سه شنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۵
پس از نهمین شب از دور تازۀ درگیریها در خاورمیانه که مناطقی در نقاط مختلف ایران هدف بمباران ارتش آمریکا قرار گرفت و ایران نیز در پاسخ به این حملات به اهدافی در خاک کویت، بحرین و اردن حمله کرد؛ محمد باقر قالیباف رئیس مجلس ایران آمریکا را متهم کرد که مدام تجهیزات نظامی جدید به منطقه میآورد و ادعا میکند دنبال توقف جنگ است. در همین حال سخنگوی ارتش ایران نیز گفت عقلانیت حکم میکند جنگ تا ایجاد بازدارندگی کامل ادامه پیدا کند.
قالیباف: «ما در شناخت این آمریکاییبازیها به مرحلۀ استاد تمامی رسیدهایم»
محمد باقر قالیباف رئیس مجلس و مذاکره کنندۀ ارشد ایران روز دوشنبه ۲۹ تیر در شبکۀ اجتماعی ایکس نوشت: «آمریکاییها مدام تجهیزات نظامی جدید به منطقه میآورند و ادعا میکنند دنبال توقف جنگند. روی هوش ما اندازۀ آی کیوی مختصر خودشان حساب کردهاند.»
او در ادامه اظهار داشته است: «ما در شناخت این آمریکاییبازیها به مرحلۀ استاد تمامی رسیدهایم و بر این اساس آماده شدهایم.»
قالیباف همچنین تأکید کرده است که اقدامات باید مؤید ادعاها باشد نه ناقض آنها.
رئیس جمهوری ایران گفت کشورش درگیر یک جنگ تمام عیار با آمریکاست
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، روز دوشنبه ۲۹ تیر گفت کشورش درگیر «یک جنگ تمامعیار» با ایالات متحده است و تهران باید پیامدهای این درگیری را بپذیرد.
او گفته است که باید واقعبین باشیم و پیامدهای طبیعی این مقاومت را بپذیریم.
رئیسجمهوری ایران در دیدار با مسئولان دستگاه قضایی در تهران اظهار داشته است که مهمترین میدان نبرد امروز، اقتصاد و معیشت مردم است.
به گزارش خبرگزاری مهر، از رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی ایران، او همچنین افزوده است: « اگر فشارهای اقتصادی موجب شکلگیری نارضایتیهای اجتماعی شود و این نارضایتیها گسترش یابد، سرمایۀ عظیم اجتماعی که مردم در حمایت از نظام ایجاد کردهاند، ممکن است آسیب ببیند.»
آمریکا برای نهمین روز پیاپی حملات خود به ایران را ادامه داد؛ حملاتی که بنا به گزارش رویترز، همزمان با افزایش نگرانیها درباره عبور کشتیها از تنگه هرمز و ادعای سپاه پاسداران درباره انفجار و از کار افتادن دو نفتکش در این آبراه راهبردی انجام شد. فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد موج تازه حملات با هدف «تضعیف» توان ایران برای حمله به کشتیهای تجاری در مسیرهای حیاتی تنگه هرمز آغاز شده است.
سنتکام جزئیات بیشتری درباره نقاط هدفگرفتهشده در موج نهم ارائه نکرد، اما خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم، به نقل از خبرنگاران خود، گزارش داد که موشکهای آمریکا بامداد دوشنبه چند شهر ایران را هدف قرار دادهاند. بر اساس این گزارش، صدای انفجار در تبریز، چابهار، کنارک، بندر ماهشهر و بندر امام خمینی شنیده شده است.
این گزارش نشان میدهد دامنه حملات آمریکا در نهمین روز تنها به جنوب و سواحل هرمزگان محدود نمانده و نقاطی در شمالغرب، جنوبشرق و جنوبغرب کشور نیز درگیر شدهاند. تبریز در شمالغرب ایران، چابهار و کنارک در ساحل مکران و نزدیکی دریای عمان، و بندر ماهشهر و بندر امام خمینی در خوزستان، از مراکز مهم ارتباطی، بندری، نظامی یا صنعتی به شمار میروند. هنوز جزئیات دقیق خسارتها، نوع اهداف و شمار کشتهها و زخمیها در این شهرها اعلام نشده است.
در روزهای قبل، حملات آمریکا به زیرساختهای جنوب ایران ابعاد گستردهتری پیدا کرده بود. گزارشها از هدف قرار گرفتن پلها، مسیرهای ارتباطی، تأسیسات بندری، پایگاههای نظامی، سامانههای پدافندی، سایتهای نظارت ساحلی، تأسیسات آبشیرینکن و شبکههای برق در هرمزگان و دیگر مناطق جنوبی حکایت داشتند. در برخی گزارشها از کشته و زخمی شدن دهها نفر و آسیب به چندین پل و مسیر ارتباطی خبر داده شده بود.
یکی از مهمترین پیامدهای حملات اخیر، ضربه به زیرساختهای آب و برق در مناطق ساحلی جنوب است. در گزارشهای پیشین آمده بود که یک نیروگاه برق و آبشیرینکن در استان هرمزگان هدف قرار گرفته و تأسیسات آبشیرینکن بنجی منهدم شده است؛ حادثهای که بنا به گزارش رسانههای ایران، آبرسانی به حدود ۱۰ هزار نفر را مختل کرده است. همچنین از آسیب دیدن یک آبشیرینکن در جزیره قشم، در داخل تنگه هرمز، خبر داده شده بود.
در سوی دیگر، ایران نیز حملات تلافیجویانه خود را گسترش داده است. سپاه پاسداران روز دوشنبه اعلام کرد با موشکهای بالستیک هواپیماهای آمریکایی در فرودگاه عقبه اردن، تجهیزات و داراییهای نظامی آمریکا در اردوگاه العدیری و پایگاه هوایی علیالسالم در کویت و نیز اهدافی در سوریه را مورد حمله قرار داده است. این ادعاها هنوز بهطور مستقل تأیید نشدهاند، اما همزمان با اعلام آنها، وضعیت هشدار در چند کشور خلیج فارس بالا رفت.
صبح دوشنبه آژیرهای هشدار در بحرین به صدا درآمد. وزارت کشور بحرین اعلام کرد هشدار موشکی فعال شده است. ارتش کویت نیز گفت در حال رهگیری پهپادهای مهاجم در جریان حملهای منسوب به ایران است. دولت کویت همچنین اعلام کرد یک آبشیرینکن برای دومین روز پیاپی هدف حمله قرار گرفته و این حمله باعث آتشسوزی شده است. کویت این حمله را ضربه مستقیم به زیرساخت حیاتی غیرنظامی خوانده است.
محور اصلی بحران همچنان تنگه هرمز است. سپاه پاسداران روز دوشنبه مدعی شد دو نفتکش پس از تلاش برای عبور از مسیری که آن را «ناامن» در جنوب هرمز خواند، منفجر و از حرکت بازماندهاند. سپاه گفت این کشتیها با تشویق نظامیان آمریکا از آن مسیر عبور کرده بودند. رویترز تأکید کرده است که نتوانسته این حادثه را فوراً تأیید کند و سپاه نیز نام کشتیها، پرچم آنها، وضعیت خدمه یا احتمال تلفات را اعلام نکرده است.
سپاه پاسداران در بیانیه خود هشدار داد تا زمانی که «تجاوز» آمریکا در منطقه ادامه داشته باشد، این آبراه برای عبور محصولات پتروشیمی، نفت و گاز امن نخواهد بود. همزمان سازمان تجارت دریایی بریتانیا اعلام کرد شامگاه یکشنبه گزارشی درباره آتشسوزی یک کشتی در نزدیکی ساحل عمان دریافت کرده، اما علت حادثه را تأیید نکرده است.
دادههای کشتیرانی نشان میدهد عبور کشتیها از تنگه هرمز کاهش یافته است. بنا به دادههای LSEG که رویترز به آن استناد کرده، روز یکشنبه تنها چهار کشتی از تنگه عبور کردند، در حالی که این رقم روز قبل هشت کشتی بود. از روز جمعه دستکم سه نفتکش حامل فرآوردههای نفتی و یک ابرنفتکش برای بارگیری نفت وارد تنگه شدهاند. قیمت نفت نیز روز دوشنبه حدود دو درصد افزایش یافت و به بالای ۹۰ دلار در هر بشکه رسید.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفت واشنگتن تا زمانی که ایران به کشتیرانی تجاری جهانی حمله کند، به هدف قرار دادن ایران ادامه خواهد داد. او گفت تنگه هرمز آبراهی بینالمللی است و ایران نمیتواند آن را تحت کنترل خود بگیرد. روبیو در عین حال افزود آمریکا همچنان برای راهحل دیپلماتیک آمادگی دارد، اما تا زمانی که ایران به کنترل یک آبراه بینالمللی اصرار کند، آمریکا «ناچار به پاسخ» خواهد بود.
آمار تلفات نیروهای آمریکایی نیز افزایش یافته است. ارتش آمریکا روز یکشنبه اعلام کرد یک نظامی این کشور روز شنبه در شمال عراق، هنگام انفجار کنترلشده مهمات عملنکرده مربوط به یک پهپاد ساقطشده ایرانی، کشته شده است. پیشتر نیز اعلام شده بود دو نظامی آمریکایی در اردن کشته و یک نفر دیگر مفقود شده است. سنتکام روز یکشنبه گفت بقایای انسانی ناشناس در محل حمله روز جمعه پیدا شده و روند شناسایی آن ادامه دارد.
بر اساس اعلام ارتش آمریکا، با کشته شدن نظامی آمریکایی در عراق، شمار نیروهای آمریکایی کشتهشده از آغاز جنگ به ۱۷ نفر رسیده و بیش از ۴۲۰ نفر نیز زخمی شدهاند. این آمار نشان میدهد جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه و با هدف اعلامشده تضعیف برنامههای هستهای و موشکی ایران و شبکه متحدان منطقهای آن آغاز شد، اکنون به رویارویی مستقیم و پرهزینهتری میان ایران و آمریکا تبدیل شده است.
تحولات دیپلماتیک همچنان زیر سایه گسترش جنگ قرار دارد. توافق موقت آتشبس که یک ماه پیش امضا شده بود، عملاً از هم پاشیده و دو طرف یکدیگر را به نقض مکرر آن متهم میکنند. واشنگتن میگوید راه دیپلماسی را نبسته است، اما حملات را تا پایان تهدید علیه کشتیرانی ادامه میدهد. تهران نیز با تعلیق تعهدات خود و هشدار درباره ناامن ماندن هرمز، نشان داده است که کنترل این آبراه را به مهمترین اهرم فشار خود تبدیل کرده است.
در چنین وضعیتی، جنگ دیگر فقط نبردی میان ارتشها نیست؛ از تبریز تا چابهار و از بندر ماهشهر تا هرمز، از آبشیرینکنهای کویت تا کشتیهای عبوری از عمان، زندگی مردم، امنیت انرژی و اقتصاد منطقه هر روز بیشتر به گروگان حملات متقابل تبدیل میشود.