تصویر ماهوارهیی یک پایانهٔ نفتی در جزیره خارگ، ایران، ۲۵ فوریه ۲۰۲۶. عکس از پلنت لبز PBC/رویترز.
چهارشنبه ۱۷ تیر ۱۴۰۵
امید مجد – اندیشهٔ نو: به گزارش الجزیره، در پی تشدید تنشها میان ایران و آمریکا، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر جزیرهٔ خارگ- مهمترین پایانهٔ صادرات نفت ایران- را در مرکز تهدیدهایش قرار داد.
ترامپ پیش از این، در حاشیهٔ نشست ناتو در آنکارا، ترکیه، گفته بود که آتشبس موقت با ایران تمامشده است و واشنگتن آمادهٔ حملههای بیشتر است. ترامپ پس از حملههای روز چهارشنبه آمریکا به هدفهایی در جنوب ایران، در پاسخ به حملهٔ ایران به سه نفتکش در تنگهٔ هرمز، گفت: «یه هشدار کوچک بهشون میدهم. امشب بهشدت به آنها ضربه خواهیم زد.»»
به گفتهٔ فرماندهی مرکزی آمریکا «سنتکام»، بیش از ۶۰ قایق سپاه پاسداران هدف قرار گرفتند و ترامپ تأیید کرده که جزیرهٔ خارگ نیز مورد حمله قرار گرفته است. او بار دیگر تهدید پیشینش را تکرار کرد: «آمریکا ممکن است جزیرهٔ خارگ را تصرف کند.»
جزیرهٔ خارگ در فاصلهٔ ۵۵ کیلومتری ساحل جنوبی ایران در استان بوشهر قرار دارد. با وجود وسعت محدود این جزیره، حدود ۹۰درصد صادرات نفت خام ایران– معادل ۹۵۰میلیون بشکه در سال- از این جزیره صورت میگیرد.
آبهای عمیق اطراف این جزیره امکان پهلوگیری نفتکشهای عظیم را فراهم میکند و سپاه پاسداران کنترل امنیتی شدیدی بر ورود کشتیها به آن دارد. این پایانه خط حیاتی اتصال اقتصاد ایران به بازارهای جهانی است و هرگونه اختلال در عملکرد آن ضربهای جدّی به توان فروش نفت ایران خواهد بود.
نقش خارگ در جنگ جاری
ترامپ پیشتر گفته بود که نیروهای آمریکایی به تأسیسات نظامی جزیرهٔ خارگ حمله کردهاند، اما «به دلیل شرافتمندی» از تخریب زیرساختهای نفتی خودداری کردهاند. او هشدار داده بود که اگر ایران مانع عبور آزاد کشتیها از تنگهٔ هرمز شود، در این تصمیم «فوری بازنگری» خواهد کرد.
در پی فروپاشی تفاهم آتشبس، ترامپ بار دیگر احتمال تصرف کامل جزیرهٔ خارگ را مطرح کرده است، هرچند همچنان دربارهٔ اعزام نیروی زمینی ابراز تردید میکند.
یامدهای احتمالی برای بازار انرژی
اختلال جدّی در عملکرد اقتصادی و نفتی جزیرهٔ خارگ میتواند تقریباً تمام صادرات نفت ایران را متوقف کند، آنهم در شرایطی که حملونقل از طریق تنگهٔ هرمز زیر فشار حملههای نظامی و ناامنی است.
بازارها بهسرعت به این وضع و به گفتهٔ ترامپ واکنش نشان دادهاند: قیمت نفت خام برنت بیش از ۵درصد افزایش یافت.
ترامپ گفته است که در حملههای اخیر «به نفت دست نزدهاند»، زیرا ممکن است آمریکا «جزیره را تصرف کند». با این حال، اذعان کرده که هر حمله به ایران باعث افزایش قیمت نفت میشود.
واکنش ایران
مقامات ایرانی تأکید دارند که کنترل تنگهٔ هرمز را واگذار نخواهند کرد و حملههای آمریکا آتشبس شکنندهٔ کنونی را تهدید میکند.