زندهیاد حمید علیدوستی، ۱۳۳۴-۱۴۰۵.
حبیب مهرزاد
یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵
درگذشت حمید علیدوستی (۲۱ اسفند ۱۳۳۴ – ۱۰ آبان ۱۴۰۵)، مهاجم پیشین تیم ملی فوتبال ایران، تنها پایان زندگی یکی از فوتبالیست‌های نسل طلایی فوتبال ایران نیست، بلکه از دست رفتن یکی از خوشنام‌ترین و محترم‌ترین چهره‌های ورزشی کشور است که نامش بیش از هر چیز با اخلاق، فرهیختگی، و تعهد به فوتبال پیوند خورده بود.
از تهران‌جوان تا تیم ملی
علیدوستی که از ماه‌ها پیش با بیماری دست‌وپنجه نرم می‌کرد در ۷۰ سالگی در تهران چشم از جهان فروبست. او متولد ۲۱ اسفند ۱۳۳۴ در تهران بود و فوتبال را از باشگاه تهران‌جوان آغاز کرد. اما آنچه او را به یکی از چهره‌های ماندگار فوتبال ایران بدل ساخت سال‌های درخشان حضورش در باشگاه هما بود، تیمی که در دهه‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۶۰ به داشتن بازیکنان فنی، تحصیل‌کرده، و خوش‌اخلاق شهرت داشت.
علیدوستی در هما در جایگاه مهاجمی تکنیکی، باهوش، و گلزن درخشید و به‌سرعت یکی از بازیکنان اصلی این تیم و سپس تیم ملی ایران شد. او از آن دسته مهاجمانی نبود که فقط به سرعت یا قدرت بدنی متکی‌اند؛ ویژگی اصلی‌اش درک بسیار خوب از بازی، جای‌گیری مناسب، تکنیک فردی، و توانایی گلزنی در موقعیت‌های دشوار بود. بسیاری از کارشناسان و هم‌نسلانش او را از فوتبال‌فهم‌ترین مهاجمان آن نسل می‌دانستند.
اوج دوران ملی او به سال‌های نخست پس از انقلاب بهمن ۵۷ بازمی‌گردد. علیدوستی در دو دوره جام ملت‌های آسیا، در سال‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۶۳، و نیز در بازی‌های آسیایی ۱۳۶۱ و ۱۳۶۵ پیراهن تیم ملی ایران را بر تن کرد. او در ۲۷ دیدار ملی ۱۵ گل به ثمر رساند، آماری که جایگاهش را در میان مهاجمان موفق فوتبال ایران تثبیت می‌کند.
او همچنین تجربهٔ بازی در فوتبال آلمان و تیم زالم‌روهِر را در کارنامه‌اش داشت. پس از بازگشت به ایران، برای تیم‌های دارایی، کشاورز، و سایپا به میدان رفت. دوران حضورش در سایپا نیز با موفقیت همراه بود و او با آن تیم توانست دو بار قهرمان لیگ ایران شود. با این همه، نام علیدوستی بیش از هر چیز با تیم ملی و هما گره خورده است، همان باشگاهی که شخصیت فوتبالی و حرفه‌یی حمید در آن شکل گرفت.
پس از پایان دوران بازیگری نیز از فوتبال فاصله نگرفت و در مقام مربی در تیم‌هایی چون هما، سایپا، پیکان، و تراکتور فعالیت کرد. او همچنین در رده‌های پایهٔ تیم‌های ملی نوجوانان و جوانان ایران نقش داشت و کوشید تجربه و دانشش را به نسل‌های بعدی منتقل کند.
«جنتلمن» فوتبال ایران
با این حال، آنچه جایگاه علیدوستی را از بسیاری هم‌دوره‌یی‌هایش متمایز می‌کرد فقط مهارت‌های ورزشی نبود. او در میان اهالی فوتبال چهره‌ای فرهنگی، اهل مطالعه، و دور از هیاهو شناخته می‌شد. در دوره‌ای که بسیاری از ستارگان فوتبال فقط با موفقیت‌های ورزشی‌شان شناخته می‌شدند، حمید علیدوستی به کتاب‌خوانی، سینما، موسیقی، و مسائل فرهنگی علاقه داشت و به همین دلیل لقب «جنتلمن فوتبال ایران» را به او دادند.
او هرگز چهره‌ای سیاسی یا جنجالی نبود و ترجیح می‌داد جایگاهش را در حوزهٔ ورزش حفظ کند. همین منش آرام، متین، و مستقل باعث شد در طول دهه‌ها فعالیت در فوتبال ایران احترام گسترده‌ای در میان هم‌بازیان، مربیان، روزنامه‌نگاران، و هواداران به دست آورد.
رنج‌های زندگی، متانت در برابر روزگار
البته زندگی او خالی از رنج و اندوه نبود. در سال ۱۳۸۳ پسر نوجوانش پویان را در حادثه‌ای در چهارشنبه‌سوری از دست داد. مرگ فرزند یکی از تلخ‌ترین فصل‌های زندگی او را رقم زد. با وجود این، نزدیکانش همواره از استقامت و متانت او در برابر دشواری‌های زندگی سخن گفته‌اند.
او همچنین همسر نادره حکیم‌الهی، هنرمند و مجسمه‌ساز، و پدر ترانه علیدوستی، بازیگر برجستهٔ تئاتر و سینمای ایران بود.
نام حمید علیدوستی در تاریخ فوتبال ایران فقط به‌عنوان گلزنی موفق ثبت نخواهد شد. او نمایندهٔ نسلی از ورزشکاران بود که فوتبال را با اخلاق، فرهنگ، و مسئولیت اجتماعی درآمیختند. شاید به همین دلیل است که در ساعت‌های پس از انتشار خبر درگذشتش، بسیاری از اهالی ورزش نه‌فقط از یک فوتبالیست، بلکه از انسانی شریف و الگویی اخلاقی یاد کردند، چهره‌ای که خاطره‌اش فراتر از آمار گل‌ها و افتخارات ورزشی در حافظهٔ جمعی فوتبال ایران باقی خواهد ماند.