چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در یک اجلاس امنیت منطقهای، حضوری کوتاه و بیسروصدا با مسعود پزشکیان، همتای ایرانی خود داشت که نشاندهنده رویکرد سنجیده پکن در قبال تهران، تنها چند هفته پیش از سفر برنامهریزیشده شی به واشنگتن است.
به گزارش رسانههای دولتی ایران، این دو رهبر روز سهشنبه در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در قرقیزستان، برای چند دقیقه با هم دیدار کردند. در این گردهمایی، رهبران 10 عضو این بلوک، از جمله ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، و نارندرا مودی، نخست وزیر هند، گرد هم آمدند.
خبرگزاری نیمهرسمی مهر بدون ارائه جزئیات بیشتر اعلام کرد که دیدار شی و پزشکیان بر «روابط دوجانبه در راستای تقویت روابط بین تهران و پکن» متمرکز بوده است.
این در تضاد با رویکرد پکن مبنی بر پنهان نگه داشتن این دیدار از انظار عمومی است.
رسانههای دولتی چین، از جمله روزنامه اصلی حزب کمونیست، پیپلز دیلی، روز سهشنبه پوشش گستردهای از دیدارهای شی با دیگر رهبران بازدیدکننده ارائه دادند، اما هیچ اشارهای به دیدار با پزشکیان نکردند. در مقابل، مودی عکسهایی از دیدارش با رهبر ایران منتشر کرد.
هان شن لین، مدیر عامل «چین بزرگ» در گروه آسیا، یک شرکت مشاوره استراتژیک مستقر در واشنگتن، گفت: «شی در ملاء عام از ایران فاصله میگیرد، در حالی که همچنان به صورت خصوصی ارتباط خود را حفظ میکند.»
رهبران سازمان همکاری شانگهای در بیانیهای مشترک، حملات نظامی به ایران را محکوم کردند و در عین حال از حق کشورهای عضو برای توسعه هستهای غیرنظامی تحت پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای حمایت کردند. این بیانیه از متعهد کردن اعضا به هرگونه حمایت نظامی یا اقتصادی مشخص خودداری کرد.
لین گفت، عدم پوشش شی-پزشکیان در صفحه اول روزنامه دولتی، این دیدگاه را تقویت میکند که پکن «با دقت در حال مدیریت اپتیک است». وی گفت، چین به دنبال حفظ روابط استراتژیک خود با تهران است، بدون اینکه نشان دهد از این کشور جانبداری میکند، به ویژه پیش از دیدار برنامهریزی شده شی با رئیس جمهور ترامپ در اواخر این ماه. چین بزرگترین خریدار صادرات نفت تحریمشده ایران بوده است، اما جریان نفت از طریق تنگه هرمز از زمان شروع جنگ به شدت کاهش یافته است، زیرا پکن واردات را کاهش داده و از ذخایر عظیم خود بهرهبرداری کرده است.
سفارت چین در سنگاپور به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد.
هنوز مشخص نیست که آیا پکن پس از پایان سفر شی جین پینگ به واشنگتن، به این رابطه اهمیت بیشتری خواهد داد یا خیر.
آلفردو مونتوفار-هلو، مدیر عامل شرکت Ankura China Advisors مستقر در پکن، گفت که در پس این رفتار خاموش، ممکن است یک ناامیدی آشکارتر نهفته باشد.
پکن در آنچه از تهران میخواهد ثابت قدم بوده است: پایان درگیری و بازگشایی تنگه هرمز – در حالی که رهبری ایران تا حد زیادی در جهت مخالف حرکت کرده است. مونتوفار-هلو گفت: «این نشان دهنده نارضایتی واقعی پکن از تهران است.»
با این حال، مونتوفار-هلو نسبت به برداشت بیش از حد از موضعگیریهای سرد عمومی هشدار داد و گفت که این واقعیت که شی جین پینگ حتی در حاشیه یک گفتگوی غیررسمی داشته است، نشان میدهد که پکن در را باز نگه داشته است. رویکرد سنجیده
این احتیاط در مورد ایران پس از آن صورت میگیرد که پکن خود را هدف ضمنی فشار گستردهتری در نشست وزرای دارایی گروه ۲۰ در اشویل، کارولینای شمالی، در روز دوشنبه یافت، جایی که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، سایر اعضا را تحت فشار قرار داد تا با آنچه واشنگتن ظرفیت مازاد تولید و مازاد تجاری چین مینامد، مقابله کنند.
بسنت مستقیماً از چین نام نبرد، اما گفت که وزرای دارایی «به طور کلی» در مورد لزوم رسیدگی به چنین عدم تعادلهایی «توافق» داشتهاند.
صادرات چین، مازاد تجاری آن را در سال گذشته به رکورد ۱.۲ تریلیون دلار رساند، شکافی که خشم دولتهای غربی را به دلیل تحریف بازارهای جهانی برانگیخته و به یک عامل اصلی تحریککننده در روابط ایالات متحده و چین تبدیل شده است.
دن وانگ، مدیر چین در گروه اوراسیا، یک شرکت مشاوره ریسک سیاسی، گفت که چین و ایالات متحده پیش از سفر شی جین پینگ، «در حال به حداکثر رساندن اهرم فشار» هستند. او گفت: «دیدار حاشیهای با ایران یادآور نفوذ پکن در جنگ ایران و سراسر جنوب جهان است.»
وانگ گفت که جنگ ایران احتمالاً بر دستور کار اجلاس آتی ترامپ و شی جین پینگ تسلط خواهد داشت و هرگونه تلاش ایالات متحده برای گسترش تحریمهای ثانویه به بانکها یا شرکتهای چینی میتواند واکنش شدیدتری از سوی پکن را برانگیزد.