تیلدا سوینتن (چپ)، مارک رافالو (راست)، و جشنوارههای بینالمللی فیلم برای دفاع از فیلمساز ایرانی جعفر پناهی (وسط) بسیج شدهاند. عکس از AP Photo
جمعه ۲۹ آبان ۱۴۰۵
جشنوارههای بینالمللی فیلم، بازیگران، کارگردانان، و حرفهییهای این صنعت در محکومیت پیگرد و آزار مداوم جعفر پناهی، کارگردان «فقط یک حادثه بود»، متحد شدهاند.
جامعهٔ بینالمللی فیلم و سینما در حمایت از جعفر پناهی، فیلمساز معترض ایرانی، موضعگیری کرده است؛ دادگاه انقلاب تهران او را در اکتبر ۲۰۲۶ به حبس پنج سال و یک ماه محکوم کرد.
نامهای که به ابتکار «ائتلاف بینالمللی فیلمسازان در معرض خطر» (International Coalition for Filmmakers at Risk) تهیه شده و با نشریهٔ ورایتی (منبع به زبان انگلیسی) به اشتراک گذاشته شده تا کنون بیش از ۲۰۰ امضاکننده دارد که «بسیار نگران گزارشها درباره حکم غیابی جدید زندان پنج سال و یک ماه دادگاه انقلاب تهران علیه فیلمساز ایرانی جعفر پناهی» هستند.
این کارگردان نامزد اسکار پس از پایان دورهٔ جوایز برای فیلمش که برندهٔ نخل طلا شد، در بهار به ایران بازگشت. فیلم «یک اتفاق ساده» (It Was Just an Accident) در برنامهٔ اسکار ۲۰۲۶ برای بهترین فیلم بینالمللی و بهترین فیلمنامهٔ نامزد شده بود.
در نامهٔ این سینماگران آمده است: «در مارس ۲۰۲۶ آقای پناهی ۶۶ساله با شجاعت تصمیم گرفت به ایران بازگردد، با آگاهی از خطرها، اما همواره از عشق عمیق به کشورش و تمایل برای ماندن و کار کردن در آن سخن گفته است.»
نامه ادامه میدهد: «در اکتبر ۲۰۲۶، او پس از مسدود شدن حسابهای بانکیاش، از حکم جدید دادگاه علیه خودش مطلع شد؛ وکیلش، مصطفی نیلی، در بیانیهای به رسانههای ایران این موضوع را اعلام کرد. اتهامهای جدید علیه او همچنان نامشخص است، اما به نظر میرسد در ادامه تلاشهای مکرر برای ارعاب او و واداشتنش به توقف فیلمسازی باشد. پرونده اکنون به دادگاه منطقهیی خواهد رفت و حکم قابل اعتراض است. این کار نیازمند منابع است، اما همه حسابهای آقای پناهی مسدود شده است.»
بیانیه در پایان میگوید: «ما در کنار آقای پناهی و همهٔ ایرانیانی میایستیم که بهدلیل کارشان تحت پیگرد حکومت قرار میگیرند. ما از دادگاه انقلاب تهران میخواهیم همه اقدامات برای مجازات و زندانی کردن آقای پناهی را لغو کند و به میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که حکومت ایران یکی از امضاکنندگان آن است پایبند باشد.»
در ادامه آمده است: «در این لحظهٔ بهطور استثنایی پُرتنش و مملو از درگیری و تنش سیاسی، هنرمندانی چون آقای پناهی که در داخل و میان مرزها فهم و درک ایجاد میکنند اهمیت بسیار زیادی دارند. جامعهٔ آفرینندگان بینالمللی در اینجا متحد شده است که شهادت بدهد و از آزادی بیان هنری در همهجا محافظت کند.»
بازیگران و فیلمسازانی که این نامه را امضا کردهاند شامل تیلدا سوینتن، مارک رافالو، بری جنکینز، الکس گیبنی، ژاک اودیار، کلبِر مندونسا فیلیو، لورا پویترس، کاترین بریا، مایکل مور، آلیس براگا، اسیف کاپادیا، لوکرسیا مارتل و بسیاری دیگر هستند.
مسئولان جشنوارههایی که این نامه را امضا کردهاند شامل تریشیا تاتل، مدیر برلیناله، آلبرتو باربرا از ونیز، جولی هانتسینگر، رئیس جشنواره تلیوراید، دنیس لیم، مدیر هنری جشنواره فیلم نیویورک، و همچنین نمایندگانی از جشنوارههای فیلم روتردام، لوکارنو، کارلووی واری، سیدنی، توکیو و بوسان، و نیز آکادمی فیلم آلمان، آکادمی فیلم اتریش و آکادمی سزار هستند.
این بیانیه پس از انتشار نامه اعتراضی مشابهی از سوی جشنواره کن در همین هفته منتشر شده که در آن آمده بود این جشنواره «پیگرد قضایی جعفر پناهی را محکوم میکند و خواستار رفع همه محدودیتهایی است که مانع سفر، خلق و بیان آزادانه او میشود».
در آن نامه همچنین گفته شده بود: «همچون هنرمندان، جشنوارهها و نهادهای فرهنگی در سراسر جهان، جشنواره کن از جامعه بینالمللی میخواهد اقدام کند و با صدایی واحد سخن بگوید تا از زندانی شدن او جلوگیری شود. آزادی او تنها درباره یک فیلمساز نیست، بلکه درباره حقوق همه هنرمندان برای اندیشیدن، خلق کردن و بیان خود بدون ترس از زندان است».
از یورونیوز