شرکتکنندهٔ کرهیی در تظاهرات علیه ایپک و سیاستهای ترامپ عکس از فیسبوک «همایش بینالمللی خلقها»
نوشتهٔ دائه-هان سونگ، در سایت ترایکانتیننتال
ترجمهٔ حبیب مهرزاد – اندیشهٔ نو
دوشنبه ۱۷ آذر ۱۴۰۴
ساعت آخر زمان یا روز قیامت ۱۰ ثانیه به نیمهشب نزدیکتر میشود. دمای جهانی بیش از ۱٫۵ درجهٔ سانتیگراد زیاد میشود. جنگلها می سوزند. طوفانها شدیدتر میشوند. در همین حال، کشورها بمب و گلوله تولید میکنند، «جنگ سرد جدید» ما را به نابودی هستهیی نزدیکتر میکند، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از جهان اخاذی و زورگیری میکند.
پاسخ «سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه» (APEC) این است که باز هم از همان کتاب کهنه و تکراری سرمایهداری بهره بگیرد که بحران چندگانهٔ امروز را ایجاد کرده است. به این ترتیب، ایپک همان نظم جهانی را حفظ میکند که دموکراسی را به نمایشی مسخره تبدیل میکند و تولید را در دستان شرکتها متمرکز میکند. بیشتر ما بهخاطر زنده ماندن و زندگی کردن اغلب به این واقعیتها بیتوجه و بیاعتنا میشویم. نهاد «واکنش بینالمللی مردم» به نشست ۲۰۲۵ ایپک و ترامپ («واکنش مردمی») به این دلیل شکل گرفت که ما حاضر نیستیم کنار صحنه بایستیم و شاهد نابودی جهان باشیم. ما ضمن آنکه اخاذی و باجگیری ترامپ با وضع تعرفههای گمرکی را محکوم میکنیم، حاضر هم نیستیم به اشتیاق عقبنگرانهٔ (نوستالژیک) ایپک (APEC) به جهانیسازی پیش از ترامپ- که هرگز وجود نداشت- رضایت دهیم.
ساختار و ریشههای ایپک افشاگر همکاری اقتصادی شرکتمحور آن است. همهٔ بیست جلسهٔ رسمی آن در طول سال، با موضوعهایی از حاکمیت غذایی گرفته تا مقررات هوش مصنوعی، با مشارکت شرکتها پشت درهای بسته برگزار میشود. علاوه بر این، تنها نهاد غیردولتی که جلسهٔ رسمی با رهبران ایپک دارد «شورای مشورتی کسبوکار ایپک» است. مداخلهها و نظرهای فراگیر آن در نامههایش به گروههای موضوعی و کاری ایپک مشهود است. این ساختار بازتابدهندهٔ نیّت و عملکرد اصلی ایپک بهعنوان بستری برای کسبوکارها برای فراهم کردن دسترسی آنها به دولتهاست. همکاری اقتصادی شرکتمحور آن به سال ۱۹۶۶ بازمیگردد، زمانی که یک اقتصاددان ژاپنی پیشنهادی برای ایجاد «منطقهٔ تجارت آزاد آسیا-اقیانوسیه» (FTAAP) ارائه داد. ایجاد چنین منطقهای اگرچه پذیرفته نشده است، اما همچنان در چشمانداز راهنمای ایپک باقی مانده است. در واقع، بنیانگذار زنجیرههای ارزش جهانی امروز در همین زمینه پدید آمد: زنجیرهٔ ارزش منطقهیی «سیستم تولیدی تویوتا» در سراسر جنوب شرقی آسیا در مقابل تولید انبوه عمودی یکپارچه الهامگرفته از شرکت فورد قرار گرفت که در آن زمان در آمریکا رایج و غالب بود.
مرکز استراتژی بینالمللی همراه با مجمع بینالمللی خلقها (IPA) و دیگر گروههای پیشرو برای رساندن صدای مردم منطقه و جهان مجموعهای از «واکنشهای مردمی» از ۲۹ اکتبر تا ۱ نوامبر [۷ تا ۱۰ آبان] برگزار کرد. از نمایندگان بینالمللی دعوت شد که به این مبارزه بپیوندند و تجربههایشان را با یکدیگر تبادل کنند.
روز ۲۹ اکتبر، ما از نارضایتی و خشم عمومی در کره برای اعتراض کردن به سفر ترامپ به گیونگجو استفاده کردیم. تعرفههای گمرکی متقابل ترامپ بهویژه برای کرهٔ جنوبی فاجعهبار بود، زیرا که تعرفهٔ وارداتی صفردرصد کرهٔ جنوبی پس از پذیرش مفاد زهرآگین پیشنهادی آمریکا (یعنی نظامهای حلاختلاف سرمایهگذاران دولتی) در توافق تجارت آزاد آمریکا با کرهٔ جنوبی به دست آمده بود. اما امروز، دولت لی جائه-میونگ در ازای تعرفههای گمرکی ۱۵٪ [آمریکا بر واردات از کرهٔ جنوبی] باید ۳۵۰میلیارد دلار از پول آن کشور (بیش از ۸۰٪ ذخایر دلاریاش) را به دولت ترامپ بدهد. همانطور که ویجی پراشاد در نشست مردمی گیونگجو گفت: «ترامپ دستش را در جیب شما کرد و پولتان را برداشت.» غیر از معدود کسانی [رهبرانی] که در برابر ترامپ ایستادند، باید گفت که این صحنهٔ عصبانیکننده را در سراسر جهان میتواند دید: رئیسجمهورها در حالی که جیبشان را میزنند لبخند میزنند و از ترامپ تشکر میکنند. و اگرچه این سرمایهگذاریها ممکن است برای شرکتهای کُرهیی سودآور باشد، اما هیچ کمکی به اشتغال و رفاه در کره نمیکند ضمن آنکه به تلاش بیپروای آمریکا برای حفظ سلطهاش کمک میکند. هرچه باشد، ۱۵۰میلیارد دلار «کشتیسازی آمریکا را دوباره بزرگ خواهد کرد» و قابلیتهای نیروی دریایی آمریکا را گسترش خواهد داد. بقیهٔ ۲۰۰میلیارد دلار هم برای سرمایهگذاری (با نظر و تصمیم نهایی ترامپ) در استخراج سوختهای فسیلی و درهمتنیدن بیشتر کرهٔ جنوبی در صنعت نیمرساناهای آمریکا استفاده خواهد شد. زورگیری ترامپ با استفاده از تعرفههای گمرکی نشاندهندهٔ افول نفوذ [دیپلماتیک و نوآورانهٔ] آمریکا و افزایش حمایتگرایی و نظامیگری آمریکا [بهجای همکاری] ست. با این حال، کرهٔ جنوبی بهجای متوازن کردن روابط خارجیاش دارد از نظر ساختاری بیش از پیش به آمریکا وابسته میشود.
روز ۳۰ اکتبر، واکنش مردمی همایشی با موضوع «اقتصادی برای همه» برگزار کرد و به بررسی جهانیسازی سرمایهداری، نظم جهانی در حال تغییر، و جایگزینهای (APEC) پرداخت. در اولین میزگرد («جهانی شدن، جنگ تعرفهیی ترامپ، و ایپک»)، والدن بلو، همرئیس هیئتمدیرهٔ «تمرکز بر جنوب جهانی» (Focus on the Global South)، دربارهٔ این صحبت کرد که چگونه جهانیسازی سرمایهداری شرکتهای چندملیتی شمال جهانی را ثروتمند کرده و همزمان کشورهای جنوب جهانی را بیثبات کرده و نابرابری جهانی را افزایش داده است. والدن بلو خواستار جهانیزدایی بر اساس نیازهای مردم، توسعه، کثرتگرایی، و کنترل اجتماعی شد.
دکتر مایکل جیاکومار دواراج، صدر حزب سوسیالیست مالزی، اقتصاد منطقهیی آسهآنمحور را برای مالزی پیشنهاد کرد که بر اساس مزدهای بیشتر، دریافت مالیاتهای بیشتر از شرکتها، و جایگزینی واردات باشد. سولونگ سنوهه، دبیرکل اتحادیهٔ کارکنان نساجی لسوتو، دربارهٔ این صحبت کرد که چگونه تعرفههای گمرکی ترامپ صنعت نساجی را نابود کرد و باعث بیکاری عدهٔ بیشماری شد (۸۰٪ آنها زنان جوان بودند). کیم دوک-سو، دبیرکل اتحادیهٔ دهقانان کُرهیی استان گانگ وون، دربارهٔ قربانی شدن دهقانان کُرهیی برای تولید محصولات صادراتی صحبت کرد و خواستار استقلال غذایی شد. کیم سونگ-هیوک، مدیر مؤسسهٔ کار و جامعهٔ کنفدراسیون اتحادیههای کارگری کره، سیاست «اول آمریکا»ی ترامپ را نقد و در عین حال جهانیسازی سرمایهمحور ایپک (APEC) را رد کرد– او خواستار جایگزینهای دموکراتیک و مردممحور بود. کیم جونگ-مین، همرئیس سازمان «سئول با هم» (Together Seoul)، نولیبرالیسم شکارگرانهٔ ترامپ را مورد انتقاد قرار داد ضمن آنکه لحظهٔ کنونی را فرصتی برای ایجاد همبستگی بینالمللی علیه ترامپ و برای صلح، پایداری، و توسعه دانست.
در میزگرد دوم («چندقطبی، جنگ سرد جدید، و نوفاشیسم»)، ویجی پراشاد، مدیر اجرایی مؤسسهٔ پژوهشهای اجتماعی ترایکانتیننتال (سهقارهیی)، دربارهٔ اعتماد به نفس و جسارت فزایندهٔ جنوب جهانی (از طریق فرایندهایی مانند بریکس پلاس (+BRICS)) سخنرانی کرد که از درون ناتوانی شمال جهانی در حل کردن مشکلات جهان پس از بحران مالی ۲۰۰۸ برآمد و شکل گرفت. تینگز چاک، سازماندهندهٔ همایش آکادمیک جنوب جهانی مستقر در شانگهای و از سردبیران نسخهٔ بینالمللی مجلهٔ ون هوا زونگ هنگ (Wenhua Zongheng)، مسیر سوسیالیستی چین و چشمانداز همزیستی مسالمتآمیز آن کشور بر پایهٔ حاکمیت و استقلال ملی را بررسی کرد. کورازون فابروس، همرئیس دفتر بینالمللی صلح، ایدهٔ «امنیت مشترک» را بهعنوان «راهی بهسوی جهان چندقطبی صلح آمیز»، از جمله در دریای جنوبی چین، مطرح کرد. کاتی چوی، مدیر اجرایی عبور زنان از منطقهٔ غیرنظامی [بین دو کره] (Women Cross DMZ)، خواستار ایجاد «اقتصاد مردممحور» و «گفتوگوی منطقهیی برای خلعسلاح» بر پایهٔ دیپلماسی شد. دیونگ یاپینگ از سازمان اقدام فوری جامعهٔ مدنی کرهٔ جنوبی در همبستگی با فلسطین، از اتحادیههای کارگری کُره خواست که فعالانه در تلاش همبستگی برای پایان دادن به نسلکشی در فلسطین مشارکت کنند. میونگ-سوک از شبکهٔ حقوق بشر BARAM با اشاره به شکافهایی که بر اثر تغییرات عظیم بهسوی جهانی چندقطبی ایجاد شده است خواستار همبستگی بینالمللی بیشتر (صرفنظر از مواضع فرد در مورد چین) شد. در پایان، آن کیم، جونگ-ائه، رئیس زنان صلحآفرین، دربارهٔ تأثیر ویژهٔ جنگ بر زنان سخن گفت و خواستار رویکردی فمینیستی به صلح بر اساس «مراقبت، زندگی، صلح، و همزیستی» شد.
در میزگرد سوم («جایگزینها، جنبشهای اجتماعی، و حزبهای پیشرو»)، استفانی ودربی، هماهنگکنندهٔ مجمع بینالمللی خلقها (IPA)، به بررسی امکانات و محدودیتهای چندقطبی بودن با توجه به ناهمگونی آن پرداخت و خواستار ساختن سازمانهایی شد که بتوانند «مبارزهٔ پایدار» بهسوی «رهایی و ساختن جهانی نو» را به پیش برند. پیتر مرتنز، دبیرکل حزب کارگران بلژیک، دربارهٔ اهمیت حزب سیاسی اصولی و انعطافپذیر صحبت کرد که ریشه در طبقهٔ کارگر دارد و بهصراحت متعهد به غلبه بر سرمایهداری است. رافائل کاپلینسکی، استاد دانشگاه ساسکس، دربارهٔ پایان جهانیسازی عمیق و نیاز به جهت دادن به پارادایم نوظهور فناوری اطلاعات و اقتصاد فناوری بهسوی پایداری و برابری سخن گفت. لیان فلیهان، مدیر بخش آموزش در همایش مردم (People’s Forum)، بر ضرورت ایجاد جایگزینهای اجتماعی در برابر ترامپ و اهمیت آموزش و فرهنگ سیاسی تأکید کرد. مون جونگ-اون، نایبرئیس حزب عدالت، لی سانگ-هیون، همرئیس حزب سبز، و جانگ هه-کیونگ، رئیس کمیتهٔ سیاستگذاری حزب کارگر کُرهٔ جنوبی همگی دربارهٔ نیاز به بازسازی حزبهای سیاسی چپ از طریق وحدت در درون کره و در سطح بینالمللی با شکل دادن چشماندازی برای گسترش رفاه همگانی، حقوق، و پایداری زیستمحیطی صحبت کردند. میریو، رئیس کمیتهٔ سازماندهی جنبش تغییر سیستم و هوانگ جونگ-اون، دبیرکل مرکز استراتژی بینالمللی، خواستار بیرون آمدن جنبشها از انزوا و حرکت بهسوی همبستگی شدند.
روز اول نوامبر، همگی برای برگزاری نشست مردمی گیونگجو گرد هم آمدیم که همزمان با آخرین روز نشست سران ایپک (APEC) بود. صدها نفر در نشست مردمی گرد هم آمدند تا اعلامیهٔ مردمی گیونگجو را بخوانند و امضا کنند. کمی بعد، اعلامیهٔ ۲۰۲۵ رهبران ایپک (APEC) در گیونگجو تصویب شد که همان خواست شرکتها دربارهٔ زنجیرههای ارزش جهانی در آن تکرار شد و فهرستی از توصیههای شرکتمحور در آن گنجانده شد.
آخر هفتهٔ همبستگی و مبارزه با ایپک (APEC) با تجمع و راهپیمایی در خیابانهای گیونگجو به پایان رسید، اما مبارزهٔ ما همچنان ادامه دارد. ما از جهانیان میخواهیم که روز ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶ [۳۰ دی ۱۴۰۴]، اولین سالگرد تحلیف ترامپ، برای پیکار در راه ساختن جهانی سرشار از صلح و کرامت که به آن نیاز داریم و شایستهاش هستیم، پرچمها را بالا ببرند و صدایشان را بلند کنند.