جمعه ۲ مرداد ۱۴۰۵
سیزدهمین شب پیاپی حملات آمریکا به ایران با اصابت موشک و پرتابه به نقاطی در دستکم پنج استان، کشتهشدن چهار نفر در اطراف اهواز و زخمیشدن هفت نفر در اهواز و بندرعباس پایان یافت. همزمان گزارشهایی از شنیدهشدن انفجار در چند شهر دیگر منتشر شد که هنوز مقامهای محلی اصابت یا خسارت ناشی از آنها را تأیید نکردهاند. این حملات در حالی صورت گرفت که دونالد ترامپ گفت به تصمیمگیری درباره حملهای «گستردهتر از همه حملات گذشته» نزدیک شده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد عملیات بامداد جمعه دوم مرداد بیش از دو ساعت ادامه داشته و مراکز فرماندهی نظامی، انبارهای پهپادی، شبکههای ارتباطی، سامانههای مراقبت ساحلی و تجهیزات دریایی ایران هدف قرار گرفتهاند. سنتکام نام شهرهای هدف را اعلام نکرده و فهرست مناطق مورد حمله از گزارش رسانهها و مقامهای محلی ایران به دست آمده است. سنتکام هدف عملیات را کاهش توان ایران برای تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز عنوان کرده است.
سنگینترین تلفات در اطراف اهواز گزارش شد. ولیالله حیاتی، معاون امنیتی استاندار خوزستان، گفت چند نقطه در حاشیه شهر با موشک هدف قرار گرفت و چهار نفر کشته و پنج نفر زخمی شدند. مقامهای استانی هنوز محل دقیق اصابت، ماهیت هدف، هویت کشتهشدگان و میزان ویرانی را اعلام نکردهاند؛ بنابراین مشخص نیست تلفات در یک مرکز نظامی، تأسیسات صنعتی یا محدودهای مسکونی رخ داده است. نیروهای امدادی و درمانی برای ارزیابی خسارت و انتقال مجروحان به محل اعزام شدهاند.
در دیگر نقاط خوزستان، مناطقی در اطراف اندیمشک و امیدیه هدف قرار گرفتند، اما استانداری اعلام کرد این حملات کشته یا مجروح نداشته است. گزارشهای اولیه درباره حمله به خرمشهر نیز از سوی معاون امنیتی استانداری تکذیب شد. خوزستان طی حدود دو هفته گذشته بارها بمباران شده است؛ بنا بر آمار رسمی، نقاطی در ۱۲ شهرستان استان هدف قرار گرفته و پیش از حملات جمعه، شش نفر در این استان کشته شده بودند. با تلفات تازه اهواز، شمار جانباختگان حملات اخیر در خوزستان به ۱۰ نفر رسیده است. حمله روز پنجشنبه به پایانه مرزی شلمچه نیز دو کشته و ۱۱ مجروح بر جا گذاشته بود.
در بندرعباس، حمله حدود ساعت ۲:۴۰ بامداد بار دیگر محله تپهاللهاکبر را هدف گرفت. این بار اطلاعات مشخصتری درباره خسارت منتشر شده است: ترکشها به چند ساختمان اصابت کردند، دو نفر زخمی و به بیمارستان منتقل شدند و یک تیر برق شکست و سیمهای شبکه برق پاره شد. برق بخشهایی از منطقه برای مدتی قطع شد و گروههای عملیاتی برای ترمیم شبکه به محل رفتند. هلالاحمر وضعیت عمومی هر دو مجروح را پایدار اعلام کرد.
در استان اصفهان، نقطهای در شهرستان نایین حدود ساعت سه بامداد هدف قرار گرفت. مقامهای محلی گفتند روستاییان اطراف لرزش ناشی از انفجار را احساس کردهاند، اما کسی کشته یا زخمی نشده است. میزان خسارت اعلام نشده و این دومین حمله به محدوده نایین در کمتر از دو هفته بود؛ حمله پیشین در ۲۲ تیر یک کشته و هفت زخمی بر جا گذاشته بود.
در استان مرکزی، نقطهای خارج از شهر خنداب با دو پرتابه هدف گرفته شد و در اطراف خرمآباد نیز یک پرتابه به منطقهای خارج از شهر اصابت کرد. گروههای ارزیاب به هر دو محل اعزام شدند، اما تا زمان تهیه این گزارش، تلفات جانی گزارش نشده و میزان خسارت نیز نامشخص است. مقامها روشن نکردهاند هدف حمله در خنداب چه بوده است؛ شهرستان خنداب محل استقرار مجموعه هستهای اراک است، اما هیچ مدرکی در دست نیست که نشان دهد حمله به همان مجموعه صورت گرفته است.
رسانههای ایران همچنین از شنیدهشدن انفجار در جزیره قشم، جاسک، کنارک، تفت و شیرکوه در استان یزد، فیروزآباد فارس، بروجرد و انارک خبر دادند. برخورد موشک به قشم در گزارش رسانههای دولتی بازتاب یافت، اما درباره محل دقیق و خسارت آن اطلاعاتی منتشر نشده است. گزارشهای مربوط به جاسک، کنارک، یزد، فیروزآباد و بروجرد در حد شنیدهشدن صدای انفجار باقی مانده و هنوز اصابت به هدفی مشخص تأیید نشده است. در شرق تهران و محدوده حکیمیه نیز پدافند هوایی فعال شد، اما گزارشی از برخورد پرتابه، ویرانی یا تلفات در پایتخت انتشار نیافت.
بر اساس آخرین آمار وزارت بهداشت، از ششم تیر تا ساعت ۹ صبح پنجشنبه اول مرداد، حملات آمریکا ۵۵ کشته و ۶۲۹ مصدوم بر جا گذاشته بود؛ در میان کشتهشدگان شش زن و سه فرد زیر ۱۸ سال و در میان مجروحان ۴۶ زن و ۲۴ کودک و نوجوان قرار داشتند. با افزودن چهار کشته و هفت مجروح تأییدشده در شب سیزدهم، شمار قربانیان به دستکم ۵۹ کشته و ۶۳۶ مجروح میرسد؛ هرچند وزارت بهداشت هنوز آمار تجمیعی تازهای منتشر نکرده است.
در سوی دیگر، ایران اعلام کرد سامانههای موشکی، انبارهای سلاح و سوخت آمریکا در اردن و یک واحد جنگ الکترونیک در اردوگاه «العدیری» کویت را هدف قرار داده است. ارتش اردن گفت با چهار موشک و شش پهپاد ایرانی درگیر شده و همه آنها جز یک موشک را سرنگون کرده است؛ موشک باقیمانده در منطقهای غیرمسکونی فرود آمد. ایران از واردآمدن تلفات به نیروهای آمریکایی در کویت خبر داد، اما آمریکا و کویت چنین تلفاتی را تأیید نکردند. در بحرین نیز آژیرهای خطر به صدا درآمد و از مردم خواسته شد به پناهگاه بروند، اما گزارشی از اصابت یا تلفات منتشر نشد.
گسترش جنگ به دریای سرخ نیز فشار بر منطقه را افزایش داده است. حوثیهای یمن مسئولیت حمله موشکی و پهپادی به دو نفتکش سعودی «انسلیا» و «لیلا» را بر عهده گرفتند. عربستان آتشگرفتن بخش جلویی انسلیا را تأیید کرد و گفت خدمه آن سالماند؛ حمله به کشتی دوم هنوز مستقلاً تأیید نشده است. افزایش همزمان خطر در تنگه هرمز و بابالمندب قیمت نفت برنت را به بیش از ۱۰۰ دلار رساند. ترامپ تهدید کرد در صورت تکرار حملات حوثیها، ایران و یمن با «مجازات نظامی بزرگ» روبهرو خواهند شد و خسارت کشتیها از داراییهای مسدودشده ایران پرداخت میشود؛ عباس عراقچی این تهدید را بدعتی خطرناک و زمینهساز هرجومرج خواند.
در واشنگتن، مجلس نمایندگان با رأی ۲۱۴ در برابر ۲۰۸ قطعنامه توقف عملیات نظامی علیه ایران بدون مجوز کنگره را تصویب کرد و چهار نماینده جمهوریخواه نیز به دموکراتها پیوستند. با این حال، مجلس سنا ساعاتی بعد با رأی ۴۹ در برابر ۴۷ مانع پیشرفت طرح مشابه شد؛ نتیجهای که عملاً محدودیت فوری بر ادامه عملیات ترامپ ایجاد نمیکند.
در حالی که پیشنهاد میانجیها برای آتشبس دهروزه هنوز به نتیجه نرسیده، ترامپ گفته است ایران «هنوز به اندازه کافی درد نکشیده» و به تصمیم درباره یک حمله بسیار گسترده نزدیک شده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در نشست شورای امنیت هشدار داد منطقه به «لبه تصورناپذیر» رسیده و چرخه حمله و تلافی، اهداف سیاسی جنگ را بیش از پیش مبهم کرده است. سیزدهمین شب نشان داد درگیری نه به سوی یک پایان سریع، بلکه به سمت جنگی فرسایشی با دامنه جغرافیایی گستردهتر و هزینه انسانی و اقتصادی فزاینده حرکت میکند.