رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در گفتوگو با خبرنگار تلویزیون دولتی آمریکا «پیبیاس» ۳۱ شهریور ۱۴۰۴
سهشنبه ۱ مهر ۱۴۰۴
م. حامد – اندیشهٔ نو: این هفته یک رشته دیدارهای دیپلماتیک در مورد جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل متحد برگزار خواهد شد. ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد اینکه آیا بازرسان این نهاد وابسته به سازمان ملل اجازه خواهند داشت سایتهای هستهیی ایران را بازرسی کنند، از جمله سایتهایی را که در ماه ژوئن (تیر) مورد حملهٔ اسرائیل و آمریکا قرار گرفتند، گفتوگوهایی داشتهاند.. نیک شیفرین، خبرنگار پیبیاس (بنگاه خبری دولتی آمریکا)، روز دوشنبه ۳۱ شهریور در این مورد با رافائل گروسی، رئیس سازمان بینالمللی انرژی اتمی، گفتوگو کرده است. ترجمهٔ فارسی این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
نیک شیفرین:
رافائل گروسی، بسیار سپاسگزارم. به «ساعت خبر» خوش آمدید.
رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی:
متشکرم. خوشوقتم که اینجا هستم.
نیک شیفرین:
این آخر هفته، شورای عالی امنیت ملی ایران گفت که همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به حالت تعلیق درآورده است. به شما چه گفتهاند، اگر چیزی گفته باشند؟
رافائل ماریانو گروسی:
چیزی در این مورد با این مضمون نگفتهاند. در این روزها پیامهای زیادی وجود دارد که برخی از آنها متناقضاند.
ما یک خط ارتباط ثابت داریم. همین چند روز پیش در قاهره بودیم و در آنجا بر سر چارچوب جدیدی در مورد همکاری برای ازسرگیری بازرسیهایمان در ایران توافق کردیم که البته پس از حملههای ماه ژوئن گذشته به حالت تعلیق درآمده بود.
نیک شیفرین:
بنابراین، در حال حاضر، آیا میدانید که آیا این اقدام واقعی است یا خیر؟ آیا آنها واقعاً توافقی را که با شما در قاهره امضا کردهاند دارند به حالت تعلیق درمیآورند؟
رافائل ماریانو گروسی:
خب، ما از هیچ تماس رسمی در این مورد خبری نداریم. ما میدانیم که در ایران صداهای مختلفی وجود دارد. گاهی در پارلمان، گاهی سیاستمداران، گاهی این طور نشان میدهند که دارند تعلیق میکنند یا میخواهند تعلیق کنند.
در عین حال، تعهدهایی هم وجود دارد، زیرا آنها عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهییاند. البته، این اساس کار بازرسی ما است. بنابراین، همهٔ اینها باید روشن شود. اما در حال حاضر هیچ تعلیقی وجود ندارد.
نیک شیفرین:
اما بگذارید مطمئن شویم. توافقی که شما در قاهره امضا کردید به بازرسان اجازه میدهد تا به «تمام تأسیسات و تجهیزات بازگردند و گزارشهای لازم در مورد همهٔ تأسیسات مورد حمله را در نظر دارد» که اشارهای است به حملهٔ آمریکا…
رافائل ماریانو گروسی:
در مورد همهچیز. بله، بله، بله، بله.
نیک شیفرین:
… در مورد همهچیز. درست است. و همچنین مواد هستهیی موجود در آن سایتها.
بنابراین، در حال حاضر، شما معتقدید که هنوز آن توافق با ایران را دارید؟
رافائل ماریانو گروسی:
داریم. داریم. و امیدواریم که حفظ شود. هیچ [تضمین] خودکار بودن وجود ندارد.
اما این [تعهدها] برای هر کشوری یکسان است. به کشورها اعلام میشود که بازرسی میشوند. اما بازرسیها باید صورت بگیرد. این مهم است.
نیک شیفرین:
خب، اجازه دهید در مورد سه مکانی که آمریکا به آنها حمله کرد صحبت کنیم: فردو، نطنز، اصفهان.
رافائل ماریانو گروسی:
بله. بله.
نیک شیفرین:
[بازرسی] چگونه خواهد بود؟ آیا بازرسان شما میتوانند خودشان به این سه سایت بروند یا بهنوعی به گزارش ایران در مورد این سایتها متکیاند؟
رافائل ماریانو گروسی:
نه. نخست باید گزارشی وجود داشته باشد که آنها در آن به ما بگویند وضع چطور است. سپس آن گزارش را ارزیابی خواهیم کرد. در پایان این روند، باید از آن مکانها بازدید یا آنها را بازرسی کنیم.
نیک شیفرین:
و شما توافقی برای بازرسی از این سه سایت دارید؟
رافائل ماریانو گروسی:
بله، اما خودکار نیست. و این جایی است که- اگر بشود گفت- فرایندی صورت میگیرد. کسانی در ایران هستند که میگویند هیچ توافقی صورت نگرفته است، نمیتوانید به اینجا بیایید.
البته این موضعگیری سیاسی است. واقعیت این است که وقتی بازرسی را اطلاع میدهیم، بازرسی باید انجام شود.
نیک شیفرین:
شما از بیرون [از ایران] میتوانید متوجه شوید که این اظهارات متفاوتی که شما آن را سیاسی مینامید باعث میشود که به نظر برسد ایران همکاری نمیکند.
رافائل ماریانو گروسی:
بله.
نیک شیفرین:
از دیدگاه شما، آیا ایران دارد همکاری میکند؟
رافائل ماریانو گروسی:
من فکر میکنم ایران دارد همکاری میکند، گرچه آنها تفسیر خاص خودشان را از همکاری دارند.
نیک شیفرین:
ببخشید. شما مسئول آژانسی هستید که الزامات فنیاش بسیار خاص است. این طور نیست؟
رافائل ماریانو گروسی:
بله.
نیک شیفرین:
منظورم این است که ایران ممکن است احساس کند به حقوقش تجاوز شده است. اما در نهایت آیا آنچه را که نیاز دارید به شما میدهند؟
رافائل ماریانو گروسی:
ما [بازرسی را] شروع کردهایم. بازرسیهایی در نیروگاه هستهیی آنها در بوشهر در جنوب کشور انجام شده است. اکنون در تدارک بازدید از یک رآکتور پژوهشی هستیم.
البته، چون دوست ندارم از سؤالها طفره بروم، باید بگویم که اصل مسئله مواد هستهیی است.
نیک شیفرین:
درست است. این همان نزدیک به ۱۰۰۰ پوند [۴۵۰ کیلوگرم] اورانیوم بسیار غنیشده است. آیا اطلاعات جدیدی دارید که نشان دهد [این مواد] نابود شده یا نشده است؟
رافائل ماریانو گروسی:
خیر، در مورد وضع این مواد هیچ اطلاعاتی نداریم. گمان میکنیم که بیشتر آن مواد هنوز همانجا است…
نیک شیفرین:
یعنی زیر زمین دفن شده.
رافائل ماریانو گروسی:
بله، بله. و این اجماع نظر خیلیها از جمله در ایران است که این مواد هنوز آنجاست.
بنابراین، هنگامی که گزارش آنها [از ایران] را دریافت کنیم، میتوانیم این روند تعامل و شاید بازرسی را آغاز کنیم.
نیک شیفرین:
همانطور که میدانید، آمریکا و اروپا سه درخواست بسیار مشخص دارند…
رافائل ماریانو گروسی:
بله.
نیک شیفرین:
… همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مذاکرهٔ مستقیم با آمریکا، و مشخص کردن وضع همهٔ آن مواد هستهیی که در موردش صحبت کردیم.
رافائل ماریانو گروسی:
همهٔ اینها تا حدی در جریان است.
نیک شیفرین:
بسیار خب. پس سؤال من این است: از دیدگاه شما، آیا ایران دارد هر سه کار را میکند؟
رافائل ماریانو گروسی:
خب، بستگی به این دارد که برای تعیین اینکه آیا این [کاری که ایران میکند] کافی است یا خیر چه معیاری دارید.
نیک شیفرین:
از دید آمریکاییها، آری یا نه است.
رافائل ماریانو گروسی:
اول از همه، خب، در نهایت میتوانید از خود آمریکاییها بپرسید. من با فرستاده ویژهٔ [آمریکا] «سفیر ویتکوف» در تماس بسیار نزدیک هستم که برایش احترام زیادی قائلم.
موضع آنها موضعی است که من باید به آن احترام بگذارم. کاری که من میکنم متفاوت است. بنابراین، با توجه به سه موردی که شما اشاره کردید، ایران دارد با آژانس همکاری میکند. آیا هرچه خواستهایم گرفتهایم؟ هنوز نه. آیا وضع آن موارد را بررسی کردهایم؟ هنوز نه، اما داریم روی آن کار میکنیم. در مورد تماسها[ی ایران] با آمریکا، گمان میکنم تماسهایی وجود داشته است.
نیک شیفرین:
و بالاخره اینکه شما بهعلت تهدیدهای ایران تحت مراقبت امنیتی شدید هستید. آیا این مراقبت امنیتی هنوز برقرار است، البته بدیهی است بدون اینکه لازم باشد به جزئیات اشاره کنید؟ و آیا این وضع شما را از انجام کارتان بازمیدارد؟
رافائل ماریانو گروسی:
بله و نه.
نیک شیفرین:
بله، هنوز برقرار است، و نه، بازنمیدارد؟
رافائل ماریانو گروسی:
هنوز وجود دارد، و نه. منظورم این است که باید این وضع را در نظر داشت و جلو رفت. وارد شدن در گفتوگوهای دیپلماتیک، که در آنها چیزهایی گفته میشود و تهدیدهایی صورت میگیرد، آسان نیست.
اما این بخشی از وظیفهٔ ماست که به کارمان ادامه دهیم. در این مقطع نمیتوانیم بحران دیگری در خاورمیانه داشته باشیم. باید از وقوع این بحران جلوگیری کنیم. باید بهسمت وضعی پایدار و ماندنی حرکت کنیم که به نظر من فقط از طریق دیپلماسی دستیافتنی است.
نیک شیفرین:
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، از شما بسیار سپاسگزارم.
رافائل ماریانو گروسی:
متشکرم.