چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
به گزارش کانون حقوق بشر ایران، در روزهای دوشنبه ۹ شهریور تا چهارشنبه ۱۱ شهریور پنج زندانی در زندانهای عادلآباد شیراز، بابل، لاکان رشت، و قم اعدام شدند.
اعدام عزیز روشنایی در زندان عادلآباد شیراز
بامداد چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ عزیز روشنایی در زندان عادلآباد شیراز اعدام شد. او پیشتر به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام علی میررضایی در زندان بابل
سحرگاه چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ علی میررضایی در زندان بابل اعدام شد. او خوانندهٔ اهل بابل بود که پیشتر به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام مجتبی صلاحی لاقانی در زندان لاکان رشت
صبحگاه سهشنبه ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ یک زندانی به نام مجتبی صلاحی لاقانی در زندان لاکان رشت اعدام شد. او اهل لاقان از توابع شفت بود و پیشتر به اتهام قتل بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعدام عباس مردانی و منصور رحیمینژاد در زندان قم
بامداد دوشنبه ۹ شهریور ۱۴۰۵ دو زندانی در زندان قم اعدام شدند. هویت این زندانیان به شرح زیر است:
ـ عباس مردانی، ۳۰ ساله، اهل ری بود که ۲ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
ـ منصور رحیمینژاد، ۳۸ ساله، اهل ورامین، پدر یک دختر خردسال بود که ۴ سال پیش به اتهام مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.
اعـدام: مجازاتی در تعارض با حق بنیادین حیات
اعـدام، بهعنوان شدیدترین مجازات کیفری، با حق حیات بهعنوان بنیادیترین حق انسانی در تعارض است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را برای هر انسان به رسمیت میشناسد؛ در حالی که اجرای اعـدام این حق را بهصورت کامل و برگشتناپذیر سلب میکند. در صورت وقوع خطای قضایی، امکان جبران چنین حکمی وجود ندارد و نمونههای متعددی از محکومیتهای نادرست در جهان ثبت شده است.
اعـدام و تعهدهای بینالمللی
مجازات اعـدام علاوه بر حق حیات، از منظر شرایط نگهداری محکومان و آثار روانی انتظار اجرای حکم میتواند با ممنوعیت رفتارهای غیرانسانی و تحقیرآمیز نیز در تعارض باشد. ماده ۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی که ایران به آن پیوسته، حق حیات را به رسمیت میشناسد و اعمال اعـدام را، حتی در کشورهای دارای این مجازات، به محدودترین شرایط و رعایت کامل تضمینهای دادرسی عادلانه مشروط میکند.
دسترسی به وکیل، حق دفاع مؤثر، استقلال دادگاه و امکان تجدیدنظر از مهمترین این تضمینها هستند. در پروندههای سیاسی و امنیتی، نگرانی درباره نبود شفافیت، محدودیت حقوق دفاعی، اعترافات اجباری و فقدان نظارت مستقل، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
نقض حقوق بشر و حق حیات
صدور و اجرای حکم اعـدام، به دلیل ماهیت برگشتناپذیر آن، یکی از جدیترین اشکال سلب حق حیات محسوب میشود. هنگامی که پرونده با ابهام قضایی، محدودیت دسترسی به وکیل، اعترافات اجباری یا فشارهای امنیتی همراه باشد، نگرانی درباره نقض دادرسی عادلانه افزایش مییابد. از همین رو، بسیاری از نهادهای حقوق بشری خواستار توقف اجرای احکام اعـدام و حرکت به سوی لغو کامل این مجازات هستند.