لویی آرسه، رئیسجمهوری کنونی بولیوی، در هنگام رأی دادن
Recently updated on آگوست 28th, 2025 at 09:14 ب.ظ
چهارشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۴
امید مجد – اندیشهٔ نو: به گزارش خبرگزاریهای جهان، در انتخابات ریاستجمهوری بولیوی که روز یکشنبه ۲۶ مرداد برگزار شد، دو نامزد راستگرا- رودریگو پاز پهریرا و خورخه توتو کوئیروگا، رئیسجمهور سابق- به دور دوم انتخابات راه یافتند. نتایج اولیه نشان داد که پاز پهریرا با ۳۲٫۲درصد آرا در صدر قرار دارد و کویروگا با ۲۶٫۹درصد در جایگاه دوم است. این نتیجه نشاندهندهٔ تغییری چشمگیر در عرصهٔ سیاست بولیوی است، زیرا در دو دههٔ گذشته دولتهای چپگرای حزب «جنبش سوسیالیسم» (MAS) به رهبری رؤسای جمهور سابق اوو مورالس آیما و لوئیس آرسه کاتاکورا قدرت سیاسی را در دست داشتند. دور دوم انتخابات برای روز یکشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) برنامهریزی شده است.
با شمارش ۹۲٫۴درصد آرا تا روز چهارشنبه ۲۸ مرداد، پاز پهریرا از حزب دموکرات مسیحی (PDC) با ۳۲٫۲درصد آرا پیشتاز بود، در حالی که کوئیروگا، از «ائتلاف آزاد»، ۲۶٫۹درصد آرا را به دست آورد.
کوئیروگا پس از اعلام نتایج اولیه که نشان داد «جنبش سوسیالیسم» (MAS) از دور دوم خارج شده است، گفت: «یک شب طولانی دو دههیی به پایان رسیده است.»
پیشتاری پاز ۵۷ساله غافلگیرکننده بود و نظرسنجیهای هفتهٔ پیش چنین چیزی را نشان نمیداد.
این نخستین بار است که انتخابات بولیوی به دور دوم کشیده میشود. این امکان در سال ۲۰۰۹ در قانون اساسی گنجانده شد، به این صورت که اگر هیچیک از نامزدها بیش از ۵۰درصد آرا یا دستکم ۴۰درصد آرا را با اختلاف ۱۰درصد یا بیشتر با نامزد بعدی به دست نیاورد، انتخابات به دور دوم میرود.
آنچه باعث تعجب همه شد این بود که ادواردو دل کاستیلو، نامزد رسمی «جنبش سوسیالیسم» (MAS) که اکنون قدرت دولتی را در اختیار دارد، فقط ۳٫۱درصد رأی آورد که فقط اندکی از درصد مورد نیاز برای حفظ جایگاه قانونی حزب بود. آندرونیکو رودریگز، رئیس ۳۶سالهٔ سنا و چپگرا، که مورد حمایت «جنبش سوسیالیسم» بود توانست ۸درصد آرا را به دست آورد.
پاز پهریرا، پسر کارمن پهریرا (مادری اسپانیایی) و رئیسجمهور سابق بولیوی خیمی پاز زامورا (۱۹۸۹ – ۱۹۹۳) و متولد سال ۱۹۶۷ در سانتیاگو د کامپوستلا است. او دوران کودکیاش را در چند کشور خارجی گذراند، زیرا در زمان دولتهای نظامی بولیوی خانوادهٔ او مورد آزار و اذیت قرار داشت.
کوئیروگا از ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۱ معاون رئیسجمهور بود. پس از استعفای رئیسجمهور وقت هوگو بانزر سوارز، که بهخاطر وضع سلامت سمتش را ترک کرد، کوئیروگا طبق قانون اساسی ریاستجمهوری را به عهده گرفت. کوئیروگا، نامزد راستگرا، گفت: «بولیوی پس از این سالهایی که مخرب، قطبیکننده، پُر از آزار و اذیت و درد و رنج بوده است، تغییر چشمگیری خواهد کرد.»
این نتایج نشاندهنده بیرون رفتن چپ از قدرت سیاسی پس از دو دهه دولت اوو مورالس (۲۰۰۶-۲۰۱۹) و لوئیس آرسه است که ریاستجمهوری را در ۸ نوامبر به برندهٔ دور دوم انتخابات (۱۷ آبان) واگذار خواهد کرد.
مورالس در مدتی که در قدرت سیاسی بود حقوق اکثریت بومی کشور را بسیار گسترش داد، از تولیدکنندگان کشاورزی و بهویژه کاکائو در برابر برنامههای ریشهکن کردن این کشت (با حمایت ایالات متحد آمریکا) دفاع کرد و سود حاصل از فروش گاز طبیعی را به خدمات اجتماعی دولتی سرازیر کرد.
مورالس بهدلیل یک مادهٔ قانون اساسی که او را از رئیسجمهور بودن مجدد منع میکند، در این انتخابات شرکت نکرد.
اسکار هاسنتوفل، رئیس ستاد برگزاری انتخابات گفت که این انتخابات «مسالمت آمیز و با وقوع چند حادثهٔ منفرد برگزار شد که نتوانست به روند انتخابات لطمه بزند.»
اینکه چرا چپگراها بعد از دو دهه که خدمت زیادی به محرومان و زحمتکشان کردند این طور از قدرت کنار زده شدند، موضوعی است که نیاز به بررسی جدی دارد. یپش از همه، خود نیروهای چپ و مترقی بولیوی باید ارزیابی دقیقی از این شکست بکنند.
