صادق کار
شنبه ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
سرکوب خونبار جنبش انقلابی دیماە بە حضور خیابانی مردم موقتاً پایان داد، اما جنبش را نتوانست از پای درآورد. جنبش در خیابان سرکوب شد، اما در اشکال متنوع دیگر ادامە پیدا کرد و بە کابوسی برای رژیم تبدیل شد و کار سرکوب را با چالشهای تازەای مواجە ساختە است.
همچنین، نیروها و جریانهای سیاسی و مدنی سرکوبشدە را حیات تازەای بخشید و از نو فعال نمود و مواضع ضدّرژیمیشان را تا حد همسویی با سرنگونیطلبان رژیم ارتقا داد و آنان را بە حمایت از جنبش و محکوم کردن بیپردۀ رژیم کشاند.
جنبش دیماە تەماندۀ توهماتی را کە بە اصلاحپذیر بودن رژیم باقی ماندە بود از بین برد و جامعە را حول سرنگون کردن رژیم بە هم نزدیک کرد.
اکنون بەوضوح روشن شدە است کە سرنگونی رژیم، اگرچە در میان عمدە نیروهای درون کشور با زبانهای مختلفی بیان میشود، بە مطالبۀ اکثریت مردم، حتی بخشهایی از هواداران پیشین رژیم تبدیل شدە است. بخشهایی از جامعە نیز حتی حاضر شدەاند برای سرنگون کردن رژیم از نیروی خارجی طلب کمک نمایند، راهکاری کە اگر عملی شود، غیر از تخریب و کشتار مردم و تشدید اختناق و سرکوب و تقویت نیروهای فاشیستی نتیجۀ دیگری نخواهد داشت.
با وجود همهٔ جنایتهایی کە رژیم فاشیستی فقاهتی علیە مردم بە جان آمدە بە عمل آورده، آنطور کە آنان میخواستند بە کابوس سرنگونی پایان نداد کە هیچ، بلکە آن را بیشتر کرد و معلوم شد کە سرکوبها هرقدر کە خونین هم باشد، بهجای رفع بحرانها بە آنها دامن میزند و انگیزۀ مردم برای نافرمانی مدنی مقابل نهادهای قدرت سرکوبگر را بیشتر میکند.
تأثیر اولیۀ جنبش دیماە روی اپوزیسیون تبعیدی هم کم نبود. جنبش، همانطور کە انتظار میرفت، بە گسترش فعالیتهای طیفهای مختلف مخالفان تبعیدی دامن زد و تعداد قابل توجهی از ایرانیان ساکن شهرهای بزرگ در اروپا و آمریکا را بە اعتراض خیابانی و حرکتهای دیگر علیە جنایتهای رفتە بر مردم در داخل کشاند و صفبندیهای میان طیفهای مخالف رژیم را شفافتر کرد.
دو طیف در این میان کە از قبل نیز وجود داشتند با شروع جنبش بە صفآرایی مقابل هم پرداختند. طیف سلطنتطلب طرفدار احیای دیکتاتوری سلطنتی با گرایشهای فاشیستی مورد حمایت دولت اسرائیل در یک سو، و طیفهای چپ و جمهوریخواە طرفدار دموکراسی در سوی دیگر.
طیف سلطنتطلب بهواسطۀ کمکهای رسانەیی و مالی خارجی و کمکهای غیرمستقیم نهادهای امنیتی و سایبری رژیم اسلامی و تقلبهای جعلی متعدد رسانەیی توانست موفقتر از طیفهای مخالفش عمل کند. با این حال، بە نظر میرسد بعد از انجام نشدن وعدەهای فریبکارانەای کە رضا پهلوی بە مردم داد، در حال از دست دادن اعتبار تقلبیشان هستند.
برآمد سلطنتطلبان فقط بە دلایلی کە ذکر شد اتفاق نیفتاد. بخش قابل توجهی از موقعیت آنها مدیون پراکندگی میان نیروهای چپ و جمهوریخواە و دموکراسیخواه است کە با منزەطلبی و فرقەگراییهایشان هنوز نتوانستەاند اتحادی میان خودشان بەعنوان آلترناتیو رژیم اسلامی بە وجود بیاورند.
اپوزیسیون تبعیدی دەها سال است کە اوقات فراغتش را صرف بحث و جدلهای بیپایان کردە است، بدون اینکە این همە بحث و مناظرە منجر بە گشودن گرهی از مشکلات متعدد مردم شود. هرگاە کە در داخل کشور نیروهای میدانی جنبش و اعتراضی بە راە میاندازند و رژیم را بهجدّ بە چالش میکشند، بحثها و مناظرەها و مصاحبەها بیشتر میشود، بدون اینکە تأثیر معنیداری در رویدادهای داخل و لااقل میان خود نیروهای در تبعید بە جا بگذارد. انگار همە بحث میکنند برای بحث، و نە چیزی دیگر. به همین دلیل است کە با وجود گذشت نزدیک بە نیم قرن بحث و جدل، اتحاد پایداری میان نیروهای تبعیدی دموکراتیک شکل نگرفتە است و بەتبع آن میدان برای فریبکاری و مانور نیروهای وابستە بە قدرتهای خارجی و منفعتجو مانند طرفداران احیای دیکتاتوری سلطنتی خالی گذاشتە شدە است. حتی فعالیتهایی کە در کشورهای خارجی برای دفاع از مبارزات مردم در داخل انجام میگیرد، اگرچە کاملاً بیاثر نبودە است، اما آنقدر نبودە کە بتواند تغییر مؤثری در کُند کردن ماشین سرکوب ایفا کند.
انتقاد از رقیبان سیاسی نباید بە وسیلەای برای توجیە ضعف و قصور نیروهای دموکراتیک برای شکل دادن بە آلترناتیو دموکراتیک منجر شود.
این مخالفتها اگر بە تلاش جدّی نیروهای چپ و جمهوریخواهان دموکرات برای ایجاد آلترناتیوی مرکب از این نیروها در داخل و خارج از کشور بر پایۀ سرنگونی رژیم فقاهتی منجر نشود، نە تأثیری درجلوگیری از جانشینی یک دیکتاتوری سلطنتی با استبداد فقاهتی دارد و نە غفلتهای گذشتۀ این گروەها را توجیە میکند. نیروهای چپ و جمهوریخواهان دموکرات اکثریت بالقوە را در جامعە دارند و میتوانند در مقام آلترناتیو واقعی رژیم برآمد کنند. این واقعیت کە هیچ نیروی اجتماعی و سیاسی فعلاً بەتنهایی قادر بە سرنگون کردن رژیم و نشستن بر جای آن نیست را باید پذیرفت و بهجای تشکیل سمینارها و جلسات تکراری بدون ثمر، بر اساس واقعیتهای موجود برای تشکیل ثقلی از نیروهای دموکراتیک در داخل و خارج از کشور تلاش کرد.
برگرفته از وبگاه «به پیش»