دوشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
آ. نعمتزاده – اندیشهٔ نو: در پی انتشار بیانیهای با امضای ۲۶۱ نماینده مجلس شورای اسلامی در حمایت از محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس اسلامی، و «هیئت مذاکرهکنندهٔ جمهوری اسلامی ایران»، فضای سیاسی کشور با واکنشها و تحلیلهای گسترده و متفاوتی روبهرو شده است. در این بیانیه، که در صحن علنی مجلس خوانده شد، بر «ضرورت انسجام داخلی» و «پرهیز از دامن زدن به اختلافها» در شرایطی که آن را «مرحلهای پیچیده از جنگ سیاسی، امنیتی، و رسانهیی» توصیف میکند تأکید شده است.
نمایندگان در متن بیانیه اعلام کردهاند که «به تیم مذاکرهکننده اعتماد دارند» و از «عملیات رسانهیی دشمن برای ایجاد بیاعتمادی و اختلاف» انتقاد کردهاند. همچنین، در بخش دیگری از بیانیه آمده است که مجلس «در کنار دولت و هیئت مذاکرهکننده» خواهد بود و «از هر اقدامی که در چارچوب سیاستهای کلان کشور انجام شود» حمایت میکند.
غایبان شاخص در میان امضاکنندگان
اگرچه تعداد امضاها زیاد بود، اما غیبت امضای برخی چهرههای شاخص جریان اصولگرا توجه رسانهها و تحلیلگران را به خود جلب کرد. بر اساس گزارشهای منتشرشده، شماری از نمایندگان نزدیک به جبهه پایداری و طیف سیاسی منتقد قالیباف، از جمله محمود نبویان، محمدتقی نقدعلی، مرتضی آقاتهرانی، امیرحسین ثابتی، حمید رسایی و روحالله ایزخواه، این بیانیه را امضا نکردهاند.
تحلیلگران سیاسی این غیبتها را نشانهای از شکاف درونجناحی میان حامیان قالیباف و طیف نزدیک به سعید جلیلی ارزیابی کردهاند که در هفتههای اخیر و همزمان با افزایش انتقادها از روند مذاکرات و مدیریت آن پُررنگتر شده است.
زمینه و پیامدهای سیاسی
انتشار این بیانیه در شرایطی صورت گرفته که برخی رسانهها و چهرههای سیاسی منتقد عملکرد تیم مذاکرهکننده و مدیریت پروندههای سیاست خارجی را زیر سؤال برده بودند. در مقابل، حامیان قالیباف این بیانیه را «نمایش وحدت» و «پاسخی به فضاسازیهای رسانهیی» توصیف کردهاند.
این اقدام میتواند تلاش مجلس برای تقویت موقعیت سیاسی قالیباف و کاهش فشارهای داخلی علیه تیم مذاکرهکننده تلقی شود. همزمان، همراهی نکردن برخی نمایندگان نیز ممکن است نشانهای از تداوم اختلافها در درون جریان اصولگرا باشد که در ماههای اخیر در موضوعهای متعدد بروز یافته است.
بیانیهٔ ۲۶۱ نماینده در حمایت از قالیباف علاوه بر پیام رسمی که دربارهٔ «پشتیبانی از تیم مذاکرهکننده» دارد، بهدلیل ترکیب امضاکنندگان و غایبان به یکی از موضوعهای جنجالی روز در تحلیلهای سیاسی تبدیل شده است. این بیانیه از یک سو تلاش برای نمایش همگرایی در برابر فشارهای خارجی است و از سوی دیگر بازتابدهندهٔ شکافهای داخلی در میان جریانهای اصولگراست.
گفتنی است که طیف نزدیک به جلیلی / جبهه پایداری منتقد جدّی روند مذاکرات است. برخی چهرههای این طیف در هفتههای اخیر انتقادهای تندی به مدیریت مذاکرات مطرح کردهاند و در مورد امتیازدهی در مذاکرات حساستر و اصولاً به مذاکره بدبیناند. همین طیف بیانیه را امضا نکرد و این امضا نکردن در واقع پیامی سیاسی تلقی شد و اینکه این طیف بهجای مذاکره بر مقاومت تکیه دارد.