بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، سالهاست که ایران را تهدیدی وجودی برای اسرائیل معرفی کرده است. عکس آرشیوی از ابیر سلطان/رویترز.
جمعه ۲۹ اسفند ۱۴۰۴
آ. نعمتزاده – اندیشهٔ نو: شبکهٔ خبری الجزیره در گزارشی که روز جمعه ۲۰ مارس (۲۹ اسفند) منتشر کرد توضیح میدهد که چگونه جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، با وجود پیامدهای گسترده و مرگبار، میتواند پنج بحران سیاسی و شخصی بنیامین نتانیاهو را تخفیف دهد، از تهدید ایران و بحرانهای داخلی گرفته تا پروندههای فساد و نگرانیهای انتخاباتی.
الجزیره در این گزارش پنج مشکل اساسی نتانیاهو را برشمرده است که جنگ با ایران میتواند برای نخستوزیر اسرائیل حل کند.
۱) تثبیت روایت «تهدید ایران»
نتانیاهو سالهاست که ایران را تهدیدی وجودی برای اسرائیل معرفی کرده است. او اکنون موفق شده است آمریکا را وارد جنگ مستقیم با ایران کند، کاری که هیچ نخستوزیر پیش از او نتوانسته بود بکند. حتی اگر حکومت ایران سقوط نکند، تضعیف جمهوری اسلامی و ضربه زدن به «محور مقاومت»- در کنار حملههای سنگین به حزبالله لبنان و سقوط بشار اسد پیش از این- به نتانیاهو امکان میدهد خودش را پیروز راهبردی میدان معرفی کند.
۲) تأثیر جنگ بر پروندههای فساد نتانیاهو
نتانیاهو با سه پروندهٔ فساد روبهروست و احتمال محکومیت او در دادگاههای اسرائیل وجود دارد. جنگ باعث عقب افتادن جلسههای دادگاه شده و نتانیاهو از فضای جنگی برای فشار آوردن بر رئیسجمهور اسرائیل برای عفو خودش استفاده میکند. او در نخستین نشست خبری پس از آغاز جنگ روند قضایی محاکمهاش را «سیرک مضحک» خواند و خواستار توقف آن شد.
۳) پیشبرد طرح جنجالی «اصلاحات قضایی»
اعتراضهای گسترده علیه طرح نتانیاهو برای تضعیف دستگاه قضایی اسرائيل در سالهای گذشته آن طرح را متوقف کرده بود. اما اکنون، در سایهٔ جنگ با ایران، ائتلاف نتانیاهو دوباره در حال پیشبرد اجرای قوانینی است که قدرت دادستان کل را کاهش میدهد و کنترل دولت بر رسانهها را افزایش میدهد. مخالفان دولت اسرائیل میگویند که نتانیاهو از موقعیت جنگی کنونی برای پیشبرد دستورکار افراطیاش سوءاستفاده میکند.
۴) کاهش فشارهای بینالمللی دربارهٔ فلسطینیان
خشونت ارتش و شهرکنشینان اسرائیلی علیه فلسطینیان در کرانهٔ باختری افزایش یافته و از آغاز جنگ با ایران دستکم ۱۱ نفر کشته شدهاند. در غزه نیز، با وجود هشدارهای سازمان ملل متحد، محدودیتهای شدید رفتوآمد و رساندن نیازهای اساسی به فلسطینیها همچنان ادامه دارد. تمرکز جهانی بر جنگ با ایران هم باعث شده فشارها برای اجرای تعهدهای انسانی اسرائیل در غزه و کرانهٔ باختری کاهش یابد.
۵) بهبود موقعیت انتخاباتی نتانیاهو
پیش از جنگ اسرائیل و آمریکا با ایران، نتانیاهو در نظرسنجیها از لحاظ انتخاباتی در وضع شکنندهای قرار داشت. اما آغاز جنگ و نقش او در کشاندن آمریکا به این درگیری محبوبیتش را تا حدی افزایش داده است. برخی تحلیلگران میگویند او حتی ممکن است انتخابات زودهنگام برگزار کند تا از تصویر «رهبر دوران جنگ» به سود خودش و حزبش بهرهبرداری کند. البته مخالفت در داخل کشور با سیاستهای جنگطلبانهٔ نتانیاهو نیز همچنان ادامه دارد و میتواند روی نتیجهٔ انتخابات اثر بگذارد.
گزارش الجزیره نتیجه میگیرد که جنگ با ایران، با وجود هزینههای انسانی و منطقهیی که داشته است، برای نتانیاهو مزایای سیاسی تا حدی چشمگیری داشته است: تقویت روایت امنیتی در مورد تهدید ایران، تضعیف فشارهای قضایی روی خودش، پیشبرد اصلاحات جنجالی قضایی، کاهش انتقادها دربارهٔ شیوهٔ رفتار با فلسطینیان در غزه و کرانهٔ باختری، و بهبود جایگاه انتخاباتی او و حزبش.