چهرهٔ تام تیلیس. تصویر ساختهٔ The Maple
نوشتهٔ الکس کاش، در سایت The Maple
ترجمهٔ امید مجد – اندیشهٔ نو
سهشنبه ۴ آذر ۱۴۰۴
یک سناتور آمریکایی برای آنچه او «کمخرجیهای» کانادا در تأمین هزینههای نظامی در دو دههٔ گذشته میداند از کانادا میخواهد که ۳۰۰میلیارد دلار «پرداخت جبرانی» بسُلفد.
سناتور آمریکایی تام تیلیس (Thom Tillis)، جمهوریخواه از ایالت کارولینای شمالی، این درخواست را در نشستی در همایش امنیت بینالمللی هالیفاکس در روز شنبه (۱ آذر) مطرح کرد. «کمخرجیهای» ادعایی او به این واقعیت اشاره دارد که مطابق با میزانی که ناتو رسماً در سال ۲۰۰۶ تعیین کرده بود کانادا معادل ۲درصد از تولید ناخالص داخلی ملیاش را صرف هزینههای نظامی نکرده است.
این قانونگذار آمریکایی ادعا کرد که اعضای ناتو که این هدف ۲درصد را رعایت نکردهاند، از جمله کانادا، مسئول کسری ۲تریلیون دلاری بودجههای نظامی جمعیاند.
او با اشاره به تهاجم روسیه به اوکراین گفت: «از برخی جنبهها، کشورهایی که این کمخرجی را کردهاند مسئول رخدادهای کنونی در اوکرایناند. اگر در همان مدتی که قرار بود سرمایهگذاری کنیم، میکردیم، این ۲تریلیون دلار بودجهٔ نوسازی چه اثر معناداری برای ناتو میداشت؟ […] ۳۰۰میلیارد دلار فقط از کانادا [کم داریم].»
این رقم ۲تریلیون دلاری احتمالاً از گزارشی گرفته شده که «مؤسسهٔ امریکن انترپرایز» (AEI)، اندیشکدهٔ راستگرای مستقر در واشنگتن دیسی، منتشر کرده است.
نویسندگان آن گزارش بر اساس هزینههای نظامی اعضای ناتو بین سالهای ۲۰۰۰ (شش سال پیش از اعلام رسمی هدف ۲درصد) تا ۲۰۲۴ به این مبلغ رسیدهاند. البته در آن گزارش مبلغ دلاری برای کمخرجی ادعایی کانادا ذکر نشده است.
تیلیس همچنین پیشنهاد کرد که کاناداییها نباید به نبود نظام سلامت دولتی همگانی در آمریکا انتقاد کنند، چون آمریکا پول هنگفتی برای ارتش خرج میکند.
تیلیس گفت: «برخیها بهخاطر نداشتن دسترسی مردم آمریکا به مراقبتهای پزشکی مشابه با آنچه در کانادا هست، نگاه تحقیرآمیزی به آمریکا دارند. عوضش، از زمانی که ناتو وجود داشته است، ما همیشه به تعهدمان در تأمین مالی دفاع متقابل عمل کردهایم.»
«اما شنیدهام سیاستمداران دیگری در کانادا هستند که میگویند خب باید به این تعهدمان عمل کنیم، ولی ما سیاستهای داخلیای داریم که اول باید روی آنها کار کنیم. بالاخره کدومش است آقایان؟ باید حقیقت را به اعضای خانوادهٔ «ناتو»مان بگوییم.»
وقتی جین هارمن، نمایندهٔ سابق کنگرهٔ آمریکا و مدیر نشست هالیفاکس، به تیلیس یادآور شد که مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، قول داده که تا مارس ۲۰۲۶ هزینههای نظامی آن کشور را به ۲درصد تولید ناخالص داخلی برساند، تیلیس پاسخ داد: «آیا میتوانیم ۲۰ سال کمخرجی در بودجهٔ نظامی را هم جبران کنیم؟»
«گفتن اینکه قرار است جبران کنید اشکالی ندارد، اما این درست نیست که از کنار کمخرجی ۳۰۰میلیارد دلاری بگذرید و گاهی کشور دیگری را بهخاطر اولویت ندادن به مراقبتهای پزشکی نقد کنید.»
او اذعان کرد که آمریکا احتمالاً میتواند مراقبتهای پزشکی را بهبود بخشد، اگر هزینههای نظامی را کاهش دهد.
«خب، اگر بخواهیم بودجهٔ دفاعی مشترک ناتو را کاهش دهیم، میتوانیم […] فرض کنیم فقط به همان ۲درصد برگردیم، [در آن صورت] احتمالاً میتوانیم مسائل دیگر مانند مراقبتهای پزشکی اینجا را هم حل کنیم. کدام را میخواهیم؟»
بر اساس آمار ادارهٔ سرشماری آمریکا، تقریباً ۲۷ میلیون آمریکایی در سال ۲۰۲۴ هیچ پوشش بیمهٔ درمانی نداشتند. میلیونها نفر از کسانی هم که بیمهٔ خصوصی دارند، دائم درخواستهایشان برای برخورداری از مزایای بیمه رد میشود.
در سال ۲۰۲۴ آمریکا ۹۹۷میلیارد دلار برای ارتش هزینه کرد که بیش از سهبرابر هزینهای است که چین، نزدیکترین رقیبش، صرف هزینههای نظامی کرده است. هزینههای نظامی آمریکا در سال گذشته معادل ۳٫۴درصد تولید ناخالص داخلی ملی آن کشور بود.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در بودجهٔ فدرال ۲۰۲۵ برای پنج سال آینده ۸۱٫۸میلیارد دلار به هزینهٔ نظامی اختصاص داده است که بزرگترین تزریق پول به ارتش آن کشور از زمان جنگ کُره تا کنون است. در همین حال، بودجهٔ وزارتخانههای دیگر- جز وزارت دفاع ملی- در بودجهٔ ۲۰۲۵ کاهش چشمگیری داشته است.
در بودجهٔ ۲۰۲۵ کانادا به برنامهٔ ملی تأمین دولتی دارو، که خود دولت لیبرال تدوین کرده است، هیچ بودجهٔ اضافی اختصاص داده نشد و برای اجرای این برنامه هیچ مذاکرهای با دولتهای استانی برنامهریزی نشده است.
مارک کارنی وعده داده است که هزینههای نظامی کانادا را تا سال ۲۰۳۵ به ۵درصد تولید ناخالص داخلی ملی برساند که هدف جدید ناتو است که نخستین بار همین امسال دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مطرح کرد. برای کانادا این هدف معادل تقریباً صرف ۱۵۰میلیارد دلار در سال برای هزینههای نظامی است.
آن ۳۰۰میلیارد دلار آمریکایی «پرداخت جبرانی» که تیلیس درخواست کرده است معادل تقریباً ۴۲۳میلیارد دلار کانادایی است. این در حالی است که کل هزینههای دولت فدرال کانادا در سال ۲۰۲۴ به ۵۳۴٫۵ میلیارد دلار رسید.
ما در مِیپل (The Maple) از طریق تیم روابط عمومی «همایش امنیت بینالمللی» هالیفاکس درخواست مصاحبه با تیلیس کردیم، اما پاسخی دریافت نکردیم. تیلیس در کنفرانس خبریای که شنبه شب نمایندگان کنگرهٔ آمریکا در همایش داشتند حضور نداشت.
پس از حملههای علنی ترامپ به تیلیس، این سناتور آمریکایی در ماه ژوئن اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶ دوباره نامزد انتخابات سنا نخواهد شد. او عضو کمیسیون نیروهای مسلح در مجلس سنای آمریکا بوده و در حال حاضر هم رئیس گروه ناظران ناتو در سنای آمریکاست.
در وبسایت او نیز گفته شده که او «حامی سرسخت اسرائیل» است و اشاره شده است که پس از آغاز جنگ نسلکشی اسرائیل علیه غزه در اکتبر ۲۰۲۳، او از دولت آمریکا خواسته است که از اسرائیل حمایت کند.
تیلیس از حامیان و تدوینکنندگان قوانینی بوده است که طرفداران جنبش «انزوا، قطع سرمایهگذاری، و تحریم» (BDS) علیه اسرائیل را هدف قرار میدهد.