Copyright ESA Sentinel-2، از طریق TankerTrackers، ۱۰ اوت ۲۰۲۶
پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵
تصویرها و ویدئوهای منتشرشده از لکهها و پسماندهای تیرهرنگ در آب و نوار ساحلی قشم حکایت دارد و گزارشهای محلی و رسمی نشان میدهد که آلودگی از سواحل جنوبی جزیره به مناطق دیگری از جمله شیبدراز و جنگلهای حرا در روستای نقاشه نیز گسترش یافته است.
در حالی که بررسیهای اولیه دربارهٔ منشأ آلودگی ادامه دارد، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجی ایران، اعلام کرد شواهد اولیه نشان میدهد که منشأ این آلودگی یک کشتی فلهبر خارجی بوده است. با این حال، نام و مشخصات این شناور و جزئیات شواهدی که این نتیجه بر اساس آن اعلام شده منتشر نشده است.
آسیبها و صدمات «تریلیوندلاری» به مناطق ساحلی ایران
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پیامی اعلام کرد که بر اساس شواهد اولیه، آلودگی بهسمت ساحل آمده و در سه نقطه و بخشهایی از سطح دریا مشاهده شده است. بقایی این رویداد را «تنها یک نمونه» از آلودگیهای گسترده و پنهانی دانست که به گفتهٔ او طی چند دهه گذشته آبهای خلیج فارس و دریای عمان و زیستبوم دریایی منطقه را تخریب کرده و موجب «آسیبها و صدمات تریلیون دلاری به مناطق ساحلی ایران» شده است. او گفت: «چه کسی مسئول جبران این خسارات و آسیبهاست؛ کشورهای مصرفکنندهٔ انرژی ارزان صادراتی منطقه، شرکتهای بیمه، کشتیرانی، یا طرفهای متجاوز و شرکای آنها؟»
آلودگیها به سواحل عمان رسید
همزمان با آلودگی سواحل قشم، نشت نفت از نفتکش «کارولین بزنگی» نیز به سواحل عمان رسیده است. این نفتکش که حامل نفت روسیه و مرتبط با ناوگان سایهٔ روسیه است از ماه ژوئن در نزدیکی جزایر «حلانیات» گرفتار شده و اکنون نفت آن به ساحل عمان رسیده است. مقامهای عمان در ۱۰ اوت (۱۹ مرداد) وسعت لکهٔ نفتی را حدود ۳۹۰ کیلومترمربع اعلام کردند، اما تصاویر ماهوارهیی که رویترز در ۱۲ اوت بررسی کرده است از گسترش لکه به بیش از ۲هزار کیلومترمربع حکایت داشت. منطقهٔ حفاظتشدهٔ دریایی حلانیات و سواحل نزدیک راس مدرکه و جزیره مصیره در معرض خطر قرار دارند.
این نفتکش پیش از رسیدن به آبهای عمان، در هشتم ژوئن در نزدیکی سواحل یمن دچار حادثه شد. منابع دریایی از احتمال وقوع انفجار خبر دادهاند، اما علت حادثه و احتمال حمله همچنان مشخص نیست و تا کنون هیچ طرفی مسئولیت آن را نپذیرفته است. سازمان بینالمللی دریانوردی نیز وضع کشتی و آلودگی را زیر نظر دارد.
ادعای تأییدنشدهٔ «تانکر ترکرز» دربارهٔ منشأ آلودگی قشم
به ادعای «تانکر ترکرز»، به نظر میرسد آلودگی جزیرهٔ قشم ناشی از حمله به کشتی فلهبر مینویان پایونی» (Minoan Pioneer) در آبهای عمان در ۳ اوت (۱۲ مرداد) باشد.
با این حال، مقامهای زیستمحیطی ایران هنوز بهصورت رسمی منشأ آلودگی را مشخص نکردهاند. آلودگی اخیر همچنین در ادامهٔ حوادث نفتی پیشین در سواحل هرمزگان رخ می دهد. پس از حملهٔ ۸ آوریل به پالایشگاه لاوان نیز شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران، از ایجاد آلودگی نفتی و نگرانی دربارهٔ گسترش آن به سواحل جنوبی ایران خبر داده بود.
ورود دادستان قشم به ماجرای آلودگی در جنوب ایران
عبدالرزاق نریمانی، دادستان عمومی و انقلاب قشم، پس از انتشار تصاویر و ویدئوهایی از آلودگی، دستور ویژهای برای شناسایی منشأ آلودگی، مهار کردن، جمعآوری آلودگی، و پاکسازی نوار ساحلی صادر کرده است. او از ادارهٔ کل بنادر و دریانوردی هرمزگان، ادارهٔ بنادر و دریانوردی قشم، و دیگر دستگاههای مسئول خواست که ضمن نمونهبرداری و مستندسازی مناطق آلوده، گسترهٔ آلودگی و منشأ احتمالی نشت یا تخلیه مواد نفتی را بررسی کنند. شهرداریها و دهیاریهای قشم نیز موظف شدهاند ماشینآلات، نیروی انسانی، و امکانات مورد نیاز عملیات پاکسازی را در اختیار گروههای مسئول قرار دهند. رئیس اداره حفاظت محیط زیست قشم نیز اعلام کرده است که لکهٔ نفتی ابتدا در ساحل «سوزا» شناسایی و سپس به منطقه «شیبدراز» سرایت کرده است.
جنگلهای حرا از مهمترین زیستبومهای ساحلی قشم
این مسئله بار دیگر آسیبپذیری زیستبوم (اکوسیستم) حساس جنوب ایران را برجسته کرده است، زیرا که جنگلهای حرا از مهمترین زیستبومهای ساحلی قشم و محل زیست و تکثیر گونههای متعدد آبزی و پرندگان است.
سواحل جنوبی جزیره نیز از زیستگاههای لاکپشت پوزهعقابی، گونهای در ردهٔ «بسیار در معرض خطر انقراض» در فهرست قرمز اتحادیهٔ بینالمللی حفاظت از طبیعت است. در ماههای گذشته نیز موارد دیگری از آلودگیهای مشکوک در آبهای منطقه گزارش شده است، از جمله لکهٔ نفتی مشاهدهشده در آبهای اطراف خارک در اردیبهشت که منشأ آن بهطور قطعی مشخص نشد.
با استفاده از گزارش یورونیوز