ترامپ: زلنسکی فرصت‌های صلح را از دست داده، زمان تغییر رهبری است

یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵

فریبرز شایگان – اندیشهٔ نو: در تحولی کم‌سابقه در روابط میان آمریکا و اوکراین، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در سخنانی رسمی اعلام کرد که «زمان آن رسیده اوکراین یک رئیس‌جمهور جدید داشته باشد». این اظهارات، که خبرگزاری آلمانی DPA منتشر و در یاهو نیوز بازنشر شده، نشان‌دهندهٔ یکی از صریح‌ترین انتقادهای ترامپ از رهبری اوکراین از زمان آغاز جنگ با روسیه است.

ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگاران در کاخ سفید، با اشاره به حمله‌های پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های نفتی روسیه، گفت که زلنسکی «فرصت‌های متعددی برای پایان دادن به جنگ داشته، اما انتخاب کرده که این کار را نکند». او افزود که زلنسکی «هرگز توافق نمی‌کند» و اوکراین باید «رهبری جدیدی داشته باشد که بتواند به توافق برسد».

این سخنان در حالی مطرح می‌شود که آمریکا به‌تازگی توافقی برای واردات گستردهٔ دیزل از روسیه امضا کرده و تحریم‌های مربوط به سوخت روسیه را موقتاً تعلیق کرده است.

ترامپ همچنین تأکید کرد که حمله‌های اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه «کمبود جهانی دیزل» ایجاد کرده و فوری باید متوقف شود. او گفت که شخصاً به زلنسکی هشدار داده است: «به پالایشگاه‌ها حمله نکن. کلی هدف دیگر هست.» این موضع‌گیری نشان می‌دهد که دولت آمریکا نگران تأثیر حمله‌های اوکراین بر بازار جهانی انرژی و همچنین بر توافق سوخت میان آمریکا و روسیه است.

در مقابل، زلنسکی به این سخنان واکنش تندی نشان داده و گفته است که اوکراین فقط زمانی حمله‌ها را متوقف می‌کند که روسیه حمله به زیرساخت‌های اوکراین را متوقف کند. او تأکید کرده که تصمیم‌های نظامی اوکراین «بر اساس ضرورت دفاعی» گرفته می‌شود و هیچ دولت خارجی هم حق ندارد دربارهٔ رهبری اوکراین تصمیم‌ بگیرد.

این اختلاف‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که جنگ اوکراین وارد سومین سال شده و فشارهای اقتصادی، نظامی، و سیاسی بر هر دو کشور افزایش یافته است. تحلیلگران معتقدند سخنان ترامپ می‌تواند پیامدهای مهمی برای انسجام جبههٔ غرب داشته باشد، زیرا اروپا همچنان بر حمایت کامل از زلنسکی تأکید می‌کند. کرملین نیز از این موضع استقبال کرده و آن را نشانه‌ای از «اختلاف در جبههٔ غرب» دانسته است.

با وجود این، هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که آمریکا قصد دخالت مستقیم در ساختار سیاسی اوکراین داشته باشد. اما اظهارات ترامپ نشان می‌دهد که اختلاف‌های تاکتیکی میان آمریکا و اوکراین اکنون به حدّی رسیده که می‌تواند بر روند جنگ و آیندهٔ مذاکرات احتمالی صلح تأثیر داشته باشد.

این خبر مهم است چون می‌تواند روابط آمریکا–اوکراین را وارد مرحلهٔ جدیدی کند، انسجام غرب در برابر روسیه را ضعیف کند، بر تاکتیک‌های جنگی اوکراین اثر بگذارد، پیامدهای داخلی برای سیاست اوکراین داشته باشد، و به روسیه فرصت سیاسی بهتری می‌دهد.

به همین دلیل، این موضع‌گیری ترامپ ممکن است اظهارنظری ساده نباشد،‌ بلکه تغییر جهت سیاسی با پیامدهای ژئوپلیتیک گسترده باشد.