فرودگاه بینالمللی نخجوان بعد از حملۀ پهپادی. عکس از AP
جمعه ۱۵ اسفند ۱۴۰۴
جمهوری اسلامی حملۀ پهپادی به خاک جمهوری آذربایجان را انکار کرده، اما نه جمهوری آذربایجان و نه دولتهای غربی این انکار را معتبر ندانستهاند. برخی کارشناسان نگراناند که واکنش احتمالی جمهوری آذربایجان و حمایت ترکیه از آن کشور این اوضاع بحرانی را وخیمتر کند و در نهایت به شعلهور شدن جنگ در منطقۀ قفقاز بینجامد.
روز جمعه ۱۵ اسفند دولت آذربایجان کارکنان سفارتش را از ایران خارج کرد. یک روز قبل دولت جمهوری آذربایجان اعلام کرده بود که چهار پهپاد ایرانی بهسوی منطقۀ نخجوان پرتاب شدهاند که یکی از آنها به ساختمان فرودگاه نخجوان اصابت کرده و یکی هم در نزدیکی یک مدرسه منفجر شده است.
وزارت خارجهٔ جمهوری آذربایجان ضمن احضار سفیر جمهوری اسلامی، در بیانیهای اعلام کرد: «ما این حملههای صورتگرفته از خاک جمهوری اسلامی ایران را که منجر به خسارت دیدن ساختمان فرودگاه و زخمی شدن دو غیرنظامی شد قاطعانه محکوم میکنیم. این حمله به خاک آذربایجان با هنجارها و اصول حقوق بینالملل مغایرت دارد و باعث افزایش تنش در منطقه میشود.»
الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، نیز از «حملۀ تروریستی» به کشورش سخن گفت و به ارتش فرمان آمادهباش داد. اما جمهوری اسلامی ایران مسئولیت حملهها را به گردن اسرائیل انداخته است. خبرگزاری تسنیم «دست پنهان رژیم صهیونیستی و عناصر نفوذی داخلی این کشور را در طراحی و اجرای این سناریوی مضحک و ساختگی» میبیند.
رژیم ایران از مدتها قبل نگران همکاریهای نزدیک دولت آذربایجان با اسرائیل بوده و چند بار نیز در این مورد به دولت آن کشور هشدار داده است.
هاکوب بادالیان، تحلیلگر ارمنی، میگوید: «خطر گسترش جنگ در قفقاز کم نیست.» به عقیدۀ او، «همه چیز به این بستگی دارد که آذربایجان و ترکیه برای پاسخ دادن به این حملهها تا چه حد خطر کنند.»
تاکنون ترکیه، بهعنوان متحد نزدیک آذربایجان، حملههای ایران را محکوم کرده است.
فرهاد ممدوف، رئیس مرکز مطالعات قفقاز جنوبی در باکو، میگوید مشکل اینجاست که «سلسلهمراتب فرماندهی در نیروهای مسلح ایران روشن نیست.» از نظر ممدوف، مبهم بودن نقش سپاه، وزارت دفاع، و ارتش «وجه غیرقابل پیشبینی» امور را بسیار برجسته میکند. او اگرچه احتمال حملۀ آذربایجان به ایران را اندک میبیند، اما پیشبینی میکند که کشورش به «اقدامات دفاعی» دست بزند.
یک نمایندۀ پارلمان آذربایجان به اسم راسم موسی بیکف میگوید: «اگر مقامات ایرانی واقعاً اسرائیل را مسئول حملههای پهپادی میدانند، معنایش این است که نظارت بر خاک خودشان را از دست دادهاند.»
کارشناسان آذربایجانی اتفاقی بودن این حملهها را نیز باور ندارند. به گفتۀ آنها، تنها پرسش این است که «تصمیم به حمله به نخجوان در چه سطحی اتخاذ شده: قدرت مرکزی یا احیاناً یکی از عوامل زنجیرۀ فرماندهی؟»
یک کارشناس گرجی به خبرگزاری فرانسه میگوید: «سپاه پاسداران مثل قلعهای است که در محاصرهٔ دشمنانش است. در این شرایط، حمله به نخجوان نشان میدهد که از نظر سپاه آذربایجان دشمن محسوب میشود.» او میافزاید: «به نظر میرسد رژیم ایران آماده است برای بقای خودش تمام کشور و منطقه را به خون بکشد.»
برگرفته از آر.اف.آی فرانسه