جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵
در حالی که فقط چند هفته تا اجرای تعرفههای گمرکی ۵۰درصدی آمریکا بر بخشی از کالاهای کانادایی باقی مانده، دولت کانادا از ایجاد «دفتر صادرات استراتژیک» (Strategic Exports Office) خبر داده است. این اقدام شاید در ظاهر یک تغییر اداری باشد، اما در عمل میتواند نحوهٔ رقابت شرکتهای کانادایی در بازارهای جهانی را متحول کند.
این دفتر قرار نیست یارانه پرداخت کند یا توافق تجاری جدیدی امضا کند. مأموریتش چیز دیگری است: اینکه تمام ظرفیتهای دولت کانادا را برای حمایت کردن از شرکتهای داخلی در قراردادهای بزرگ بینالمللی هماهنگ کند. به عبارت دیگر، وقتی یک شرکت کانادایی برای گرفتن پروژهای میلیارد دلاری در خارج از کشور رقابت میکند، دیگر تنها نخواهد بود، بلکه از حمایت همزمان وزارت امور خارجه، سازمان توسعهٔ صادرات، کمیسیونهای تجاری، تأمین مالی دولتی، و حتی ظرفیت دیپلماسی کانادا برخوردار خواهد شد.
چهار صنعت در اولویت اصلی این دفتر معرفی شدهاند:
✈️ هوافضا
🛡 صنایع دفاعی/نظامی
⚛️ انرژی هستهیی
🏗 زیرساختها
اما چرا این تصمیم در این مقطع زمانی گرفته شد؟
پاسخ را باید در سیاستهای تجاری آمریکا جستوجو کرد. از ۱۹ اوت ۲۰۲۶ (۲۸ مرداد ۱۴۰۵) تعرفههای گمرکی ۵۰درصدی بر خودرو، قطعات خودرو، فراوردههای شیر، و نوشیدنیهای الکلی کانادا اعمال میشود، آن هم در شرایطی که حتی مزایای توافق CUSMA (پیمان تجارت آزاد کانادا-آمریکا-مکزیک) نیز مانع اعمال این عوارض گمرکی نخواهد شد. این موضوع برای بسیاری از صادرکنندگان کانادایی زنگ خطری جدّی است، زیرا نشان میدهد اتکا به بازار آمریکا دیگر امنیت گذشته را ندارد.
به همین دلیل، دولت کانادا در تلاش برای توسعهٔ بازارهای جایگزین در اروپا و آسیا و خاورمیانه است، هدفی که مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، نیز برای آن هدفگذاری کرده است: دوبرابر کردن صادرات غیرآمریکایی کانادا تا سال ۲۰۳۵؛ یعنی حدود ۳۰۰میلیارد دلار صادرات بیشتر به کشورهایی غیر از آمریکا در طول یک دهه.
البته تحقق چنین هدفی فقط با ایجاد یک دفتر جدید ممکن نمیشود. دستیابی به بازارهای جدید نیازمند شناخت دقیق تقاضا، زیرساختهای حملونقل، تأمین مالی رقابتی، روابط سیاسی قوی، و برنامهریزی بلندمدت است. به همین دلیل، دولت کانادا همزمان سرمایهگذاری در بندرها، کریدورهای تجاری، و زیرساختهای لجستیکی را نیز در دستور کار قرار داده است.
پیام این تحولات برای صادرکنندگان کاملاً روشن است: آیندهٔ تجارت فقط به کیفیت محصول وابسته نیست. امروز رقابت بر سر دسترسی به بازار، تأمین مالی، حمایت دیپلماتیک، و شناخت دقیق فرصتهای صادراتی است. شرکتهایی که زودتر بازارهای جدید را شناسایی کنند و استراتژی صادراتیشان را متنوع سازند، در سالهای آینده بخت بیشتری برای رشد خواهند داشت.
شاید مهمترین درس این تحول فقط برای کانادا نباشد؛ هر کشوری که بخش عمدهٔ صادراتش را به یک بازار محدود [مثلاً آمریکا] وابسته کند، دیر یا زود با ریسکهای سیاسی و تجاری روبهرو خواهد شد. تنوعبخشی به بازارهای صادراتی دیگر یک انتخاب نیست، بلکه بخشی از استراتژی بقا در تجارت جهانی شده است.
برگرفته از اکونومیست فارسی