یکشنبه ۷ تیر ۱۴۰۵
گزارش میدانی فروغ فکری، خبرنگار «پیام ما» از روستاهای دامنهٔ کوه تفتان نشان میدهد که فعالیت گستردهٔ معادن طلا در سالهای اخیر زندگی مردم محلی را با خشکی باغها، بیآبی، گردوغبار شدید، تهدیدهای امنیتی، و تخریب محیطزیست روبهرو کرده است. اهالی میگویند سهم آنان از استخراج طلا «فقط رنج و نابودی» بوده است.
برخورد نیروی انتظامی با زنان معترض
در روستای سرسیاه تفتان اعتراض سادهٔ «بیبینور» و دخترانش به گردوغبار ناشی از تردد ماشینهای معدن، با حملهٔ مأموران نیروی انتظامی مواجه شده است. زنان میگویند هیچ تجمعی در کار نبوده و فقط خواستار کاهش گردوغبار بودهاند. بیبینور میگوید به او اتهامزنی شده و او را به «رد مرز» و آسیب جسمی تهدید کردهاند. او تأکید میکند: «ما فقط زندگی روستاییمان را میخواهیم؛ باغها، دامها، و آب.»
فعالان محلی: تفتان در حال نابودی است
کریمبخش کردی تمندانی، معلم بازنشسته و کشاورز اهل سمندان، میگوید سالها برای حفاظت از تفتان تلاش کرده و چندین بار بازداشت و تهدید شده است. او معتقد است ثبت ملی «قلهٔ تفتان» راهی برای ادامهٔ فعالیت معدنی در بخشهای پاییندست بوده است.
کردی میگوید کارزار «نجات تفتان» با ۷ هزار امضا شکل گرفته، اما فعالان محلی با اتهام باجگیری و فشارهای امنیتی مواجهاند. او تأکید میکند که فعالیت معادن با باغداری، گردشگری، و معیشت پایدار مردم منطقه در تضاد است.
روستاهای دامنهٔ تفتان امروز با گردوغبار، بیآبی، نابودی باغها، تهدیدهای امنیتی، و تخریب زیستمحیطی مواجهاند. اهالی میگویند کوه تاریخی تفتان، که ستون حیات منطقه بوده است، زیر بار استخراج طلا «تکهتکه» شده و اگر روند کنونی ادامه یابد، آنچه باقی خواهد ماند «سدهای باطله و روستاهای خشکیده» خواهد بود.
پیامدهای زیستمحیطی: تغییر مسیر آبهای زیرزمینی و افزایش بیماریها
یاسر کرد، فعال اجتماعی، از خشکی باغهای زردآلو، تغییر مسیر قناتها، و آبهای زیرزمینی بر اثر انفجارهای معدنی خبر میدهد. به گفتهٔ او، کارگاههای فراوری طلا با رهاسازی باطلهها (فضولات) آلودگی گستردهای ایجاد کردهاند و موارد ابتلا به سرطان افزایش یافته است.
او همچنین در مورد آتشفشان نیمهفعال تفتان و بوی مداوم گازهای گوگرد هشدار میدهد.
موضع مسئولان و شرکتهای معدنی
شرکت توسعه معادن پارس تأمین (وابسته به شستا) اعلام کرده که در ۶ سال آینده به بیش از ۵هزار نیروی انسانی نیاز خواهد داشت و بر آموزش نیروهای بومی تأکید کرده است.
ادارهٔ محیطزیست استان میگوید بهرهبرداری از این معادن مجوز دارد، اما نتوانسته است تعارض با جامعهٔ محلی را حل کند. آلودگی آب، خاک، هوا، و انفجارهای مداوم از نگرانیهای اصلی ساکنان محلی است.
فرماندار تفتان وعده داده است که در صورت اثبات تخلف، برخورد قانونی خواهد شد و مسیر قانونی بهترین راه پیگیری مطالبات است.
با این حال، مردم محلی معتقدند این وعدهها مانند گذشته فراموش خواهد شد.