در پی تشدید جنگ با ایران، شرکت‌های هواپیمایی غربی تقریباً نیمی از حریم هوایی جهان را از دست می‌دهند

جمعه ۱۵ اسفند ۱۴۰۴

آ. نعمت‌زاده – اندیشهٔ نو:‌ از زمان آغاز درگیری‌های آمریکا و اسرائیل با ایران در ۲ اسفند ۱۴۰۴، تا کنون بیش از ۲۳,۰۰۰ پرواز به دلایل گوناگون مرتبط با این درگیری‌ها لغو شده است. بسیاری از مسافران اروپایی نمی‌توانند به کشور و خانه‌شان بازگردند، در حالی که برخی دیگر تلاش می‌کنند با سفرهای طولانی از طریق آمریکا،‌ برای رسیدن به مقصدهایشان دور دنیا پرواز کنند.

اختلال در مسیرهای هوایی در پی بسته شدن حریم هوایی غرب آسیا

فضای هوایی بین آسیا و اروپا بسیار پررفت‌وآمد شده است، زیرا شرکت‌های هواپیمایی همه دنبال مسیرهای جایگزین می‌گردند. قیمت بلیت‌ها هم روزبه‌روز افزایش می‌یابد.

پروازهای شرکت‌های هواپیمایی چینی همچنان نسبتاً‌ محدود باقی مانده است، در حالی که بیشتر پروازهایی که در حالت عادی در غرب آسیا توقف موقت دارند- جایی که زمانی مرکز حیاتی اتصال قاره‌ها بود- این روزها لغو شده است.

پیش از بحران نظامی اخیر، بیش از هزار پرواز روزانه از فرودگاه‌های این منطقه عبور می‌کردند که پل اصلی اتصال و ارتباط هوایی بین آسیا، استرالیا، و اروپا را تشکیل می‌داد. آن پل اکنون عملاً فرو ریخته است.

به نوشتهٔ پراودا، میلیون‌ها مسافر اکنون دنبال مسیرهای جایگزین می‌گردند. شرکت مسافرتی استرالیایی Flight Central Travel گزارش می‌دهد که تماس‌های مشتریان ۷۵درصد افزایش یافته و افراد شبانه‌روز با دفترهای شرکت‌های هواپیمایی و خطوط تلفن اضطراری تماس می‌گیرند.

خطوط هوایی مجبور به پرواز هزاران کیلومتر بیشتر شده‌اند

برخی خطوط هوایی اکنون مسیرهای شمالی را از طریق قفقاز و افغانستان طی می‌کنند، در حالی که برخی دیگر تلاش می‌کنند در مسیرهای فرعی جنوبی از طریق مصر پرواز کنند. همهٔ این گزینه‌ها هزاران کیلومتر اضافی به پروازها اضافه می‌کنند.

مسیرهای طولانی‌تر به سوخت بسیار بیشتری نیاز دارند، خدمه را مجبور می‌کنند ساعت‌های بیشتری کار کنند، و فرسودگی هواپیماها را تسریع می‌کنند. شرکت‌های هواپیمایی افزودن این هزینه‌ها به قیمت بلیت را آغاز کرده‌اند.

سوبهاس منون، رئیس انجمن خطوط هوایی آسیا-اقیانوسیه، می‌گوید که بخش زیادی از فضای هوایی غرب آسیا همچنان بسته است و شرکت‌های هواپیمایی متحمل خسارت‌های سنگینی شده‌اند.

پرواز به مقصدهایی مانند اروپا اکنون هزینه‌های عملیاتی عظیمی دارد که سودآوری شرکت‌ها را کاهش داده و اتصال و ارتباط بین مناطق اصلی پروازی را ضعیف کرده است.

افزایش قیمت بلیت‌ها و دشواریاب شدن صندلی

پیامدهای این وضع را در سامانه‌های خرید بلیت هم به‌روشنی می‌شود دید. طبق گزارش رویترز، تا تاریخ ۳ مارس (۱۲ اسفند)، بلیت‌های پرواز از شهرهای آسیایی به لندن تقریباً ناپدید شده است.

کاتای پاسیفیک همهٔ صندلی‌های معمولی پرواز از هنگ کنگ تا لندن تا ۱۱ مارس (۲۰ اسفند) را فروخته است. ارزان‌ترین بلیت یک‌طرفه حدود ۲,۷۰۰ دلار قیمت دارد- تقریباً چهاربرابر قیمت معمول.

شرکت هواپیمایی استرالیایی Qantas نیز گزارش داد که پروازها از سیدنی به لندن از طریق شهر پرت یا سنگاپور تا ۱۷ مارس (۲۶ اسفند) کاملاً پیش‌فروش شده است. تنها بلیت‌هایی که باقی‌ مانده است تا ۲,۲۰۰ دلار قیمت‌گذاری شده است. این شرکت هواپیمایی تلاش دارد مسیرهای جایگزینی از طریق لس آنجلس یا ژوهانسبورگ راه‌اندازی کند، اما این گزینه‌ها هنوز بسیار پیچیده و پُرهزینه‌اند.

در تایلند وضع مشابهی دیده می‌شود. شرکت هواپیمایی تایلند پروازهایش از بانکوک به اروپا، از جمله مسیر لندن را برای کل هفته آینده به‌طور کامل فروخته است. قیمت یک بلیت موجود برای ۱۵ مارس (۲۴ اسفند) بیش از ۲,۲۶۵ دلار بود.

شرکت هواپیمایی EVA تایوان نیز تأیید کرد که تقاضا برای پروازهای این شرکت به اروپا افزایش چشمگیری یافته است.

بسته شدن حریم هوایی روسیه فشار بیشتری وارد می‌کند

خطوط هوایی چینی هنوز پروازهای محدودی به اروپا دارند، اما صندلی‌های معمولی (اکونومی) تقریباً دیگر موجود نیست. بلیت رفت‌وبرگشت از پکن به لندن معمولاً کمتر از ۱,۵۰۰ دلار بود، ولی حالا ایر چاینا فقط صندلی‌های کلاس تجاری (بیزینس کلاس) دارد که به قیمت یک‌طرفه ۷,۳۰۰ دلار فروخته می‌شود.

برخی تحلیلگران می‌گویند اگر خطوط هوایی دوباره بتوانند به حریم هوایی روسیه دسترسی پیدا کنند، وضع ممکن است بهتر شود. با این حال، تحریم‌ها مانع استفادهٔ شرکت‌های هواپیمایی اروپایی از این مسیرها می‌شود.

اروپا و آمریکا در سال ۲۰۲۲ فرودگاه‌هایشان را به روی خطوط هوایی روسیه بستند و روسیه را وادار کردند که با ممنوع کردن ورود شرکت‌های هواپیمایی غربی به حریم هوایی آن کشور واکنش نشان دهد.

شرکت‌های هواپیمایی پس از آن محدودیت‌ها یک بار مسیرهایشان را تغییر داده بودند. اما اکنون یک بار دیگر باید مسیرها را تغییر دهند.

صنعت هوانوردی با میلیاردها دلار زیان مواجه است

به‌علت محدودیت‌های اخیر، زمان پرواز در بسیاری از مسیرها بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه افزایش یافته است. در همین حال، قیمت سوخت ۱۳درصد افزایش یافته، به‌طوری که سوخت هم‌اکنون تا ۴۰درصد از هزینه‌های عملیاتی خطوط هوایی را تشکیل می‌دهد.

اگر فرودگاه‌های سراسر غرب آسیا به‌زودی کار عادی‌شان را از سر نگیرند، زیان‌های صنعت هوانوردی ممکن است از ۱۰میلیارد دلار فراتر رود.

قیمت سهام برخی از شرکت‌های هواپیمایی بزرگ، از جمله لوفت هانزا، ایر فرانس، و آمریکن ایرلاینز، در این شرایط کاهش یافته است.

این اختلال پروازی نه‌فقط بر سفر مسافران، بلکه به‌طور کلی روی ترابری و لجستیک هوایی جهانی اثر می‌گذارد. حدود ۱۸درصد از محموله‌های حمل‌ونقل هوایی از مسیرهای بین‌المللی حذف شده است که فشار بیشتری بر زنجیره‌های تأمین می‌آورد و هزینه‌های حمل‌ونقل را در سراسر جهان افزایش داده است.