سهشنبه ۲ تیر ۱۴۰۵
سال گذشته برای اولین بار در یک دههٔ اخیر شمار آوارگان در جهان کاهش یافت و به حدود ۱۱۸میلیون نفر رسید. به گزارش سازمان ملل متحد، این کاهش به بازگشت پناهندگان و آوارگان داخلی به کشورها و شهرهایشان مرتبط است.
آ. نعمتزاده – اندیشهٔ نو: طبق گزارش آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد که همزمان با روز جهان پناهندگان (۲۰ ژوئن/۳۰ خرداد) منتشر شد، در سال ۲۰۲۵ تعداد آوارگان در جهان برای اولین بار در یک دههٔ گذشته کاهش داشت. ۶۵درصد از پناهندگان جهان از پنج کشور ونزوئلا، اوکراین، سوریه، افغانستان، و سودان هستند.
روز جهانی پناهندگان نخستین بار در سال ۲۰۰۱ و همزمان با پنجاهمین سالگرد کنوانسیون ۱۹۵۱ مربوط به وضعیت پناهندگان برگزار شد. سازمان ملل متحد از این مناسبت برای یادآوری شجاعت، تابآوری، و استقامت زنان، مردان، و کودکانی استفاده میکند که در شرایط دشوار آوارگی زندگی میکنند.
شعار روز جهانی پناهندگان امسال این بود: «تا زمانی که همه در امنیت باشند».
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل روز پنجشنبه ۲۸ خرداد در ژنو اعلام کرد که تا پایان سال ۲۰۲۵ در حدود ۱۱۷٫۸میلیون نفر آواره در جهان وجود داشته است. از این میان، ۶۸٫۷میلیون نفر آوارهٔ داخلیاند. آمار کلی پناهندگان در مقایسه با سال پیش از آن کاهشی چهار درصدی نشان میدهد.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در گزارش جهانیاش در مورد پناهندگان این کاهش را بیشتر به بازگشت ۱۴٫۷میلیون نفر به کشورهای مبدأ و مناطق اصلی زندگی در کشور خودشان نسبت میدهد. این کاهش شامل ۴٫۴میلیون پناهنده و ۱۰٫۳میلیون آوارهٔ داخلی میشود.
طبق آمار جدید سازمان ملل متحد، در پایان سال ۲۰۲۵، علاوه بر ۵میلیون پناهندهٔ فلسطینی، بیشتر از ۳۵٫۶میلیون پناهندهٔ دیگر در جهان وجود داشت که ۳۶٪ آنها در کشورهای کلمبیا، آلمان، ترکیه، اوگاندا، جمهوری اسلامی ایران، و چاد ساکن شدهاند. بهعلاوه، ۹میلیون نفر نیز منتظر پذیرش پناهندگیاند.
کودکان ۲۹درصد جمعیت جهان را تشکیل میدهند، ولی در میان پناهندگان جهان ۳۹درصد کودکاند.
۶۵درصد از پناهندگان در کشورهای همسایهٔ کشور مبدأ پناهنده شدهاند.
از میان ۶۸٫۷میلیون پناهندهٔ داخلی در جهان، نزدیک به نیمی (۴۶٪) در پنج کشور آواره شدهاند: سودان (۹میلیون)، کلمبیا (۷٫۲)، سوریه (۶)، یمن (۴٫۸)، و افغانستان (۴٫۴).
طبق آمار سال ۲۰۲۵ سازمان ملل متحد، ۴٫۵میلیون نفر در جهان بدون تابعیت ماندهاند. از این میان، ۷۰٪ در چهار کشور ساکناند: بنگلادش، ساحل عاج، تایلند، و میانمار.
بازگشت و مهاجرت جدید
بیشتر از ۹۰درصد آوارگان به افغانستان (۱٫۹میلیون نفر)، سوریه (۱٫۳)، و سودان (۶۵۱,۵۰۰) بازگشتند. با این حال، کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد تأکید کرد که بسیاری از بازگشتها داوطلبانه نبوده و شرایط دشوار و نامشخصی در انتظار آنها بوده است.
برهم صالح، رئیس بخش پناهندگان سازمان ملل متحد، هشدار داده است که این آوارگان به کشورهایی بازگشتهاند که ناامنی در آنها ادامه دارد، زیرساختها آسیب دیده است، و خدمات اساسی و فرصتهای اقتصادی کم است. او تأکید کرد که «بازگشتهایی که مصون نیستند راهحل نیستند.» به گفتهٔ او، این بازگشت آوارگان ممکن است به آغاز یک دورهٔ جدید آوارگی منتهی شود.