سه‌شنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
استراتژیست‌های اتاق جنگ در ایران تازه‌ترین نظرسنجی‌های انتخاباتی در اسرائیل را مرور می‌کنند. شاید از کُندی تغییر در نتایج نظرسنجی‌ها کلافه باشند، اما دست‌کم یک دلگرمی بزرگ دارند: کرسی‌های حزب لیکود به رهبری نتانیاهو در حال کاهش است. در نظرسنجی‌معتبر کانتار، این کرسی‌ها به ۲۰ عدد رسیده و نظرسنجی معاریو حتی عدد کمتر ۱۸ کرسی را نشان می‌دهد. آرای کرسی‌های بلوک حامی نتانیاهو در هر دو نظرسنجی روی اعداد ۴۸ و ۴۶ ثابت مانده و این یعنی تشکیل دولت توسط او تقریباً محال است.
شکست خوردن نتانیاهو در انتخابات یکی از اجزای اصلی چشم‌انداز سیاسی پایان جنگ در نگاه تصمیم‌گیران در تهران است. آنها امیدوارند که باز ماندن پروندهٔ جنگ در تمام جبهه‌ها سرانجام بی‌بی را از قدرت دور کند. اما با این نتایج هنوز نمی‌توان چایی به آسودگی نوشید، زیرا که نتانیاهو یک حربهٔ بسیار مهم در آستین دارد: جلوگیری از تشکیل دولت توسط رقیبان، ایجاد وضعیت قفل سیاسی، و باقی ماندن در قدرت تا بهار سال آینده و موعد برگزاری مجدد انتخابات. مطابق قانون اسرائیل، اگر مخالفان موفق به تشکیل دولت نشوند، نتانیاهو به‌عنوان نخست‌وزیر مستقر در قدرت باقی می‌ماند. این تاکتیکی است که نتانیاهو سابقه‌ای طولانی در به‌کارگیری آن دارد.
اما چرا تشکیل دولت برای مخالفان و مشخصاً گادی آیزنکوت بسیار دشوار خواهد بود؟
بلوک مخالف دولت متشکل است از جناح چپ با محوریت حزب دموکرات (حاصل ادغام حزب مرتز و حزب کار) با حدود ۱۰ کرسی، مرکزگرایان با محوریت حزب یاشار به رهبری گادی آیزنکوت با حدود ۲۳ تا ۲۵ کرسی، حزب‌های عرب که مجموعاً ۱۲ کرسی احتمالی دارند، و حزب‌های راست‌گرای مخالف نتانیاهو.
مهم‌ترین این حزب‌های راست‌گرا «با هم» به رهبری نفتالی بنت با حدود ۱۴ کرسی و «اسرائیل خانهٔ ما» به رهبری آویگدور لیبرمن با حدود ۸ کرسی است. ممکن است حزب جدید اقتصادی «NEP» هم ۴ کرسی به دست آورد و وارد کنست شود.
این ترکیب نشان می‌دهد که رسیدن به عدد جادویی ۶۱ کرسی برای مخالفان بدون ائتلاف با حزب‌های عرب یا دست‌کم کسب رأی اعتماد آنها به دولت عملاً ممکن نیست یا بسیار دشوار است و در گرو رشد تعداد کرسی‌ها در مدت زمان باقی‌مانده تا انتخابات است. تازه اگر دولتی با حضور هم‌زمان یائیر گولان چپ‌گرا و لیبرمن فوق افراطی بتواند دوام بیاورد! اما مشکل این است که بخش راست بلوک مخالفان (که اختلافاتشان در تندروی با نتانیاهو و لیکود اندک است و عمده اختلافاتشان با او بر سر جاه‌طلبی‌های رهبران است) ائتلاف با حزب‌های عرب را نمی‌پذیرند. لیبرمن و حزب اسرائیل خانهٔ ما به‌صراحت ائتلاف با حزب‌های عرب را رد کرده‌اند. حزب جدید اقتصادی هم چنین ایده‌ای را نمی‌پذیرد.
در این میان تنها نفتالی بنت است که سابقهٔ چنین کاری را در کارنامه‌اش دارد و برای سرنگون کردن نتانیاهو ممکن است تن به ائتلاف با حزب‌های عرب هم بدهد.
اما بنت حیله‌گر خوب می‌داند که برای چنین معامله‌ای باید سود کلانی طلب کند. درخواست برای نخست‌وزیریِ چرخشی با آیزنکوت یا حداقل پُست امنیتی بسیار مهمی چون وزارت دفاع. هر دو این درخواست‌ها برای آیزنکوت بسیار سنگین است. رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل باید یک راست‌گرای تندرو را در مقام وزیر دفاع تحمل کند یا چپ‌گرایان دموکرات تن به نخست‌وزیری او بدهند. تصویر یائیر گولان رهبر دموکرات‌ها در هر دو احتمال دیدنی خواهد بود، چه بنت راست‌گرا را در وزارت دفاع ببیند چه در جایگاه نخست‌وزیر!
بعید نیست که بلوک مخالفان برای خلاص شدن از شر نتانیاهو تن به این ائتلاف هم بدهد، اما ریاضیات پیچیدهٔ انتخابات در اسرائیل می‌تواند بلاهای پیچیده‌تری هم بر سر مخالفان بی‌بی بیاورد و کم شدن حتی دو کرسی می‌تواند قفل وضعیت سیاسی را محکم‌تر کند و عملاً نتانیاهو را در قدرت نگاه دارد، آن‌هم در شرایطی که در انتخابات پیروز نشده است!
اتاق جنگ در تهران انتظار دارد رد موشک‌های ایران و مقاومت سنگین ماه‌های اخیر خودش را در انتخابات اسرائیل ببیند، اما اوضاع می‌تواند پیچیده‌تر از این حرف‌ها باشد. ریاضیات انتخابات، پراکندگی آرای حزب‌ها، جاه‌طلبی‌ها و کینه‌ها، و رقابت‌ها در صحنهٔ بغرنج سیاست اسرائیل هر محاسبه‌ای را بسیار دشوار و پرریسک می‌کند. برای کشیدن نفسی به‌آسودگی هنوز بسیار زود است. تصمیم‌گیران در تهران نباید منتظر انگشت هزار و یکم بمانند! ایران باید برای وضعی که نتانیاهو در قدرت بماند آماده باشد. این مفروض جدّی در معادلات فعلی هم باید لحاظ شود.
در این شرایط، اگر پنجره‌ای برای توافقی جدید با آمریکا مهیا شود، نباید به هیچ عنوان از دست برود. صلح هم آرای نتانیاهو در انتخابات را کمتر می‌کند و هم باقی ماندن او در قدرت را به ریسک مرگ و زندگی بدل نمی‌کند.
از مهستان