سهشنبه ۲۳ تیر ۱۴۰۵
در ده سال گذشته هزینهٔ تهیهٔ یک وعده املت ساده در ایران بیش از ۳۰برابر افزایش پیدا کرده است، در حالی که حداقل مزد کارگران در فاصلهٔ سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۵ کمتر از ۱۸برابر رشد داشته است. به عبارت دیگر، توان مالی خانوار مزدبگیر برای تهیهٔ یکی از سادهترین غذاهای ممکن طی یک دهه ۴۰درصد کاهش پیدا کرده است.
بررسی های دادههای مرکز دادههای باز ایران نشان میدهد در سال ۱۳۹۶ هزینهٔ تهیهٔ یک وعده املت بهطور متوسط ۵,۸۳۶ تومان (معادل یک دلار و ۴۴ سنت بر اساس متوسط قیمت دلار در سال ۹۶) بود. این رقم در سه ماه نخست سال ۱۴۰۵ به ۱۷۷,۶۷۷ تومان (معادل یک دلار و ۴ سنت بر اساس متوسط قیمت دلار بازار آزاد در خرداد ۱۴۰۵) رسید.
این قیمتها بر اساس متوسط قیمت مرکز آمار ایران محاسبه شده و ممکن است در واقعیت قیمت نهایی بیش از این تمام شود.
حقوق کارگر معادل صد وعده املت
در پایان سال ۱۴۰۴ هزینه تهیه یک وعده املت به حدود یکونیم درصد کل حداقل دستمزد کارگر رسیده بود، این در حالی است در سال ۱۳۹۶ این نسبت بین ۰/۵ (نیم) تا ۰/۷ (هفتدهم) درصد در نوسان بود.
با توجه به ثابت بودن حداقل دستمزد در طول سال، نسبت هزینهها به دستمزد کمتر است و چنانکه در نمودار زیر دیده میشود در پایان هر سال بیشتر است. در حال حاضر، طبق آخرین آمار موجود در خرداد ۱۴۰۵ نسبت هزینه تهیه یک وعده املت بیش از یک درصد حداقل دستمزد است. یعنی حداقل دستمزد برابر صد وعده املت سهنفره است. با توجه به تورم رو به رشد و ثابت ماندن دستمزدها پیشبینی میشود در سال ۱۴۰۵ این نسبت به بالاترین حد تاریخی خود برسد.
برای این محاسبه فرض شده برای تهیه یک املت از یک کیلو گوجه فرنگی، ۶ عدد تخم مرغ ۵۰ گرمی استفاده میشود. برای قیمتها هم از داده گزارشهای ماهانه مرکز آمار ایران تحت عنوان «متوسط قیمت اقلام خوراکی در مناطق شهری کشور» استفاده شده است که دادههای آن از سال ۱۳۹۶ تاکنون در بخش «دادههای» سایت مرکز دادههای باز ایران در دسترس عموم قرار دارد.
علاوه بر این برای محاسبه هزینه کلی، هزینه مخلفات و همینطور هزینه پختوپز حدود ۱۰ درصد به مجموع قیمت گوجه فرنگی و تخم مرغ اضافه شده است. همچنین هزینه نان هم، معادل یک عدد نان سنگک به مجموع هزینهها جمع شده، به این ترتیب که قیمت نان سنگک (متوسط قیمت یارانهای و آزادپز) در فروردین ۱۳۹۶ حدود هزار تومان (معادل ۲۵ سنت) در نظر گرفته شده و هر ماه بر اساس نرخ تورم «نان و غلات» افزایش پیدا کرده و در سال ۱۴۰۵ به بالای ۳۰ هزار تومان (معادل ۱۸ سنت) رسیده است.
از وبگاه مرکز دادههای باز ایران