شنبه ۱۰ مرداد ۱۴۰۵
جیانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون جهانی فوتبال «فیفا»، اعلام کرد طرح جنجالی واگذاری بخشی از فعالیتها و درآمدهای تجاری جام جهانی به سرمایهگذاران خصوصی متوقف شده و دیگر اجرا نخواهد شد. این تصمیم پس از چند روز اعتراض گستردهٔ فدراسیونهای ملی، کنفدراسیونهای قارهیی، و حتی مدیران ارشد فیفا گرفته شد.
اینفانتینو در بیانیهاش گفت که پس از شنیدن دیدگاههای مختلف، روشن شده است که این پروژه «شکافهایی ایجاد کرده که صرفنظر از میزان حمایت، دیگر در خدمت هدف اولیهٔ طرح نیست». او افزود: «هدف ما همیشه اتحاد و پیشرفت بوده و خواهد بود. در نتیجه، این پیشنهاد ادامه نخواهد یافت.»
براساس طرح پیشنهادی، فیفا قصد داشت شرکتی با نام «فیفا فوروارد انترپرایز» به ارزش حدود ۲۰میلیارد دلار تأسیس کند. این شرکت مسئول ادارهٔ حقوق و فعالیتهای تجاری جامهای جهانی مردان و زنان، جام جهانی باشگاهها، و دیگر مسابقات فیفا میشد و تا ۲۰درصد از سهام آن به سرمایهگذاران خصوصی واگذار میشد.
فیفا انتظار داشت از این راه حدود ۴٫۲میلیارد دلار سرمایه جذب کند. طبق این طرح، وعده داده میشد که بیش از ۱۰میلیارد دلار میان ۲۱۱ فدراسیون عضو توزیع شود و هر فدراسیونی که تا ۱۹ سپتامبر به آن میپیوست امکان دریافت ۲۰میلیون دلار کمک اضافی داشت.
انتظار میرفت صندوق سرمایهگذاری «ترایو اترنال»، وابسته به شرکت ترایو کپیتال و تحت مدیریت جاشوا کوشنر، رهبری گروه سرمایهگذاران را به عهده بگیرد. جاشوا کوشنر برادر جرد کوشنر است که داماد دونالد ترامپ است. ترامپ روز جمعه در کمپدیوید گفت هیچگاه با اینفانتینو دربارهٔ فروش سهام فعالیتهای فیفا گفتوگو نکرده است.
مخالفت اصلی با این پروژه از اروپا آغاز شد. همهٔ ۵۵ فدراسیون عضو یوفا [اتحادیه فوتبال اروپا] در نشست اضطراری روز پنجشنبه به اتفاق آرا تصویب کردند که در صورت ادامه یافتن این طرح، تیمهای اروپایی در هیچیک از مسابقات فیفا، از جمله جامهای جهانی، شرکت نخواهند کرد. یوفا خواستار لغو کامل طرح و تضمین الزامآور در برابر خصوصیسازی آیندهٔ مسابقات شد.
کنفدراسیون فوتبال آمریکای شمالی و مرکزی و حوزه کارائیب «کونکاکاف» نیز این طرح را رد کرد. کنفدراسیون فوتبال آسیا هم در بیانیهای تند شیوهٔ ارائهٔ پیشنهاد و بیاطلاعی نهادهای قارهیی از مذاکرات را «کاملاً غیرقابل قبول» دانست. مخالفت همزمان اروپا و آسیا و کونکاکاف عملاً دستیابی اینفانتینو به اکثریت معتبر در میان اعضای فیفا را ناممکن کرد.
شیخ سلمان بن ابراهیم آل خلیفه، رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا، روز شنبه از عقبنشینی فیفا استقبال کرد. او گفت تصمیمهایی که بر آیندهٔ فوتبال جهان اثر میگذارند باید با شفافیت و پس از گفتوگوی واقعی با کنفدراسیونها، شورای فیفا، و دیگر نهادهای مرتبط گرفته شوند.
مخالفت با طرح سرمایهگذاری خصوصی در فیفا به درون ساختار فیفا نیز گسترش یافت. کارلوس کوردیرو، مشاور ارشد اینفانتینو و از مدیران پیشین فدراسیون فوتبال آمریکا، روز جمعه در اعتراض به این پروژه استعفا کرد. او واگذاری سهام را «معاملهای بد برای فوتبال» خواند و پرسید چرا فیفا با وجود برخورداری از حدود چهارمیلیارد دلار ذخیرهٔ مالی و نداشتن بدهی باید مهمترین دارایی تجاریاش را به سرمایهگذاران خصوصی واگذار کند.
کوین لامور، مدیر ارشد عملیاتی فیفا، نیز اینفانتینو را به «بیاحترامی جدّی» به کارکنان و نهادهای تصمیمگیر متهم کرد. او گفت پیشنهاد فروش سهام بدون مشورت کافی تهیه شده و حتی شماری از مدیران ارشد فیفا از جزئیات آن بیاطلاع بودهاند. بهگفتهٔ او، کارکنان با این تصور که طرح مورد تأیید ساختار فیفا است گمراه شده بودند.
اینفانتینو ابتدا در برابر اعتراضها ایستادگی کرد و فیفا در بیانیهای اعلام کرد «هیچکس فوتبال را نمیفروشد». او گفته بود روند مشورت دربارهٔ طرح بهشکلی «آزاد و دموکراتیک» ادامه خواهد یافت، اما تهدید تحریم اروپا، مخالفت دو کنفدراسیون دیگر، و شورش داخلی در فیفا ظرف چند ساعت او را به عقبنشینی واداشت.
طرح اینفانتینو با این استدلال ارائه شده بود که جذب سرمایهٔ خصوصی منابع بیشتری برای توسعهٔ فوتبال، بهویژه در کشورهای فقیر، فراهم میکند. مخالفان میگفتند ورود سرمایهگذاران سودمحور تصمیمگیری دربارهٔ جام جهانی را زیر فشار منافع تجاری قرار میدهد و مهمترین مسابقات فوتبال را از مالکیت و نظارت نهادهای عضو خارج میکند.
کنار گذاشته شدن این پروژه خطر تحریم مسابقات از سوی کشورهای اروپایی را فعلاً برطرف کرده است، اما بحران اعتماد به رهبری فیفا همچنان باقی است. نحوهٔ مخفیانهٔ طراحی طرح، تعیین ضربالاجل برای فدراسیونها، و وعدهٔ پرداختهای مالی به موافقان انتقادهای گستردهای را دربارهٔ شیوهٔ مدیریت اینفانتینو برانگیخته است.
این بحران سه هفته پس از ماجرای فولارین بالوگان، بازیکن تیم ملی آمریکا، رخ داد. پس از آنکه ترامپ اعلام کرد با اینفانتینو دربارهٔ کارت قرمز بالوگان تماس گرفته است، محرومیت این بازیکن [از بازی در تیم آمریکا] به حالت تعلیق درآمد و او توانست در مسابقهٔ بعدی [تیم آمریکا] در جام جهانی بازی کند. این رویداد پیشتر پرسشهایی دربارهٔ استقلال تصمیمهای انضباطی فیفا و رابطهٔ نزدیک اینفانتینو با ترامپ پیش آورده بود.
اینفانتینو قرار است در انتخابات سال آینده برای چهارمین و آخرین دورهٔ ریاست فیفا نامزد شود و پیش از این انتظار میرفت بدون رقیبی جدّی پیروز شود. اما یوفا و شماری از کنفدراسیونها اکنون جستوجو برای یافتن نامزدی در برابر او را آغاز کردهاند.
اینفانتینو گفته است در روزها و هفتههای آینده همهٔ طرفهای درگیر را برای گفتوگو و بازسازی وحدت در فوتبال گرد هم خواهد آورد. با این حال، مشخص نیست لغو شدن این طرح برای بازگرداندن اعتماد فدراسیونهایی که از شیوهٔ اداره فیفا ناراضیاند کافی باشد یا بحران اخیر به پایان ریاست اینفانتینو بر فوتبال جهان بینجامد.
از اخبار روز