شنبه ۲۷ تیر ۱۴۰۵
هفتمین شب دور تازه حملات آمریکا به ایران با تمرکز آشکار بر زیرساختهای نظامی، لجستیکی و دریایی در جنوب کشور ادامه یافت؛ حملاتی که دیگر فقط به مراکز نظامی محدود نمانده و پلها، راهها، تأسیسات بندری، فرودگاهی و شبکه برق را نیز درگیر کرده است. همزمان ایران بار دیگر به پایگاهها و تأسیسات کشورهای میزبان نیروهای آمریکا در خلیج فارس حمله کرد و تنگه هرمز و مسیرهای انرژی منطقه به کانون اصلی رویارویی تبدیل شد.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد موج تازه حملات به دستور دونالد ترامپ و با استفاده از جنگندهها، پهپادها، ناوها و دیگر تجهیزات نظامی انجام شده است. به گفته سنتکام، اهداف این حملات «سایتهای نظارتی، زیرساختهای لجستیکی نظامی، انبارهای زیرزمینی سلاح و توانمندیهای دریایی» ایران بودهاند. سنتکام زمان آغاز حملات را ساعت ۱۹ به وقت گرینویچ، برابر با حدود ۱۰:۳۰ شب به وقت تهران، اعلام کرد و هدف آن را «ادامه تضعیف توان نظامی ایران» خواند.
اما گزارشهای منتشرشده از داخل ایران نشان میدهد دامنه حملات به نقاطی فراتر از اهداف اعلامشده نظامی کشیده شده است. رسانههای حکومتی ایران از حملات بامداد شنبه به استان هرمزگان، در ساحل ایرانی تنگه هرمز، خبر دادهاند. طبق گزارش تلویزیون دولتی ایران که رویترز نقل کرده، در این حملات دستکم سه نفر کشته و هشت نفر زخمی شدند و دو پل و یک تونل جادهای آسیب دیدند.
پیش از آن نیز، رسانههای ایران از حمله آمریکا به دستکم پنج پل در جنوب کشور خبر داده بودند. در بندر خمیر، واقع در غرب بندرعباس، هفت نفر در حملات به پلها کشته شدند و ایستگاه راهآهن این منطقه نیز هدف قرار گرفت. بندر خمیر یکی از مسیرهای ارتباطی مهم بهسوی بندرعباس، بندر اصلی ایران، محسوب میشود و آسیب به پلها و ایستگاه راهآهن میتواند تردد، حملونقل کالا و ارتباطات محلی را مختل کند.
در شرقتر، فرودگاه ایرانشهر نیز هدف قرار گرفته است. منابع ایرانی از اصابت به این فرودگاه در استان سیستان و بلوچستان، نزدیک مرز پاکستان، خبر دادهاند. در گزارشهای پیشین نیز از حمله به اطراف فرودگاه ایرانشهر و انفجارهای سنگین در این منطقه سخن گفته شده بود. این حمله نشان میدهد دامنه عملیات آمریکا از ساحل هرمزگان فراتر رفته و به عمق بیشتری از جنوب و جنوبشرق ایران رسیده است.
در بندر چابهار، واقع در ساحل دریای عمان، حمله آمریکا به سقوط یک برج منجر شده است؛ برجی که ارتش آمریکا مدعی است سپاه پاسداران از آن برای تسهیل حملات به کشتیها در تنگه هرمز استفاده میکرد. چابهار از معدود بنادر اقیانوسی ایران و از نظر تجاری و راهبردی دارای اهمیت ویژه است. هدف قرار گرفتن چنین نقاطی نشان میدهد آمریکا میکوشد توان نظارتی و دریایی ایران را در امتداد مسیرهای ورود و خروج به هرمز کاهش دهد.
در ساعات پس از آغاز حملات هفتمین شب، رسانههای ایران از شنیده شدن انفجار یا انجام حمله در سیریک، اهواز و یزد نیز خبر دادند. هنوز درباره میزان خسارت در این نقاط جزئیات رسمی کاملی منتشر نشده است، اما نام بردن همزمان از شهرهای ساحلی، صنعتی و مرکزی نشان میدهد موج حملات فقط به یک نقطه محدود نبوده است.
یکی از نگرانکنندهترین ابعاد حملات جدید، فشار بر زیرساخت برق و انرژی است. گاردین گزارش داده وزارت نیرو از شهروندان خواسته مصرف برق و کولر را کاهش دهند، زیرا شبکه برق، بهویژه در مناطق جنوبی، زیر فشار همزمان گرمای شدید و حمله به زیرساختهای انرژی قرار گرفته است. این هشدار در شرایطی صادر شده که دمای مناطق جنوبی به سطحی طاقتفرسا رسیده و قطع برق یا کاهش توان شبکه، مستقیماً زندگی مردم، بیمارستانها، آبرسانی و کارگاههای کوچک را تحت تأثیر قرار میدهد.
وزارت بهداشت ایران اعلام کرده است از زمان ازسرگیری حملات آمریکا تا صبح جمعه، دستکم ۳۸ نفر در ایران کشته و بیش از ۴۰۰ نفر زخمی شدهاند. این آمار مربوط به کل موج تازه حملات است و هنوز معلوم نیست شمار نهایی قربانیان حملات بامداد شنبه و نقاطی مانند هرمزگان، سیریک، اهواز و یزد به چه میزان افزایش خواهد یافت.
سايـت رويداد ۲۴ هم نوشته است: در تازهترین حملات بامدادی، چند مسیر ارتباطی مهم در جنوب ایران هدف قرار گرفت. بر اساس گزارشهای منتشرشده، تونل «شهید میرزایی» در جاده بندرعباس به حاجیآباد در هر دو مسیر رفت و برگشت آسیب جدی دیده و مسدود شده است. همچنین پل رودخانه شور در مسیر بندرعباس به سیرجان و پل مسیر سهراه میناب به رودان پس از دو راهی سرزه تخریب شدهاند. پلیس اعلام کرده که عبور خودروهای سنگین از مسیرهای آسیبدیده فعلاً امکانپذیر نیست.
در کنار جادهها و پلها، برخی گزارشها از هدف قرار گرفتن مراکز مرتبط با کنترل دریایی خبر میدهد. بر اساس اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، نیروهای آمریکایی برج دیدهبانی بندر کلانتری چابهار را منهدم کردهاند. سنتکام مدعی شده این برج بخشی از شبکه نظارت دریایی سپاه در امتداد سواحل دریای عمان بوده و برای رصد شناورهای عبوری استفاده میشده است.
گزارشهایی نیز از آسیب به برج کنترل رفتوآمد دریایی جزیره لارک و همچنین تأسیسات آبشیرینکن جاسک منتشر شده که در صورت تأیید، میتواند پیامدهای مستقیمی برای زندگی روزمره مردم مناطق ساحلی داشته باشد.
همزمان، شهرهایی مانند بندرعباس، جاسک، اهواز، خرمآباد، بوشهر، لار و یزد نیز شاهد حملات جدید بودهاند. برخی گزارشها از هدف قرار گرفتن نقاط نظامی، صنعتی و موشکی در این مناطق حکایت دارد.
ایران نیز در پاسخ، حملات خود را علیه کشورهای میزبان نیروهای آمریکا در خلیج فارس گسترش داد. سپاه پاسداران اعلام کرد محل تجمع جنگندههای آمریکایی در پایگاه شیخ عیسی در بحرین و یک مرکز اطلاعاتی مربوط به شرکت بتلکو را هدف قرار داده است. همچنین در گزارشهای منتشرشده از حمله به انبار پهپادهای آمریکا در بحرین و آنچه سپاه «مرکز اصلی هوش مصنوعی بحرین» خوانده، سخن گفته شده است.
کویت نیز هدف حملات ایران قرار گرفت. طبق گزارشها، ایران یک اسکله پشتیبانی سوخت دریایی آمریکا در بندر الاحمدی و یک مرکز سیگنال و ارتباطات آمریکا در کویت را هدف قرار داد. مقامهای کویتی اعلام کردند یکی از ایستگاههای تولید برق و آبشیرینکن این کشور نیز در حمله ایران آسیب دیده، دچار آتشسوزی شده و شمار زیادی از واحدهای تولید برق آن از مدار خارج شده است. کویت بخش عمده آب آشامیدنی خود را از آبشیرینکنها تأمین میکند و آسیب به چنین تأسیساتی میتواند پیامد مستقیم برای مردم غیرنظامی داشته باشد.
در قطر، مقامها اعلام کردند سقوط بقایای موشکهای رهگیریشده یک کودک را زخمی کرده است. ایران همچنین از حمله به اهدافی در بحرین، قطر و کویت و نیز شلیک یک موشک کروز ساحل به دریا به سوی یک شناور آمریکایی در شمال اقیانوس هند خبر داده است. ارتش ایران مدعی شده این شلیک، شناور آمریکایی را وادار کرده از برد نیروی دریایی ایران خارج شود.
در دریا، بحران هرمز تشدید شده است. آمریکا میگوید در حال اجرای دوباره محاصره دریایی علیه بنادر و کشتیهای ایران است و نیروهای آمریکایی یک نفتکش را در نزدیکی تنگه هرمز در اختيار گرفتهاند. در مقابل، سپاه پاسداران اعلام کرده چهار کشتی را که «مقررات عبور» مورد نظر ایران را نقض کرده بودند، با عملیات ترکیبی موشکی و پهپادی متوقف کرده است. سپاه همچنین مدعی شد دو نفتکش پس از عبور از مسیر مینگذاریشده در جنوب تنگه منفجر شدهاند، اما ارتش آمریکا این ادعا را «نادرست» خوانده است.
از نظر سیاسی و دیپلماتیک، جنگ وارد مرحله خطرناکتری شده است. آتشبس شکنندهای که قرار بود مسیر گفتوگوها را باز نگه دارد، هفته گذشته فروپاشید و اکنون دو طرف در حال آزمودن سقفهای تازهای از تنش هستند. دونالد ترامپ پیشتر تهدید کرده بود حملات گستردهتری علیه زیرساختهای ایران انجام خواهد داد و حتی احتمال حمله زمینی به سواحل یا جزایر ایران را رد نکرده بود. مقامهای آمریکایی گفتهاند حملات جنوب ایران بخشی از ایجاد گزینههای بیشتر برای ترامپ است.
سازمان ملل نسبت به گسترش حملات، بهویژه حمله به زیرساختهای غیرنظامی در ایران و منطقه، ابراز نگرانی کرده است. دبیرکل سازمان ملل از طریق سخنگوی خود نسبت به این روند هشدار داده، در حالی که کارشناسان حقوق بشری گفتهاند حمله به زیرساختهای غیرنظامی که کاربرد نظامی مستقیم ندارند، میتواند مصداق جنایت جنگی باشد. همزمان پاکستان اعلام کرده تلاشها برای بازگرداندن آمریکا و ایران به میز مذاکره ادامه دارد، اما با گسترش حملات، این مسیر دشوارتر شده است.
هفتمین شب حملات نشان داد جنگ از مرحله حمله به پایگاهها و مراکز نظامی به مرحله فشار مستقیم بر زیرساختهای حملونقل، برق، بندر، فرودگاه و مسیرهای دریایی رسیده است. در این میان، مردم جنوب ایران و مردم کشورهای حاشیه خلیج فارس بیشترین هزینه را میپردازند: پلهایی که فرو میریزند، تونلهایی که آسیب میبینند، ایستگاههای راهآهن و فرودگاههایی که هدف قرار میگیرند، شبکه برقی که زیر گرمای شدید از نفس میافتد، و خانوادههایی که در ایران، کویت، قطر و دیگر نقاط منطقه زیر سایه جنگ و بیثباتی زندگی میکنند.
اخبار روز