عکس از F. Schneider/imageBROKER/picture alliance
کیان ایرانی، دویچه وله فارسی
سهشنبه ۲۶ خرداد ۱۴۰۵
بحران در تنگهٔ هرمز باعث شده که ترکیه پروژهٔ احیای راهآهن بین عربستان و اروپا را با جدیّت و سرعت بیشتری در دستور کارش قرار دهد. در مراحل بعدی، دیگر کشورهای خلیج فارس نیز میتوانند به این راهآهن متصل شوند.
در پی جنگ و تنش میان جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیل، حکومت ایران با بستن تنگه هرمز عملاً تجارت در خاورمیانه را فلج کرد.
حال، طبق گزارشها، دولت ترکیه احیای راهآهن تاریخی میان عربستان سعودی و اروپا را در اولویت بالایی قرار داده است تا بدینوسیله غرب آسیا به قارهٔ سبز (اروپا) متصل شود. هدف از احیای این راهآهن این است که کالاهایی مانند نفت و گاز طبیعی از مسیر زمینی حمل شود.
در همین خصوص، عبدالقادر اورالاوغلو، وزیر حملونقل ترکیه، به شبکهٔ الجزیره گفت که «ترکیه و عربستان سعودی قصد دارند شکاف در مسیر اردن و سوریه به طول ۴۰۰ کیلومتر را در سه تا چهار سال آینده برطرف کنند.»
شریکان این پروژه روز سهشنبه گذشته ۱۹ خرداد (۹ ژوئن) بیانیهٔ مربوط به همکاری در بخش لُجستیک و راهآهن را امضا کردند. این مناطق پیشتر در دوران امپراتوری عثمانی از طریق راهآهن موسوم به “حجاز” به یکدیگر متصل بودند که البته بعدها بخشهایی از آن، از بین رفت و رو به ویرانی گذاشت.
اورالاوغلو گفت این راهآهن قرار است از عربستان سعودی، از طریق اردن و سوریه، به ترکیه برسد و سپس از آنجا به شبکه ریلی اروپا متصل شود.
او دربارهٔ اهمیت این خطآهن با اشاره به امکان حمل کالاها، نفت، و گاز طبیعی از این مسیر تصریح کرد: «ما دربارهٔ مسیر ارتباطیای صحبت میکنیم که میتواند هر نوع بار را به اروپا منتقل کند.»
او گفت که این مسیر «جایگزینی برای کشتیرانی و حملونقل دریایی است که بهدلیل بسته شدن تنگه هرمز در جریان جنگ با ایران، بهشدت مختل شده است.»
اورالاوغلو همچنین در مورد امکان جابهجایی مسافر خاطرنشان کرد که این راهآهن میتواند برای سفر سالانهٔ حج و انتقال زائران به اماکن مقدس برای مسلمانان در عربستان سعودی نیز استفاده شود.
امکان گسترش به دیگر کشورهای خلیج فارس
اورالاوغلو دربارهٔ اهمیت این پروژه همچنین به این نکته اشاره کرد که در مراحل بعدی کشورهای همسایهٔ عربستان سعودی، یعنی امارات متحده عربی، کویت، قطر، عمان، و یمن نیز میتوانند به این راهآهن متصل شوند.
به گفتهٔ وزیر حملونقل ترکیه، اکنون قرار است طرحی برای تأمین مالی این پروژه تدوین شود.
این سرمایهگذاریها حدود ۱۰۰میلیون دلار بودجه برای بازسازی مسیر ریلی میان ترکیه و شهر حلب در سوریه را نیز در برمیگیرد تا امکان ایجاد اتصال ریلی به دمشق فراهم شود.
ترکیه پس از سقوط بشار اسد، رئیسجمهور سوریه، در اواخر سال ۲۰۲۴، روابط نزدیکی با دولت جدید آن کشور برقرار کرده و برای مشارکت در بازسازی کشور همسایهاش نیز وعدهٔ کمک داده است.
امپراتوری عثمانی در آغاز قرن بیستم «راهآهن حجاز» را از دمشق تا مدینه، در عربستان سعودی امروزی، احداث کرد. مدیریت این پروژه بر عهدهٔ یک مهندس آلمانی به نام هاینریش آگوست مایسنر بود.
پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی، که در سال ۱۹۲۳ جمهوری ترکیه از دل آن پدید آمد، این ارتباطات ریلی نیز قطع شد.