آغاز به کار کنفرانس امنیتی مونیخ با حضور سران ده‌ها کشور و با حذف عراقچی از برنامه

جمعه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴

لیندا سارنگ – اندیشهٔ نو^*: نشست سالانه کنفرانس امنیتی مونیخ روز جمعه ۲۴ بهمن با حضور بیش از ۱,۰۰۰ شرکت‌کننده از ۱۱۵ کشور جهان در هتل بایریشرهوف مونیخ آغاز به کار کرد.

موضوع‌های اصلی گفت‌وگوها در شصت و دومین کنفرانس امنیتی مونیخ شامل آیندهٔ نظم بین‌المللی و ائتلاف‌های کشورهای دو سوی اقیانوس اطلس (اروپا و آمریکا)، تلاش‌های اروپا برای تقویت ساختار دفاعی و امنیتی، حمایت از اوکراین، بازسازی غزه، و تنش‌های مرتبط با ایران است.

حدود هفتاد نفر از سران کشورها و بیش از صد و چهل وزیر، از جمله وانگ یی، وزیر امور خارجی چین، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا در این کنفرانس حضور خواهند داشت.

مثل چند سال گذشته،‌ امسال نیز روسیه در این نشست حاضر نیست. پس از سرکوب‌های خونین اعتراض‌های سراسری در ایران در دی‌ ۱۴۰۴، برگزارکنندگان کنفرانس امنیت مونیخ دعوت از عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ جمهوری اسلامی، را لغو کردند.

کنفرانس مونیخ را اوالت-هاینریش فن کلایست-اشمنزین، نظامی آلمانی، در سال ۱۹۶۳ (۱۳۴۲) در دورهٔ «جنگ سرد» بنیان گذاشت. این کنفرانس در ابتدا «کنفرانس امنیتی بین‌المللی» نام داشت که بعداً به «کنگرهٔ دفاع‌شناسی» تغییر نام داد و اکنون کنفرانس امنیتی مونیخ نامیده می‌شود.

کنفرانس امنیتی مونیخ را نه دولت‌ها، بلکه بخش خصوصی برگزار می‌کند. در این گردهمایی، سیاست‌مداران متخصص در امور امنیتی (معمولاً وزیران امور خارجی و دفاع/جنگ)، نظامیان کارشناس امور بین‌المللی، و نیز برخی از صاحبان صنایع تسلیحاتی از کشورهای جهان شرکت می‌کنند و دربارهٔ مسائل امنیت جهانی بحث و گفت‌وگو می‌کنند. هزینه‌های این کنفرانس با کمک‌های مالی صنایع تسلیحاتی (و وزارت دفاع آلمان) تأمین می‌شود.

این همایش سالانه برای سیاستمداران دنیا فرصتی است تا سیاست‌های بین‌المللی را در فضایی غیررسمی بررسی کنند. البته تمرکز اصلی این رویداد از همان ابتدا بر روابط دو سوی اقیانوس اطلس میان کشورهای اروپایی و آمریکا بوده است.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در سخنرانی افتتاحیه کنفرانس امنیتی مونیخ اعلام کرد که نظم قدیم جهانی «دیگر وجود ندارد». او در مورد تهدیدهای روسیه و چین هشدار داد و تأکید کرد که برای مقابله با این چالش‌ها روابط آمریکا و اروپا باید ترمیم شود.

او افزود اگر پس از جنگ سرد «لحظه‌ای تک‌قطبی» وجود داشت که با سرکردگی آمریکا تعریف می‌شد، مدت‌هاست این سرکردگی تمام شده و اکنون جهان با رقابت بین «حوزه‌های نفوذ» مواجه است و قدرت‌های بزرگ در «بازی حاصل‌جمع صفر» قرار دارند.

مرتس در سخنرانی‌اش در این گردهمایی گفت نظمی جهانی که «بر حقوق و قواعد استوار بود… با همهٔ کاستی‌هایی که حتی در بهترین دورانش داشت»، دیگر از میان رفته است.

او افزود: «ما از آستانهٔ ورود به عصری عبور کرده‌ایم که بار دیگر آشکارا با سیاست قدرت و رقابت قدرت‌های بزرگ تعریف می‌شود.»

او بدون اشارهٔ مستقیم به سیاست‌های یک‌جانبهٔ ترامپ و بر هم «نظم قدیم»، جنگ روسیه با اوکراین را روشن‌ترین نمونهٔ این واقعیت سخت جدید دانست و گفت چین نیز «به‌طور نظام‌مند از وابستگی‌های دیگران سوءاستفاده می‌کند.»

گروسی: دستیابی به توافق با ایران ممکن، اما «بسیار دشوار» است

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز جمعه در کنفرانس امنیتی مونیخ گفت که این آژانس گفت‌وگو با جمهوری اسلامی را از سر گرفته است و تصمیم‌‌گیری و دستیابی به توافق با ایران برای بازرسی از تأسیسات هسته‌یی ایران ممکن، اما «بسیار دشوار» است. او افزود که پس از حمله‌های نیروهای اسرائیلی و آمریکایی در سال گذشته به ایران، بازرسان به ایران بازگشته‌اند، اما نتوانسته‌اند از هیچ‌یک از سایت‌هایی که هدف قرار گرفته‌اند بازدید کنند.

گروسی در ادامه به تأسیسات اصفهان، نطنز و فردو اشاره و ادعا کرد: «احتمالاً دیگر هرگز چنین مجموعهٔ چشمگیری از تأسیسات را که در جنبه‌های مختلف چرخهٔ سوخت هسته‌یی فعالیت می‌کنند نخواهید دید.»

او افزود: «تمام چشم‌انداز هسته‌یی ایران به‌طور بنیادی دگرگون شده است. شاید نه آن‌قدر از حیث توانمندی، بلکه از نظر زیرساخت فیزیکی واقعی که اساساً دیگر وجود ندارد یا به‌شدت آسیب دیده است. این واقعیتی است که کل معادله را تغییر می‌دهد.»

دیدار مارکو روبیو با وزیر خارجهٔ چین در مونیخ

مارکو روبیو و وانگ یی، وزیران امور خارجی آمریکا و چین، در حاشیهٔ کنفرانس امنیتی مونیخ با یکدیگر دیدار کردند که هنوز جزئیاتی از مذاکرات آنها اعلام نشده است. این دیدار و گفت‌وگوی یک‌ساعته پشت درهای بسته انجام شد و مشاوران ارشد هر دو کشور نیز در جلسه حضور داشتند.

لیندسی گراهام: اگر ترامپ اجازه دهد رژیم ایران زنده بماند، فاجعه روی خواهد داد

لیندسی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه آمریکا که مواضعی افراطی دارد در جریان کنفرانس مونیخ اعلام کرد که اگر ترامپ به وعده‌هایش عمل نکند و اجازه دهد رژیم ایران زنده بماند، «فاجعه روی خواهد داد».

او افزود: «این معنایش این است که نمی‌توان به آمریکا تکیه کرد. یعنی جهان غرب فقط مزخرف می‌گوید. تنها کاری که می‌کنند حرف زدن است و وقتی لازم باشد هیچ کاری نمی‌کنند.»

عربستان: کشتار در غزه باید متوقف و روند بازسازی آغاز شود

فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجی عربستان سعودی، در جریان نشست‌های شصت‌ و دومین کنفرانس امنیتی مونیخ تأکید کرد که عملیات کشتار در نوار غزه باید فوری متوقف شود و روند بازسازی این منطقه هرچه سریع‌تر آغاز گردد.

او در حاشیهٔ این کنفرانس با اشاره به تداوم کشتارهای اسرائیل در غزه گفت: «با وجود توافق آتش‌بس، مرگ و کشتار در این منطقه متوقف نشده است.» او تصریح کرد: «باید کشتار پایان یابد و بازسازی غزه آغاز شود.»

وزیر خارجهٔ عربستان همچنین بر ضرورت حفظ وحدت نوار غزه و کرانهٔ باختری تأکید کرد و هشدار داد هرگونه اقدامی که به تعمیق شکاف میان این دو بخش منجر شود می‌تواند روند صلح و ثبات را با چالش‌های جدّی مواجه کند.

*با استفاده از گزارش‌های خبرگزاری‌ها