ریزش بازار جهانی بورس نشان میدهد که این حوزه به تعهدهای بیشتر شرکتهای هوش مصنوعی در سودآوری چشم دوخته است. عکس از Getty Images/Brad Barket
شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵
بازارهای سهام در سراسر جهان روز جمعه بیستم نوامبر (۲۹ آبان) شاهد یکی از پُرتنشترین روزها در سالهای اخیر بودند. موج گستردهٔ فروش سهام اولیه (IPO) از شرق آسیا تا وال استریت آمریکا نشان میدهد که سرمایهگذاران بیش از هر زمان دیگری نگران حباب قیمتی در بازار هوش مصنوعی (هوشواره) هستند. این نگرانی تا حدّی بود که حتی ورود تاریخی یکی از بزرگترین شرکتهای این حوزه به بورس هم نتوانست آن را آرام کند.
شرکت آمریکایی «آنتروپیک»، سازندهٔ چتبات هوشمند کلود (Claude)، در هفتهٔ اخیر توجه بازار سهام را جلب کرده بود. این شرکت روز پنجشنبه ۲۸ آبان، با جذب سرمایهای بیسابقه، بزرگترین ورود به بورس در تاریخ وال استریت آمریکا را رقم زد. ارزش سهام این شرکت در روز نخست هفدهدرصد جهش را نشان میداد. بسیاری از معاملهگران امیدوار بودند این موفقیت رونق تازهای به بازار فناوری بخشد. اما روز جمعه ۲۹ آبان ورق برگشت؛ سهام آنتروپیک در همان ساعتهای اولیهٔ معاملات نیویورک بیش از ششدرصد سقوط کرد و نشان داد که معاملات در بازار بسیار عمیقتر از آن است که روز گذشته پیشبینی شده بود.
نگرانی و تردید بهسرعت بازارهای آسیایی و اروپایی را نیز تحت تأثیر قرار داد. بر اساس گزارش رویترز، بورسهای آسیا روز جمعه بدترین هفته را از زمان همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰ پشت سر گذاشتند. در این میان، بازارهای سهام تایوان، کره جنوبی، و ژاپن بین پنج تا نزدیک به هفتدرصد سقوط کردند و ارزش سهام غولهای تولیدکنندهٔ تراشه و قطعات الکترونیکی، از جمله شرکت سامسونگ، بهشدت پایین آمد.
به گفتهٔ کارشناسان اقتصادی، ریشهٔ این نگرانی در بازارهای جهانی به این پرسش جدّی ارتباط دارد که هزینههای سرسامآور سرمایهگذاری در شرکتهای هوشواره (هوش مصنوعی) و تراشهسازی چه زمان و با چه سرعتی به سود واقعی تبدیل میشود؟ در دو سال گذشته، صدها میلیارد دلار در شرکتهای هوش مصنوعی و تراشهسازی سرمایهگذاری شده است.
علاوه بر این، محدودیتهای تازهٔ دولت آمریکا برای صادرات تراشههای پیشرفته به چین زنجیره تأمین شرکتهای فناوری را با چالشهای جدیدی روبهرو کرده است. تحلیلگران معتقدند ریزش روز جمعهٔ بازارها نوعی زنگ خطر است، هشداری که نشان میدهد دوران هیجانزدگی بیحدوحصر در مورد هوشواره به پایان رسیده و بازارها فقط به وعدههای آینده توجه ندارند، بلکه از این پس شرکتهای فناوری باید سود و نتیجهٔ واقعی نشان دهند.