جمعه ۲۹ خرداد ۱۴۰۵
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی سیتنا که در حوزهٔ فناوری اطلاعات و ارتباطات فعالیت دارد، اگرچه پس از دوره محدودیتهای اینترنت ناشی از شرایط جنگی در کشور اینترنت بینالملل در ایران بهصورت رسمی بازگشایی شد، اما تجربهٔ کاربران نشان میدهد کیفیت اتصال همچنان فاصلهٔ زیادی با شرایط عادی دارد. بسیاری از سرویسهای خارجی، از جمله موتورهای جستوجو، شبکههای اجتماعی، سرویسهای ابری، و ابزارهای توسعهٔ نرمافزاری یا کُند هستند یا با قطعیهای متناوب مواجهاند.
یکی از مهمترین عوامل این وضع اختلال در عملکرد پروتکل تیسیپی (TCP، Transmission Control Protocol) عنوان میشود. تیسیپی، ستون فقرات ارتباطات اینترنتی، مسئول ایجاد و حفظ اتصال پایدار بین کاربر و سِروِر است. در صورت بروز اختلال در برقراری ارتباط اولیه (handshake)، packet loss یا قطع و وصل شدن مکرر(reset شدن) اتصال، حتی در شرایطی که اینترنت «متصل» به نظر میرسد، تبادل داده عملاً ناپایدار یا غیرممکن میشود.
در کنار آن، برخی گزارشها از محدودیت یا اختلال در مسیرهای بینالمللی و گلوگاههای شبکهیی حکایت دارد. این وضع باعث افزایش تأخیر (latency)، کاهش سرعت واقعی انتقال داده، و ناپایداری در اتصال به سرویسهای خارجی شده است.
عامل مهم دیگر وضع نامناسب برخی مراکز داده (دیتاسنترها) و مسیرهای تبادل ترافیک (IXP و upstream) است. در چنین شرایطی، حتی سرویسهای داخلی متصل به زیرساخت جهانی نیز ممکن است با قطعی یا اختلال مواجه شوند، موضوعی که بیشترین اثر را بر کسبوکارهای آنلاین و خدمات ابری گذاشته است.
در این میان، برخی کاربران به محدودیت یا بررسی غیرعادی در ارتباطات تیسیپی اشاره کردهاند، از جمله بررسیهایی که نشان میدهد برخی درگاهها (پورتها) یا مسیرهای ارتباطی با تمام شدن مهلت اتصال (timeout) یا اختلال مواجهاند. چنین شرایطی میتواند تجربه کاربر را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد، حتی اگر اتصال کلی اینترنت برقرار باشد.
یکی دیگر از عوامل کمتر مورد توجه بازگشایی نشدن IPv6 در شبکه ایران است. IPv6، بهعنوان نسل جدید پروتکل اینترنت، میتواند در شرایط استاندارد به بهبود مسیردهی، کاهش وابستگی به NAT یا Network Address Translation، و افزایش پایداری کمک کند. با این حال، در شرایط فعلی که بسیاری از سرویسها و مسیرهای شبکه همچنان بر پایهٔ IPv4 هستند و زیرساخت بینالملل نیز با محدودیت مواجه است، نقش IPv6 در عمل بسیار محدود باقی مانده و نمیتواند بهتنهایی مشکلات ناپایداری را برطرف کند.
کارشناسان تأکید میکنند که IPv6 تنها در صورتی میتواند اثر قابل توجه داشته باشد که همزمان در سطح بینالملل، سرویسدهندهها، و زیرساخت داخلی بهصورت کامل و پایدار از آن پشتیبانی کنند. در غیر این صورت، کاربران همچنان درگیر همان گلوگاههای لایهٔ تیسیپی (TCP) و مسیریابی خواهند بود.
در مجموع، ناپایداری فعلی اینترنت ایران را میتوان حاصل ترکیبی از چند عامل دانست: اختلال در تیسیپی، مشکلات زیرساختی در مراکز داده، مدیریت سختگیرانهٔ ترافیک، و استفاده نکردن از IPv6. به همین دلیل، حتی با گذشت بیش از سه هفته از بازگشایی اینترنت، تجربهٔ کاربران هنوز به حالت پایدار و قابل پیشبینی نرسیده است.