خلاصهای از گفتوگوی محمد مالجو
جمعه ۱۹ تیر ۱۴۰۵
اگر بخواهم مهمترین ایده این گفتوگو را در یک جمله خلاصه کنم، این است: حتی اگر دیگر هیچ جنگی هم رخ ندهد، ایران تازه وارد مرحله اصلی بحران شده است.
مالجو معتقد است پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جنگ بسیار ماندگارتر از خودِ جنگ خواهد بود. مهمترین نکات گفتوگو از نظر او:
• اقتصاد ایران ممکن است با تورمهای بسیار زیاد، جهش دوبارهٔ نرخ ارز، و گسترش فقر روبهرو شود. به گفتهٔ او، میلیونها نفر دیگر ممکن است به زیر خط فقر سقوط کنند.
• بزرگترین اشتباه کوچک شمردن تخریب زیرساختهاست. زیرساخت فقط ساختمان و کارخانه نیست؛ شبکهای است که زندگی روزمرهٔ مردم را ممکن میکند. وقتی این شبکه آسیب ببیند، بازسازی آن بسیار دشوارتر از ساختن چند ساختمان جدید است.
• دولت رسمی نیز با کاهش شدید منابع مالی روبهرو خواهد شد؛ درآمدهای مالیاتی اُفت میکند و توان دولت برای مدیریت بحران کمتر از گذشته میشود.
• از نظر او، جلوگیری از جنگهای بعدی فقط با تغییر در راهبرد سیاست خارجی ممکن است. کشوری که میان هدفها و تواناییهایش تناسب برقرار نکند، هزینههای سنگینی خواهد پرداخت.
• مالجو همزمان از دو نگاه انتقاد میکند: هم از کسانی که جنگ را راهحل تغییر میدانند و هم از کسانی که هزینههای واقعی جنگ را انکار میکنند. به باور او، تحریم و حملهٔ نظامی معمولاً رادیکالترین بخشهای قدرت را تقویت میکند، نه اینکه زمینهٔ تغییر را فراهم کند.
• او تعریف متفاوتی از «پیروزی» ارائه میدهد: اگر نتیجهٔ جنگ فقر، تورم، بیکاری، و فروپاشی اقتصادی باشد، صرف باقی ماندن حکومت یا وارد کردن خسارت به طرف مقابل را نمیتوان پیروزی نامید. پیروزی واقعی آن است که مردم بتوانند از این بحران جان سالم به در ببرند.
در نهایت، مالجو معتقد است مسیر اصلاح ایران نه از جنگ و مداخلهٔ خارجی، بلکه از کاهش تنش، تقویت نهادهای انتخابی، محدود شدن بخشهای غیرپاسخگو و غیرمسئولیتپذیر، و پیگیری تغییرات از مسیرهای مدنی میگذرد.
از کانال تلگرام کلمه
گفتوگوی کامل را در یوتیوب ببینید: