پنجشنبه ۱۱ تیر ۱۴۰۵
روند شهرکسازی رژیم صهیونیستی اسرائیل در کرانهٔ باختری اشغالی با شتابی بیسابقه ادامه دارد و به مهمترین ابزار این رژیم برای تحمیل واقعیتهای جدید میدانی و تثبیت اشغالگری تبدیل شده است. آنچه امروز در کرانهٔ باختری جریان دارد دیگر صرفاً گسترش چند شهرک نیست، بلکه طرحی سازمانیافته برای الحاق تدریجی این سرزمین، تغییر بافت جغرافیایی و جمعیتی آن، و از میان بردن امکان تشکیل کشور مستقل و یکپارچهٔ فلسطین است.
تثبیت اشغالگری از مسیر قانون و میدان
سیاست شهرکسازی رژیم صهیونیستی همزمان در دو مسیر پیش میرود. در سطح رسمی، دولت اشغالگر با صدور دستورهای نظامی، تصویب طرحهای توسعهٔ شهرکها، و اختصاص اراضی گسترده برای پروژههای جدید روند گسترش شهرکها را شتاب بخشیده است.
همزمان، گروههای شهرکنشین با حمایت کامل نهادهای امنیتی حمله به مناطق روستایی و دشتهای کرانهٔ باختری را افزایش دادهاند. اخراج اجباری ساکنان بادیهنشین، ایجاد کانونهای جدید شهرکنشینی، و جلوگیری از دسترسی کشاورزان و دامداران فلسطینی به زمینهایشان بخشی از سیاستی است که با هدف محاصره و تصرف تدریجی اراضی فلسطینی اجرا میشود.
گذار از اشغال نظامی به الحاق عملی
تحولات اخیر نشان میدهد که رژیم صهیونیستی در حال انتقال مدیریت کرانهٔ باختری از ساختار موقت نظامی به نهادهای غیرنظامی وابسته به جریان شهرکسازی است. اختیاراتی که پیشتر در اختیار ارتش و ادارهٔ موسوم به «ادارهٔ مدنی» قرار داشت اکنون به نهادهای غیرنظامی دولت راستگرای رژیم صهیونیستی واگذار شده است.
این تغییر گامی مهم در مسیر الحاق عملی کرانهٔ باختری به شمار میرود، زیرا این منطقه دیگر نه بهعنوان سرزمینی اشغالشده، بلکه بهعنوان بخشی زیر حاکمیت رژیم صهیونیستی اداره میشود. چنین رویکردی زمینهٔ قانونی لازم را برای مشروعیتبخشی به کانونهای شهرکنشینی، توسعهٔ زیرساختها، و تثبیت حضور دائمی شهرکنشینان فراهم میکند.
رکورد تازه در مصادرهٔ اراضی فلسطینی
در سه سال گذشته نزدیک به ۷۰هزار «دونم» از اراضی فلسطینی با استفاده از دستورهای نظامی و عناوینی همچون «اراضی دولتی»، «مناطق طبیعی»، و «مناطق نظامی بسته» مصادره شده است. [«دونم» واحدی برای اندازهگیری مساحت زمینهای کشاورزی در بخشهایی از غرب آسیاست. هر دونم برابر است با ۱٬۰۰۰ مترمربع، یعنی تقریباً یکدهم هکتار.]
از این میان، حدود ۲۷هزار دونم بهعنوان «اراضی دولتی» ثبت شده است که تقریباً با مجموع زمینهایی برابری میکند که از زمان امضای توافق اسلو تا کنون با همین عنوان مصادره شده بود.
همزمان، بیش از ۲۰۰ کانون جدید شهرکنشینی، عمدتاً از سال ۲۰۲۳ تا میانهٔ سال ۲۰۲۶، ایجاد شده است که با هدف قطع پیوستگی جغرافیایی میان شهرها و روستاهای فلسطینی شکل گرفتهاند.
تخریب گسترده و تشدید حملههای شهرکنشینان
در کنار توسعهٔ شهرکها، حملههای سازمانیافتهٔ شهرکنشینان نیز افزایش یافته است. طی سه سال اخیر حدود ۸۵۰ مورد آتشسوزی عمدی زمینهای کشاورزی، محصولات، و خانههای فلسطینیان ثبت شده که هدفش وادار کردن ساکنان به ترک سرزمین خودشان بوده است.
دولت رژیم صهیونیستی اسرائيل همچنین با تصویب ایجاد ۱۰۳ شهرک جدید بزرگترین موج توسعهٔ شهرکسازی در دهههای اخیر را کلید زده است.
در همین بازهٔ زمانی نزدیک به چهارهزار واحد و تأسیسات فلسطینی، شامل خانههای مسکونی، ساختمانهای کشاورزی و تجاری، و سکونتگاههای بادیهنشین تخریب شده و بیش از سههزار و ۵۰۰ اخطار تخریب نیز صادر شده است که بخشی از برنامهٔ فراگیر تغییر چهرهٔ جغرافیایی کرانهٔ باختری به شمار میرود.
تجزیهٔ جغرافیای فلسطین به کانونهای جداافتاده
بر اساس این روند، اکنون شوراهای شهرکنشین بر حدود ۴۲درصد از مساحت کرانهٔ باختری و نزدیک به ۷۰درصد از اراضی منطقهٔ «ج»- که مهمترین منابع طبیعی و اراضی باز را در بر میگیرد- تسلط دارند.
همچنین، شمار شهرکنشینان از ۷۸۰هزار نفر فراتر رفته و آنان اکنون در ۵۴۲ محل شهرکنشین شامل ۱۹۲ شهرک رسمی و ۳۵۰ کانون شهرکنشینی مستقر شدهاند.
مجموع این سیاستها در نهایت با هدف جایگزین کردن سرزمین یکپارچهٔ فلسطین با مجموعهای از مناطق جداافتاده و محاصرهشده با شهرکها و جادههای ویژهٔ شهرکنشینان دنبال میشود. در صورت تداوم این وضع، امکان تشکیل کشور مستقل فلسطین بیش از پیش با چالش روبهرو خواهد شد و کنترل دائمی رژیم صهیونیستی اسرائیل بر زمین و منابع طبیعی کرانهٔ باختری بیش از پیش تثبیت میشود.
از وبگاه مرکز اطلاعرسانی فلسطین