طراح: جمال رحمتی (افزودهٔ اندیشهٔ نو)
حمید آصفی
سهشنبه ۴ آذر ۱۴۰۴
✍️ ماجرای اینترنت سفید در ایران تازه نیست، فقط بالاخره لو رفت. حکومتی که سالها تلاش میکرد فیلترینگ را با شعارهای امنیتی بزک کند اکنون گرفتار همان دام سادهای شده که مسیرش از ابتدا به سمتش میرفت: اینترنت طبقاتی، اختصاصی، و به تعبیر دقیقتر، اینترنت اشرافیت حکومتی. یک شاهراه ارتباطی برای «خودیها» و یک کوچهٔ بنبست برای ۸۵میلیون «غیرخودی».
✍️ این ماجرا نه افشاگری است نه غافلگیری؛ این اعتراف رسمی به چیزی است که مردم سالها با پوست و استخوان تجربه کردهاند. اینترنتی که به مردم میرسد دریچهای زنگزده است و اینترنتی که به مدیران و وابستگان میرسد اتوبانی براق و بیترافیک. حکومتی که شعار عدالت سر میدهد حالا گرفتار سندی شده که نشان میدهد عدالتش، مثل اینترنتش، گزینشی و طبقاتی و ابزار کنترل است نه ابزار توسعه.
✍️ اینترنت سفید فقط یک فساد تکنیکی نیست، یک فلسفهٔ حکمرانی است. فلسفهای است که به مردم میگوید: «شما باید در تاریکی بمانید، ما باید در روشنایی باشیم.» «شما باید کنترل شوید، ما باید آزاد باشیم.» «شما باید تماشاچی بمانید، ما باید تصمیم بگیریم.»
✍️ این همان دوگانهای است که جمهوری اسلامی سالها بر آن بنا شده: امنیت برای خودش، ناامنی برای مردم؛ رفاه برای خودش، ریاضت برای مردم؛ سرعت برای خودش، ایست برای مردم.
✍️ اینترنت سفید نماد نوعی استبداد دیجیتال است که زیر پوست این کشور ریشه دوانده، استبدادی که میخواهد جریان اطلاعات برای مردم قطرهچکانی باشد، اما برای خودش سیلاب. این اینترنت سفید در عمل یعنی مردم در صف VPN [فیلترشکن]، مسئولان در صف سرمایهگذاری خارجی؛ مردم در تقلا برای ارسال یک ایمیل، مدیران در حال بستن قراردادهای چندمیلیاردی.
✍️ رسوایی اینترنت سفید نشان داد که مسئلهٔ حکومت با اینترنت «امنیت» نیست، ترس است. ترس از گردش آزاد اطلاعات. ترس از جامعهای بالغ. ترس از نسلی که قدرت تحلیل دارد. حکومتی که از مردم میترسد اینترنت را طبقهبندی میکند، چون جامعهای که به شبکهٔ جهانی وصل است به دروغها و تحریفها وصل نمیشود.
✍️ و در حاشیهٔ همین رسوایی یک حقیقت آرام و پیوسته در حال نزدیک شدن است: با گسترش اینترنت ماهوارهیی و فناوریهای نوین ارتباطی اساس فیلترینگ فرسوده میشود. سدّی که امروز با هزار هزینه برای مردم ساختهاند فردا با یک دیش کوچک یا یک شبکهٔ غیرمتمرکز فرو میریزد. آیندهٔ اینترنت نه سفید است و نه سیاه؛ آینده اصلاً قابل سانسور نیست.
✍️ و حالا که موضوع بَرمَلا شده است، حکومت باز هم طبق معمول انکار میکند. اما مسئله این نیست که انکار میکنند؛ مسئله این است که دیگر هیچکس باور نمیکند.
✍️ اینترنت سفید از آن مواردی است که نه با تکذیبیه قانعکننده میشود، نه با «مشکل فنی» توجیه. این رسوایی یک پیام روشن دارد: مانع اصلی توسعهٔ ایران دشمن خارجی نیست، سیستم داخلیای است که مردم را در تاریکی میخواهد و خودش را در روشنایی.
برگرفته از کانال تلگرام نویسنده