فلز لیتیوم تصویر از ویکیمدیا
پنجشنبه ۶ شهریور ۱۴۰۴
امید مجد – اندیشهٔ نو: خورخه کوئیروگا رامیرز، نامزد راستگرای ریاست جمهوری بولیوی، قصدش را برای فسخ قراردادهای چند میلیارد دلاری استخراج و تولید لیتیوم با روسیه و چین را اعلام کرد. این قرارداد در دورهٔ ریاستجمهوری لوئیس آرسه از حزب «جنبش سوسیالیسم» با روسیه و چین بسته شده بود.
در انتخابات ریاستجمهوری بولیوی که روز یکشنبه ۲۶ مرداد برگزار شد، دو نامزد راستگرا- رودریگو پاز پهریرا و خورخه توتو کوئیروگا، رئیسجمهور موقت اسبق (در دو سال اول دههٔ ۲۰۰۰)- به دور دوم انتخابات راه یافتند. نتایج اولیه نشان داد که پاز پهریرا با ۳۲٫۲درصد آرا در صدر قرار دارد و کویروگا با ۲۶٫۹درصد در جایگاه دوم است. این نتیجه نشاندهندهٔ تغییری چشمگیر در عرصهٔ سیاست بولیوی است، زیرا در دو دههٔ گذشته دولتهای چپگرای حزب «جنبش سوسیالیسم» (MAS) به رهبری رؤسای جمهور سابق اوو مورالس آیما و لوئیس آرسه کاتاکورا قدرت سیاسی را در دست داشتند. دور دوم انتخابات برای روز یکشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) برنامهریزی شده است.
خورخه کایروگا از حالا نشان داده است که اگر انتخاب شود، سیاستها و تصمیمگیریهای دولتهای قبلی «جنبش سوسیالیسم» را لغو خواهد کرد و با گرایش به راست، سیاستهای دیگری را در پیش خواهد گرفت.
لوئیس آرسه پیشتر هشدار داده بود که دولت راستگرای جدید ممکن است توافقنامههای لیتیوم را فسخ کند.
هر دو نامزد راستگرا که به دور دوم انتخابات ریاستجمهوری راه یافتهاند نظر خوشی به توافق و همکاری با روسیه و چین ندارند و بیشتر به همکاری با آمریکا و اروپا گرایش دارند، بهویژه تکنوکراتهای همراه کایروگا که همسو با قدرتهای غربیاند.
کویروگا در نخستین مصاحبهاش با رسانهها پس از انتخابات ۲۶ مرداد به رویترز گفت: «ما قصد داریم همهچیز را تغییر دهیم ، هیدروکربنها ، معدن، لیتیوم، مالیات.»
از جمله پیشنهادهای او طرحی است بهاصطلاح برای «سپردن کارها به مردم» که معنای واقعیاش خصوصیسازیهای گسترده است. «اعطای حقوق مالکیت فردی بولیویها بر منابع طبیعی» از طرحهای اوست که از جمله شامل صنعت لیتیوم و گاز طبیعی خواهد شد. به گفتهٔ او، «لیتیوم متعلق به هر شهروند خواهد بود. نه به دولت، نه به دولت من، بلکه متعلق به افراد بهعنوان سهامدار خواهد بود.»
کوئیروگا در مصاحبه با رویترز همچنین گفت که پس از سالها همسویی بولیوی با چین و ایران و روسیه، بهدنبال گرم کردن روابط با آمریکاست. او از برقرار توافق تجارت آزاد با آمریکا حمایت میکند که بیشک باعث غارت ثروتهای ملی بولیوی خواهد شد، هرچند که اذعان میکند این امر در دولت ترامپ شاید «غیرممکن» باشد.
بولیوی در بهاصطلاح «مثلث لیتیوم» در همسایگی شیلی و آرژانتین قرار دارد. این سه کشور در مجموع تا ۶۰درصد ذخایر جهانی لیتیوم را در اختیار دارند. تا سال ۲۰۲۲، ذخایر لیتیوم بولیوی تقریباً ۲۱میلیون تُن تخمین زده شد. در سالهای ۲۰۲۳-۲۰۲۴ بولیوی قراردادهایی با روسیه (با شرکت «اورانیوم وان»، یکی از شرکتهای زیرمجموعهٔ روساتم Rosatom) و چین (شرکت CBC، بخشی از CATL، شرکت باتریسازی عظیم چین) به ارزش حدود ۲میلیارد دلار امضا کرد که شامل استخراج کربنات لیتیوم و پردازش صنعتی برای تولید باتری است.
لیتیوم در تولید باتری برای خودروهای برقی، برای تلفنهای همراه، و برای صنعت انرژیهای تجدیدشدنی فلزی ضروری است. روسیه خودش اکنون ۶۰درصد از باتریهای لیتیوم یونی مورد نیازش را از چین وارد میکند و تولید داخلی این باتریهای در روسیه احتمالاً تا سال ۲۰۳۱ آغاز نخواهد شد.