تفسیری از الجزیره
ترجمه و تنظیم از پیام
دوشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۵
تصمیم فیفا در مورد پس گرفتن کارت قرمزی که به بالوگون، بازیکن تیم ملی آمریکا، داده شده بود، به جنجالی در دنیای فوتبال و اتهامهایی در این مورد منجر شد که فیفا قوانینش را برای جلب رضایت ترامپ زیر پا گذاشته است.
کارزار جام جهانی تیم فوتبال ایالات متحده روز یکشنبه با تغییر رویه غیرمعمولی روبهرو شد، زمانی که ظاهراً فیفا با زیر پا گذاشتن قوانین خود به ستاره خود، فولارین بالوگون، اجازه داد تا در بازی روز دوشنبه در مرحله یک هشتم نهایی مقابل بلژیک قرار گیرد – با وجود اینکه در بازی مرحله یک شانزدهم نهایی مقابل بوسنی و هرزگوین در روز چهارشنبه کارت قرمز دریافت کرده بود.
این نهاد جهانی فوتبال اعلام کرد که پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، را به بررسی این پرونده فراخواند، کارت قرمز – که به معنای محرومیت خودکار یک جلسهای بود – را به حالت تعلیق درآورده است.
این تصمیم فیفا انتقاد انجمن فوتبال بلژیک، نهاد برتر فوتبال اروپا، رئیس سابق فیفا، چند بازیکن برتر سابق، و بسیاری دیگر را برانگیخت. منتقدان میگویند که لغو محرومیت از بازی بعدی بهخاطر گرفتن کارت قرمز، آنهم پس از مداخلهٔ مستقیم سیاسی ترامپ، به تمامیت مسابقات لطمه زده و سابقهٔ خطرناکی ایجاد میکند.
عصر دوشنبه، اتحادیه فوتبال بلژیک نیز فیفا را متهم کرد که عملاً هرگونه شانسی را برای به چالش کشیدن تصمیم این نهاد جهانی ورزشی از بین برده است.
در اینجا نگاهی دقیقتر به آنچه اتفاق افتاده و چرا چنین طوفانی به پا کرده است، میاندازیم:
چرا بالوگون کارت قرمز دریافت کرد؟
بالوگون به دلیل پا گذاشتن ناشیانه روی مچ پای راست طارق محرموویچ از بوسنی در پیروزی ۲-۰ آمریکا در مسابقه مرحله یک شانزدهم نهایی، که باعث محرومیت خودکار یک بازی شد، کارت قرمز دریافت کرد.
هواداران و مفسران در مورد کارت قرمز اولیه اختلاف نظر داشتند. در حالی که برخی آن را موجه میدانستند، برخی دیگر استدلال میکردند که بالوگون تعادل خود را از دست داده و به جای یک ضربه عمدی، برخورد تصادفی داشته است. روز جمعه، بالوگون گفت که فکر میکند کارت زرد به جای قرمز «منصفانهتر» بوده است.
در نهایت، ترامپ به نفع او مداخله کرد و محرومیت کارت قرمز او با تصمیمی که اکنون به او اجازه میدهد در یک بازی جام جهانی مقابل بلژیک در روز دوشنبه بازی کند، لغو شد.
فیفا برای لغو این محرومیت به ماده ۲۷ قوانین کمیته انضباطی استناد کرد.
در این قانون آمده است: «نهاد قضایی میتواند تصمیم بگیرد که اجرای یک اقدام انضباطی را به طور کامل یا جزئی به حالت تعلیق درآورد. با تعلیق اجرای مجازات، نهاد قضایی فرد جریمه شده را به یک دوره آزمایشی یک تا چهار ساله محکوم میکند.»
فدراسیون فوتبال ایالات متحده (USSF) روز یکشنبه بالوگون را برای اظهار نظر در دسترس قرار نداد، اما این بازیکن عکسی از خود در مقابل هواداران و با موسیقی تک آهنگ پاپ بد مایکل جکسون در رسانههای اجتماعی منتشر کرد.
آیا این اتفاق قبلاً افتاده است؟
این اولین بار از سال ۱۹۶۲ است که کارت قرمز در طول جام جهانی منجر به محرومیت نشده است.
در جام جهانی ۱۹۶۲ در شیلی، گارینشا، بازیکن ستاره برزیلی، در جریان پیروزی ۴-۲ تیمش مقابل میزبان در نیمه نهایی کارت قرمز دریافت کرد. در آن زمان، کارت قرمز منجر به محرومیت خودکار از بازی بعدی نمیشد – یک هیئت انضباطی شواهد را بررسی و در مورد مجازات تصمیم میگرفت. در مورد گارینشا، هیئت داوران تصمیم گرفت که او را با یک اخطار از بازی اخراج کند. گارینشا در پیروزی ۳-۱ برزیل در فینال مقابل چکسلواکی بازی کرد، چرا که غولهای فوتبال آمریکای جنوبی دومین جام جهانی متوالی خود را فتح کردند.
اخیراً، کریستیانو رونالدو، کاپیتان پرتغال، پس از آنکه فیفا دو بازی آخر از محرومیت سه جلسهای خود را که سال گذشته پس از دریافت کارت قرمز در جریان بازی مقابل جمهوری ایرلند دریافت کرده بود، به حالت تعلیق درآورد، اجازه یافت تا در بازیهای افتتاحیه جام جهانی تیمش بازی کند. پیش از آنکه این حکم به او ابلاغ شود، او در آستانه از دست دادن دو بازی اول جام جهانی بود.
از سوی دیگر، آسیم مادیبو، هافبک قطر، پس از دریافت کارت قرمز به دلیل تکلی که اسماعیل کونه، هافبک کانادا را در جریان یک بازی گروهی در این مسابقات به شدت مصدوم کرد، به پنج جلسه محرومیت محکوم شد.
بازی دوشنبه اکنون در شرایطی برگزار خواهد شد که تصمیمی که به یکی از جنجالهای تعیینکننده این مسابقات تبدیل شده است، بعید است که بحث در مورد اختیارات فیفا با سوت پایان به پایان برسد.
واکنشها به لغو کارت قرمز چه بود؟
تصمیم به تعلیق کارت قرمز بالوگون، یکی از بزرگترین جنجالهای این تورنمنت را شعلهور کرده است.
اتحادیه سلطنتی فوتبال بلژیک (RBFA) اعلام کرد که “شگفتزده” شده است.
اتحادیه فوتبال بلژیک در بیانیهای اعلام کرد: “به منظور حفاظت از حقوق مشروع همه تیمهای شرکتکننده و محافظت از اصول اساسی بازی جوانمردانه در ورزش ما، چه در این جام جهانی فیفا و چه در دورههای آینده این مسابقات، اتحادیه فوتبال بلژیک در حال بررسی همه گزینههای بالقوه است.”
رودی گارسیا، سرمربی بلژیک، اقدام فیفا را به سخره گرفت. گارسیا از طریق مترجم در مقایسه روز اول آوریل گفت: “من نمیدانستم که در دفاتر فیفا، پنجم جولای با اول آوریل در اروپا برابر است. فدراسیون بلژیک از خود دفاع نمیکند، از تیم ملی محافظت نمیکند. او از فوتبال به طور کلی دفاع میکند، از صداقت و اخلاق خود دفاع میکند.”
اتحادیه فوتبال اروپا (یوفا) روز دوشنبه بیانیهای منتشر کرد و گفت: «تصمیم دیروز برای تعلیق یک ساله آزمایشی، اجرای تعلیق خودکار یک بازی پس از کارت قرمز داده شده به بازیکن فولارین بالوگون، از خط قرمز عبور کرد.»
در بیانیه یوفا آمده است: «ما ناباوری خود را نسبت به چنین تصمیم بیسابقه، غیرقابل درک و غیرقابل توجیهی ابراز میکنیم.»
سپ بلاتر، که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۵ ریاست فیفا را بر عهده داشت، نیز از تصمیم این نهاد انتقاد کرد.
او در X نوشت: «کارتهای قرمز با تماسهای تلفنی سیاسی لغو نمیشوند. آنها توسط قوانین، شواهد و نهادهای مستقل لغو میشوند.» «اگر رئیس جمهور ایالات متحده با رئیس فیفا مداخله کند – و یک بازیکن ناگهان قبل از مسابقه حذفی جام جهانی تبرئه شود – این سوال اجتنابناپذیر است: Quo vadis, FIFA [ کجا داری میری فیفا؟]
سایر متخصصان فوتبال در این مورد اظهار نظر کردند.
«کارت قرمز بعدی چه میشود؟ بعد چه اتفاقی میافتد؟» استال سولباکن، سرمربی نروژ، گفت: «این یک تصمیم بد، بد، بد، بد، بد است که به جام جهانی آسیب خواهد رساند.»
توماس توخل، سرمربی انگلیس، در مورد اینکه آیا تصمیمات بیشتری در آینده قابل اعتراض هستند، از جمله اینکه آیا کارتهای زرد دکلان رایس از انگلیس و مایکل اولیس از فرانسه قابل لغو است، ابراز تردید کرد.
توخل گفت که معتقد است بالوگون سزاوار کارت قرمز نیست، اما با توجه به اینکه مدافعش، جارل کوانساه، در پیروزی ۳-۲ تیمش مقابل مکزیک در مرحله یک هشتم نهایی در روز یکشنبه اخراج شد، تصمیم برای تعلیق مجازات او را زیر سوال برد.
توخل در ورزشگاه آزتکا مکزیکوسیتی به خبرنگاران گفت: «فکر میکنم اول از همه باید کاملاً واضح بگویم که این کارت قرمز [برای بالوگون] نیست. اما VAR دخالت کرد و بدیهی است که سه نفر از VAR آن را بررسی کردند و معتقد بودند که کارت قرمز است. بنابراین تصمیم گرفته شد.» «چه کسی این تصمیم را لغو میکند و چه زمانی؟ و بر چه اساسی؟ این موضوع تا کجا پیش میرود؟ این برای من عجیب است… این از کجا شروع میشود و به کجا ختم میشود؟»
کارشناسان فوتبال در مصاحبه با شبکه تلویزیونی ITV بریتانیا، تصمیم فیفا را مورد انتقاد قرار دادند.
ایان رایت، فوتبالیست سابق انگلیس، گفت: «ما در مورد صداقت صحبت میکنیم، مردم در مورد شفافیت صحبت میکنند، اما شما به برخی از اتفاقاتی که در این تورنمنت با تیمهای خاص رخ داده نگاه میکنید، اینکه چطور ممکن است این اتفاقات رخ دهد، به خصوص به عنوان یک بازیکن آمریکایی، چه او به خاطر کاری که انجام داده گناهکار باشد، چه ما فکر کنیم که او نباید این کار را میکرد یا نه، شرمآور بوده است. برخی از اتفاقاتی که در این جام جهانی رخ داده شرمآور بوده است.»
روی کین، فوتبالیست سابق حرفهای ایرلندی و کارشناس تلویزیونی، گفت: «به نظر ناعادلانه میرسد چون ناعادلانه است.»
نقش ترامپ در همه این اتفاقات چه بود؟
ترامپ پس از بازی با اینفانتینو تماس گرفت و از فیفا خواست که کارت قرمز را بررسی کند. او این مکالمه را در تعامل با خبرنگاران در دفتر بیضی شکل در روز دوشنبه تأیید کرد.
ترامپ گفت: «من بازی را دیدم. و من عاشق ورزش هستم و ورزشکار خوبی بودم. من ورزش را خیلی خوب، خیلی خوب میفهمم. و آن خطا نبود. حتی تخلف هم نبود. دو نفر با تمام سرعت میدویدند که به هم برخورد کردند.» او سپس داور – رافائل کلاوس برزیلی – را «بسیار مشکوک» توصیف کرد.
او افزود: «بله، من درخواست بررسی توسط فیفا را دادم.» و اینفانتینو را کسی توصیف کرد که «بسیار مورد احترام» بود. پیش از این، ترامپ در رسانههای اجتماعی نوشته بود: «از فیفا به خاطر انجام کار درست و لغو یک بیعدالتی بزرگ متشکرم!»
اینفانتینو، عصر دوشنبه در بیانیهای، اقدام فیفا و گفتگوی خود با ترامپ را توجیه کرد.
او گفت: «بله، من مرتباً در مورد مسائل مربوط به جام جهانی فیفا با رئیس جمهور ایالات متحده صحبت میکنم و در این مورد، همانطور که از سران کشورها، مقامات دولتی، ذینفعان فوتبال و مدیران تجاری از سراسر جهان در مورد مسائل مختلف تماسهایی دریافت میکنم، از رئیس جمهور دونالد ترامپ نیز تماسی دریافت کردم.» با این حال، اینفانتینو ادعا کرد که به ترامپ گفته است که هرگونه بررسی تصمیمات توسط نهادهای مستقل انجام میشود. رئیس فیفا ادعا کرد که در عملکرد این نهادها دخالت نمیکند و در واقع خود را از تعلیق کارت قرمز بالوگون کنار کشید.
مربی پوچتینو نیز از اقدام فیفا استقبال کرد. او با اشاره به این واقعیت که پس از اخراج بالوگون پس از کارت قرمز، تیم مجبور شد بقیه مسابقه را با یک بازیکن کمتر بازی کند، گفت: «ما در مقابل بوسنی و هرزگوین به اندازه کافی مجازات شدیم تا با 10 نفر به مدت 30 دقیقه بازی کنیم، تصمیمی که کاملاً ناعادلانه بود.»
پوچتینو که در جام جهانی 2002 برای آرژانتین بازی کرد، از تصمیم ترامپ برای تماس با اینفانتینو تعجب نکرد.
او گفت: «من از فرهنگی، آرژانتین یا اروپا آمدهام که فوتبال، یک دین است، چیزی فراتر از دین. اگر به راهمان ادامه دهیم و به پیش برویم، شاید فردا یک قدم دیگر برداریم و ببینیم که این ورزش جادویی است، شگفتانگیز است، بسیار قدرتمند است، مردم را متحد میکند، کشوری مانند ما را متحد میکند.»
به گفته منتقدان، فیفا چه قوانینی را نقض کرده است؟
به گفته اتحادیه فوتبال بلژیک، که گفته است ممکن است حکم فیفا را به چالش بکشد، این نهاد فوتبال مجموعهای از قوانین خود را نقض کرده است.
این نهاد فوتبالی در توجیه تصمیم خود، به ماده ۲۷ قانون انضباطی فیفا استناد کرده است که به آن اجازه میدهد اجرای یک مجازات انضباطی قبلاً اعمال شده را به حالت تعلیق درآورد.
اما اتحادیه فوتبال بلژیک به ماده ۶۶.۴ این قانون اشاره کرده است که پس از دریافت کارت قرمز توسط بازیکن، محرومیت یک جلسهای را به طور خودکار اعمال میکند. همچنین به ماده ۱۰.۵ مقررات مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ فیفا استناد کرده است که بیان میکند: «اگر بازیکن یا مسئول تیم به دلیل کارت قرمز مستقیم یا غیرمستقیم [اخطار دوم] اخراج شود، به طور خودکار از بازی بعدی تیم خود محروم خواهد شد. علاوه بر این، ممکن است محرومیتهای بیشتری نیز اعمال شود.»
بخشنامه شماره ۱۶ جام جهانی ۲۰۲۶ فیفا نیز تعلیق خودکار یک جلسهای پس از کارت قرمز را تأیید میکند.
آخرین اخبار چیست؟
بعد از ظهر دوشنبه، اتحادیه فوتبال بلژیک بیانیه جدیدی منتشر کرد که جزئیات ارتباط آن با فیفا را شرح میدهد.
این اتحادیه اعلام کرد که از فیفا درخواست نسخهای از تصمیم خود و توضیح در این مورد را کرده است.
در این بیانیه آمده است: «فیفا به عنوان تنها پاسخ خود، نامهای به RBFA [فدراسیون فوتبال بلژیک] ارسال کرد و اظهار داشت که این مکاتبه را به عنوان تجدیدنظرخواهی تلقی میکند، قاضی منصوب شده است و RBFA فقط چند ساعت فرصت دارد تا آن تجدیدنظرخواهی را تکمیل کند.» «فیفا هیچ اطلاعاتی ارائه نکرده است.»
فدراسیون بلژیک اعلام کرد که قوانین خود فیفا تصریح میکند که کسانی که به یک تصمیم اعتراض میکنند باید دلایل آن تصمیم را دریافت کنند. این نهاد فوتبال بلژیک گفت: «در حالی که RBFA صرفاً به دنبال توضیحات قانونی بود، فیفا خود درخواست تجدیدنظری را ارائه کرد و بلافاصله اطمینان حاصل کرد که غیرقابل قبول اعلام خواهد شد.»
همچنین ادعا شد که برخلاف هر بازی قبلی در جام جهانی 2026، فیفا – در جلسه هماهنگی مسابقه پیش از بازی بلژیک و آمریکا – در ارائه خود به «بخش مربوط به تعلیق خودکار بازیکنان» اشاره نکرده است. وقتی فدراسیون بلژیک از فیفا پرسید که چرا این بخش حذف شده است، گفت که هیچ پاسخی دریافت نکرده است.