نواف سلام (سمت چپ)، نخستوزیر لبنان، در دیدار با همتای عراقیاش علی الزیدی. عکس از شبکهٔ اجتماعی ایکس.
دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵
فریبرز شایگان – اندیشهٔ نو: دولت عراق روز یکشنبه ۲۶ ژوئیه (۴ مرداد) اعلام کرد که با توجه به احتمال راهاندازی مجدد یک خط لولهٔ نفت قدیمی بین دو کشور بهسمت دریای مدیترانه بهجای مسیر تنگهٔ هرمز، در تلاش برای ایجاد «اتحادهای اقتصادی» با لبنان در عرصههای گوناگون است.
به گزارش تلهسور از بغداد، طبق بیانیهٔ دفتر نخستوزیر عراق علی الزیدی، او تأیید کرد که در دیدار با همتای لبنانیاش نواف سلام دو طرف دربارهٔ «راههایی برای تقویت روابط دوجانبه در حوزههای گوناگون اقتصادی، سیاسی، و امنیتی» گفتوگو کردند.
آنها همچنین دربارهٔ «چشمانداز توسعهٔ همیاری و همکاری بین دو کشور برادر بهگونهای که به ترویج توسعهٔ جامع و پایدار کمک کند» صحبت کردند.
همچنین، «استواری» روابط بین دو کشور، «علاقه به تقویت آن»، و اهمیت «ایجاد اتحادهای اقتصادی ثمربخش در بخشهای گوناگون توسعه» مورد توجه دو طرف قرار گرفت.
نواف سلام گفت که در جریان مذاکرات بر تعهد لبنان به «تقویت پروژههای پیوند و یکپارچگی راهبردی با کشورهای منطقه، بهویژه در حوزههای انرژی، ارتباطات، و حملونقل» تأکید کرد.
طبق بیانیهٔ دولت لبنان، به این ترتیب دو طرف «از فرصتهایی که تحولات کنونی پیش آورده است بهره میگیرند.»
سلام تأکید کرد که کشورش «آرزو دارد شریک فعالی برای عراق در شکلدهی به این پروژههای منطقهیی باشد و بدین ترتیب افقهای جدیدی برای سرمایهگذاری باز شود و از مسیرهای توسعه و رشد پایدار حمایت شود.»
اگرچه در صحبتهای رهبران سیاسی عراق و لبنان به پروژههای مشخصی اشاره نشد، اما به گفتهٔ رسانههای لبنانی، راهاندازی مجدد خط لولهٔ نفت کرکوک (عراق) – طرابلس (لبنان) در این گفتوگوها مطرح شده است.
هر دو کشور در حال بررسی امکان استفاده از لبنان بهعنوان مسیر صادرات نفت عراق به مدیترانه خواهند بود.
به این ترتیب، در مواجهه با اختلالهای کنونی در خلیج فارس– به ویژه در تنگهٔ هرمز– که جریان جهانی نفت خام را تهدید میکند، خط لولهٔ کرکوک-طرابلس بار دیگر بهعنوان یک دارایی استراتژیک ظاهر میشود.
گفتنی است که خط لولهٔ کرکوک–طرابلس از میدان نفتی کرکوک در شمال عراق، از طریق سوریه، تا بندر طرابلس در لبنان امتداد دارد و بخشی از شبکهای تاریخی است که میدانهای نفتی شمالی عراق را به مدیترانه متصل میکند. این خط لوله را شرکت نفت عراق (IPC) در دههٔ ۱۹۳۰ ساخت که در آن زمان یکی از طولانی ترین خطوط لولهٔ نفت در جهان بود. این خط لوله مکمل خطوط لولهٔ کرکوک-بانیاس و کرکوک-حیفا بود و مسیرهای متعددی برای صادرات نفت خام عراق فراهم میکرد.
خط لولهٔ کرکوک–طرابلس اکنون غیرفعال است. اما احیای آن میتواند تأثیر چشمگیری بر تجارت انرژی منطقهیی داشته باشد: یک خروجی مدیترانهیی به عراق بدهد، لبنان را از نظر اقتصادی حمایت کند، و نقش سوریه را بهعنوان کشور ترانزیتی تقویت کند. گرچه چالشهای فنی و سیاسی همچنان وجود دارد، بحثها و بازرسیهای اخیر نشان میدهد که فعالسازی دوبارهٔ آن در آیندهٔ نزدیک امکانی واقع بینانه است