (۲۳ تیر) در کاخ سفید میزبان علی الزیدی، نخستوزیر عراق بود. دو طرف در دیداری دوجانبه دربارهٔ تقویت امنیت خاورمیانه و پیشبرد برنامههای اقتصادی دو کشور گفتوگو کردند.
ترامپ در این دیدار گفت: «او [الزیدی] مبارزی بزرگ و دوستدار واقعی آمریکا بوده است. در مدت کوتاهی کشورش را بهطور چشمگیری تغییر داده، بهویژه در نگاه مردم عراق به آمریکا.»
الزیدی ۴۱ساله، که این نخستین سفرش به آمریکا است، به ترامپ گفت: «سلام مردم کهنترین تمدن جهان را به قلب اقتصاد و فناوری جهان تقدیم میکنم.»
الزیدی پس از بنبست سیاسی ناشی از انتخابات نوامبر ۲۰۲۵ به قدرت رسید.
نخستوزیر عراق از طریق روند پارلمانی انتخاب میشود. یکی از نامزدها برای این سمت نوری المالکی نخستوزیر پیشین عراق بود. اما ترامپ تهدید کرده بود اگر المالکی انتخاب شود، حمایت مالی آمریکا از عراق را قطع خواهد کرد.
ترامپ گفت: «من در این موضوع نقش داشتم. برای من بسیار مهم بود که فردی روی کار بیاید که بتواند این مسئولیت را بهخوبی انجام دهد و اکنون یک قهرمان فوقالعاده داریم.»
چندین هفته بلاتکلیفی سیاسی به بحران قانون اساسی انجامید، تا اینکه المالکی و نامزد دیگر، محمد شیاع السودانی، نخستوزیر موقت وقت، از رقابت کنار کشیدند.
ترامپ در ماه آوریل انتخاب الزیدی را تبریک گفت و پس از دیدار تام باراک، فرستادهٔ ویژهٔ رئیسجمهور آمریکا، با نخستوزیر جدید عراق، در ماه ژوئن از دیدار روز سهشنبه با الزیدی خبر داد.
دولت الزیدی مبارزه با فساد را در اولویت قرار داده است، از جمله در عملیات اخیر موسوم به «عملیات سپیدهدم» که به بازداشت ۶۷ نفر و ضبط ۳۷۵ کیلوگرم طلا انجامید.
درگیری میان ایالات متحد آمریکا و جمهوری اسلامی منجر به حملههایی به پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه شد و اکنون مقامهای عراقی در تلاشاند میان منافع پیچیدهٔ داخلی و خارجی آن کشور توازن برقرار کنند.
ترامپ گفت: «جمهوری اسلامی بار سنگینی بر دوش عراق بود، چون قلدر خاورمیانه بود. دیگر چنین مشکلی نخواهید داشت.»
با مختل شدن جریان انتقال انرژی در پی جنگ در تنگهٔ هرمز، دو طرف دربارهٔ ایجاد مسیرهای جایگزین برای کاهش وابستگی به این آبراه راهبردی نیز گفتوگو کردند.
عراق، که دومین تولیدکنندهٔ بزرگ اوپک است، سهمی کلیدی در بازار انرژی منطقه دارد و قصد دارد تولید نفت را تا سال ۲۰۳۰ از حدود ۵٫۴میلیون بشکه در روز به حدود ۷میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
شرکتهای آمریکایی نیز با همتایان عراقی برای افزایش ظرفیت پالایش نفت و تولید محصولات پتروشیمی همکاری میکنند.
بر اساس توافقهایی که آمریکا در ماه اوت ۲۰۲۵ با وزارت نفت عراق امضا کرد، شرکت شورون قرار است عملیات اکتشاف را در میدانهای نفتی ناصریه و غرب القرنه ۲ به عهده بگیرد.
ترامپ گفت: «در مدت کوتاهی مشارکتهای عظیم نفتی در حال شکلگیری است.» او افزود که طی هفتههای آینده خبرهای بیشتری در این باره اعلام خواهد شد.
شرکتهای جنرال الکتریک و اکسلریت انرژی نیز بهترتیب روی توسعهٔ پروژههای برق و گاز طبیعی مایع در عراق کار میکنند.
شرکتهای دیگری از جمله اچکیان انرژی و هالیبرتون نیز بر اساس توافقهای اعلامشده از سوی دفتر نخستوزیر عراق در حال اجرای پروژههایی در آن کشورند.
عراق همچنین خواهان امتیازهایی از آمریکاست، از جمله آزادسازی میلیاردها دلار منابع مالی نگهداریشده در بانکهای آمریکایی که قرار است صرف سرمایهگذاری در زیرساختها و فناوری شود.
دو طرف همچنین ایجاد یک صندوق توسعه با تأمین مالی از محل درآمدهای نفتی را پیشنهاد کردهاند.
روابط عراق و آمریکا از زمان حملهٔ آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ بهتدریج بهبود یافته است.
همکاریهای دو کشور در حوزهٔ امنیت منطقه بر اساس توافقنامهٔ چارچوب راهبردی سال ۲۰۰۸ تنظیم شد. حضور نیروهای آمریکایی طی سالهای گذشته کاهش یافته و قرار است تا سپتامبر ۲۰۲۶ بهطور کامل پایان یابد.
الزیدی گفت: «در ۳۰ سپتامبر، نیروهای آمریکایی عراق را ترک خواهند کرد، اما این شرکتها در عراق خواهند ماند. روابط اجتماعی ما بر پایهٔ اقتصاد است، نه روابط نظامی.»
در پایان، دو رهبر تصمیم گرفتند برای ادامهٔ گفتوگوها یک ناهار غیررسمی نیز به برنامه اضافه کنند.
ترامپ گفت: «این ناهار از قبل برنامهریزی نشده بود، اما بداهه تصمیم گرفتیم آن را برگزار کنیم، چون هماهنگی بسیار خوبی با یکدیگر داریم.»