خیابان جمهوری تهران، جمعیت معترضان و نیروهای نظامی ـ سهشنبه ۹ دی ۱۴۰۴ ـ عکس از ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی (تصویر افزودهٔ اندیشهٔ نو است.)
شنبه ۲۷ دی ۱۴۰۴
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با اذعان به کشته شدن «چندهزار نفر» در اعتراضها، معترضان و حامیان خارجی آنان را «مجرم» خواند و تهدید کرد که با آنچه «فتنهگران داخلی و بینالمللی» نامید برخورد خواهد شد.
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعهٔ فعالان حقوق بشر در ایران، در بیست و یکمین روز اعتراضهای سراسری ایران (۲۷ دی)، در حالی که قطع گستردهٔ اینترنت وارد بیش از ۲۰۰ ساعت شده است، همزمان با ابراز نگرانیهای بینالمللی و هشدارها دربارهٔ نقض حقوق بشر، تلاشهای مستندسازی مستقل، از جمله فراخوانهای گسترده برای مشارکت مردمی در ثبت شواهد نقض حقوق بشر، تشدید شد.
اخلال در ارتباطات
قطع سراسری اینترنت که از شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی آغاز شده در روز بیست و یکم از مرز ۲۰۰ ساعت عبور کرد و همچنان ادامه دارد. هرچند در مقاطعی در ساعتهای اخیر افزایش بسیار محدود و کوتاهمدتی در میزان اتصال گزارش شد، اما دسترسی کلی به اینترنت جهانی همچنان در حدود چنددرصد وضع عادی باقی مانده است.
ادامهٔ این وضع موجب اختلال شدید در ارتباطات شهروندان، اطلاعرسانی مستقل، و انتقال اطلاعات از داخل کشور شده است. خانوادههای جانباختگان و بازداشتشدگان برای پیگیری وضع عزیزانشان با دشواریهای جدّی مواجهاند و روند جمعآوری و راستیآزمایی اطلاعات حقوق بشری با تأخیر و محدودیت بیسابقه روبهروست.
در همین حال، رسانههای نزدیک به نهادهای امنیتی از فعالسازی محدود پیامرسانها و آنچه «اینترنت ملی» خوانده میشود خبر دادهاند. به گفتهٔ این منابع، این اقدام با هدف کنترل ارتباطات و قطع ارتباط شبکههای خارج از کشور با داخل انجام شده است. با این حال، اینترنت جهانی همچنان قطع گزارش میشود و زمان مشخصی برای بازگشت کامل ارتباطات اعلام نشده است.
واکنشهای خارجی
در سطح بینالمللی، واکنشها به تحولات ایران در روز بیست و یکم تشدید شد. رئیسجمهور آمریکا در تازهترین اظهاراتش اعلام کرد «زمان آن رسیده که بهدنبال رهبری جدید در ایران باشیم» و حکومت جمهوری اسلامی را مسئول ویرانی کشور دانست. این اظهارات پس از آن مطرح شد که او پیشتر از اجرا نشدن صدها حکم اعدام در ایران سخن گفته بود.
در تحولی دیگر، دولت آرژانتین نیروی قدس سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و تحریمهایی علیه افراد مرتبط با آن اعمال کرد. همچنین، وزارت خارجهٔ آمریکا برای دریافت اطلاعات مرتبط با فعالیتهای مالی سپاه پاسداران پاداش مالی و امکان جابهجایی در نظر گرفته است. رئیس پارلمان اروپا نیز اعلام کرد تلاشها برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی ادامه خواهد یافت.
واکنشهای حکومتی
در داخل کشور، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با اذعان به کشته شدن «چندهزار نفر» در اعتراضها، معترضان و حامیان خارجی آنان را «مجرم» خواند و تهدید کرد که با آنچه «فتنهگران داخلی و بینالمللی» نامید برخورد خواهد شد.
همزمان، دادستان تهران ادعاهای مربوط به لغو اعدام معترضان را تکذیب کرد و گفت برخورد دستگاه قضایی «قاطع، سریع و بازدارنده» خواهد بود. او اعلام کرد شمار زیادی از پروندهها منتهی به صدور کیفرخواست شده و به دادگاه ارسال شدهاند.
در همین روز، مقامهای انتظامی نیز از بازداشتهای گسترده، از جمله بیش از ۱,۵۰۰ نفر در استان گیلان، خبر دادهاند.
آمارها (تا پایان روز بیست و یکم)
بر اساس آمارهای موردی و تأییدشدهٔ هرانا تا پایان روز بیست و یکم اعتراضها:
تعداد اعتراضهای ثبتشده: ۶۲۱ مورد
جانباختگان تأییدشده: ۳٬۳۰۸ نفر
معترضان جانباخته: ۳٬۰۹۷ نفر
کودکان زیر ۱۸ سال جانباخته: ۲۲ نفر
نیروهای نظامی و حکومتی جانباخته: ۱۶۶ نفر
غیرمعترضان غیرنظامی جانباخته: ۲۳ نفر
موارد مرگ در حال بررسی: ۴٬۳۸۲ نفر
مصدومان با جراحتهای شدید: ۲٬۱۰۷ نفر
بازداشتشدگان: ۲۴٬۲۶۶ نفر
اعترافهای اجباری پخششده: ۱۳۲ مورد
این آمارها صرفاً بر پایهٔ موارد تأییدشدهٔ موردی ارائه میشود و با توجه به قطعی اینترنت و محدودیتهای شدید ارتباطی، آمار واقعی تلفات انسانی در جریان اعتراضهای جاری در ایران میتواند بهمراتب بیشتر از این ارقام باشد.
جمعبندی
روز بیست و یکم اعتراضهای سراسری ایران با تداوم قطعی اینترنت، افزایش شواهد از ابعاد سرکوب، و اذعان بیسابقه رهبر جمهوری اسلامی به گستردگی تلفات همراه بود. همزمان، تشدید واکنشهای بینالمللی و تجمعهای حمایتی در خارج از کشور، در کنار استمرار رویکرد امنیتی و قضایی حکومت، نشان میدهد بحران همچنان در مسیر تشدید قرار دارد.