سهشنبه ۱۹ خرداد ۱۴۰۵
این روزها عرصه بر زنان و دختران در شهر هرات افغانستان تنگتر شده است. گزارشها حاکی از آن است که نیروهای موسوم به «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان به بهانهٔ آنچه «رعایت نکردن حجاب مورد نظر» یا استفاده نکردن از روبنده (نقاب صورت) مینامند دور جدیدی از بازداشت زنان و دختران را آغاز کردهاند.
در یکی از موارد مستند چند تن از مأموران امر به معروف در شهرک «جبرئیل» هرات عدهای از دختران را بهدلیل نداشتن روبنده بازداشت و آنها را با خشونت سوار خودروهایشان کردهاند. شواهد نشان میدهد که این برخوردها صرفاً محدود به یک مورد نبوده و گزارشهای متعددی از بازداشتهای مشابه در سطح شهر هرات به گوش میرسد.
گزارشهای اخیر از هرات همچنین حاکی از این است که خانوادههای برخی از این بازداشتشدگان مطلع شدهاند که این دختران در یک اقدام تنبیهی، پس از نماز جمعه این هفتهٔ هرات در ملأعام شلاق خوردهاند.
حضور گسترده و نظارتهای سختگیرانهٔ مأموران طالبان در سطح شهر و بازرسی خودروهای مسافربری جوّی از ترس و اضطراب شدید برای زنان و دختران هراتی به وجود آورده است. در حالی که حکومت طالبان معمولاً با گرفتن تعهد کتبی از خانوادهها بازداشتشدگان را آزاد میکند، این فضای ترس و وحشت باعث شده که حضور زنان در اماکن عمومی بیش از پیش محدود شود.
در مقابل این فشارها، فعالان مدنی و مدافعان حقوق زن در هرات دست به کار شدهاند. آنها در روزهای اخیر با راهاندازی کارزارهای اطلاعرسانی در شبکههای اجتماعی از مردم خواستهاند که در برابر آنچه «نقض آشکار حقوق و کرامت انسانی زنان» میخوانند، سکوت نکنند.
اکنون سؤال فعالان مدنی و حقوق زنان این است: در روز جمعه شهر هرات شاهد چه صحنهای خواهد بود؟ آیا مردم برای تماشای این مجازاتها گرد هم میآیند، یا جامعهٔ هرات با سکوت، اعتراض، یا همبستگی مسیر دیگری را در برابر این برخوردها انتخاب خواهد کرد؟
این وضع در واقع لایهٔ دیگری از محدودیتهای سیستماتیک است که آزادیهای فردی و اجتماعی زنان را در افغانستان هدف قرار داده و باعث شده که زنان آن کشور روزهای بسیار دشواری داشته باشند.
تظاهرات اعتراضی در هرات
امروز در منطقهٔ «جبرئیل» هرات اعتراضهای مردمی به بازداشت گستردهٔ زنان و دختران با واکنش خشن نیروهای طالبان روبهرو شد. گزارشها و تصاویر منتشرشده از این رویداد نشان میدهد که نیروهای طالبان برای متفرق کردن معترضان که علیه این بازداشتهای خودسرانه به خیابان آمده بودند به تیراندازی مستقیم متوسل شدهاند. علاوه بر شلیک گلوله، نیروهای طالبان با استفاده از چوب و ابزارهای دیگر به ضربوشتم شدید معترضان پرداختهاند .
به گزارش منابع محلی، در جریان این سرکوب خشونتآمیز حداقل سه نفر، از جمله یک کودک، بر اثر شلیک نیروهای طالبان زخمی شدهاند. در حال حاضر حضور پُرشمار نیروهای نظامی طالبان در شهرک جبرئیل کاملاً مشهود است و این منطقه به پادگان نظامی تبدیل شده است. این فضای امنیتی سنگین و سرکوب اعتراضهای مسالمتآمیز نشاندهندهٔ عزم جدّی طالبان برای خاموش کردن هرگونه صدای مخالف، بهویژه در مورد مطالبات حقوق زنان است.