زهرا اکرمی، روزنامهنگار
چهارشنبه ۱۰ تیر ۱۴۰۵
تازهترین آمارهای رسمی نشاندهندهٔ تشدید نابرابری جنسیتی در بازار کار است و به نظر میرسد در سال گذشته زنان بیشتری از یافتن شغل ناامید شدهاند.
اشتغال زنان در ایران همواره تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی، و ساختاری بوده است. پژوهشهای انجامشده نشان میدهد که افزایش میزان تحصیلات زنان بهتنهایی نتوانسته به افزایش متناسب حضور آنان در بازار کار منجر شود. عواملی مانند وضع توسعهٔ اقتصادی، ساختار تولید، فرصتهای شغلی موجود، و شرایط اجتماعی نیز نقش تعیینکنندهای در اشتغال زنان دارند. برخی مطالعات نشان دادهاند که توسعهیافتگی اقتصادی و افزایش میزان آموزش زنان از مهمترین عوامل مؤثر در افزایش مشارکت اقتصادی آنان است، اما نبودن فرصتهای شغلی متناسب با مهارت و تحصیلات میتواند شکاف میان آموزش و اشتغال را افزایش دهد.
جدیدترین گزارش مرکز آمار نشان میدهد که در سال ۱۴۰۴ اشتغال زنان کمتر و نرخ بیکاری و جمعیت غیرفعال در بین زنان بیشتر شده است.
بر اساس این گزارش، نرخ مشارکت اقتصادی زنان بزرگتر از ۱۵ سال در سال ۱۴۰۴ با ۰٫۷درصد کاهش نسبت به سال ۱۴۰۳ به ۱۳٫۴درصد رسیده است.
تعداد زنان شاغل بزرگتر از ۱۵ سال نیز در سال ۱۴۰۴ با کاهش ۴٫۹درصدی به بیش از سهمیلیون و ۷۰۰هزار نفر رسیده است. بر این اساس، در سال گذشته نسبت به سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۹۴هزار نفر از جمعیت زنان شاغل کم شده است.
در چنین وضعی، نرخ بیکاری زنان نیز روندی صعودی گرفته و با افزایش ۰٫۷درصدی به ۱۵درصد رسیده است. جزئیات این آمار نشان میدهد که جمعیت زنان ۱۵ساله و بزرگتر بیکار به بیش از ۶۶۰هزار نفر رسیده که که ۴,۶۶۸ نفر بیشتر از سال ۱۴۰۳ است.
برای مقایسهٔ بهتر وضع بازار کار زنان باید به این نکته اشاره کرد که در بین مردان ۱۵سال و بزرگتر در سال ۱۴۰۴ نرخ مشارکت اقتصادی ۴۷٫۹درصد، تعداد شاغلان بیش از ۲۱میلیون نفر، و نرخ بیکاری ۶درصد بوده است.
افزایش نرخ بیکاری نشاندهندهٔ افزایش تعداد زنان بیکاری است که همچنان در جستوجوی کارند. اما آنچه نگرانکننده است افزایش چشمگیر جمعیت زنان غیرفعال ۱۵سال و بزرگتر است که نشان میدهد تعداد زیادی از زنان از یافتن شغل ناامید شدهاند. آمارها نشان میدهد در سال گذشته جمعیت زنان غیرفعال بیش از ۶۰۰هزار نفر بیشتر شده و این در حالی است که این عدد در بین مردان بیش از ۱۸۰هزار نفر است. بر این اساس، تا پایان سال ۱۴۰۴ از کل جمعیت ۳۳میلیون نفری زنان در سن کار، بیش از ۲۸میلیون نفر نه شاغلاند و نه بهدنبال یافتن کار. این در حالی است که از جمعیت ۳۳میلیون نفری مردان در سن کار، بیش از ۱۰میلیون نفر در جمعیت غیرفعال قرار دارند.
وضع فارغالتحصیلان آموزش عالی در میان زنان بدتر است. بهطور کلی سهم جمعیت بیکار ۱۵ساله و بیشتر فارغالتحصیل آموزش عالی از کل بیکاران در کشور ۳۹درصد است، اما این رقم در بین زنان و مردان به ترتیب به ۶۳٫۵ و ۲۷درصد میرسد.
بررسی سهم جمعیت شاغل ۱۵ساله و بیشتر فارغالتحصیل آموزش عالی از کل شاغلان در سال ۱۴۰۴ نیز نشان میدهد این نسبت در بین زنان و مردان تفاوت معناداری دارد، بهطوری که این عدد در کل کشور ۲۷٫۲ و برای زنان و مردان به ترتیب ۵۰٫۶ و ۲۳درصد اعلام شده است.
در مجموع، کاهش اشتغال زنان و افزایش جمعیت غیرفعال نشان میدهد که بخشی از سرمایهٔ انسانی کشور، بهویژه در میان زنان تحصیلکرده، امکان تبدیل کردن مهارت و آموزشش به فرصت اقتصادی را پیدا نمیکند. ادامهٔ این وضع میتواند محدود شدن ظرفیت رشد اقتصادی را به دنبال داشته باشد.
از آتیه آنلاین