نمایی هوایی از شهر بانگی، پایتخت جمهوری آفریقای مرکزی، ۸ مارس ۲۰۲۴. عکس از AP Photo/Sam Mednick - Sam Mednick.
شنبه ۲۳ خرداد ۱۴۰۵
نخستین هواپیمای حامل مهاجران ایرانی، افغانستانی، ترکیهیی، و گرجی که از ایالات متحد آمریکا اخراج شدهاند شامگاه جمعه وارد بانگی، پایتخت جمهوری آفریقای مرکزی شد. این انتقال در چارچوب سیاست جنجالی دولت آمریکا برای فرستادن اتباع خارجی فاقد وضعیت قانونی به کشورهای ثالث صورت گرفته است. این سیاست در دورهٔ ریاستجمهوری دونالد ترامپ به بخش مهمی از برنامهٔ مقابله با مهاجرت تبدیل شده است، اما قانونی بودن آن در دادگاههای آمریکا و دیگر کشورها مورد مناقشه است.
به گفته آلما دیوید، وکیل آمریکایی متخصص امور مهاجرت، این پرواز شامگاه جمعه وارد بانگی شد. به گزارش بخش بینالمللی خبرگزاری فرانسه «ار.اف.ای»، هواپیمای حامل اخراجشدگان پنجشنبه شب از شهر الکساندریا در ایالت لوئیزیانا پرواز کرد و پس از توقفی برنامهریزیشده در غنا، حدود ساعت ۲۱ به وقت گرینویچ در پایتخت جمهوری آفریقای مرکزی به زمین نشست.
تعداد سرنشینان این پرواز اعلام نشده است. همچنین مشخص نیست که آیا بخشی از مسافران در غنا از هواپیما پیاده شدهاند یا خیر. آلما دیوید گفت افرادی که به جمهوری آفریقای مرکزی منتقل شدهاند «عمدتاً از دارندگان تعویق اخراج» بودهاند و از کشورهایی چون ایران، افغانستان، ترکیه، و گرجستان آمدهاند.
در میان اخراجشدگان ایرانی دستکم دو زن حضور داشتهاند. به گفتهٔ وکیل آنان، این افراد پیشتر موفق به دریافت «تعلیق اخراج» شده بودند، وضعیتی حقوقی که اگرچه از حمایتهای کمتری نسبت به پناهندگی برخوردار است، اما در دولتهای پیشین آمریکا در دادگاههای مهاجرت نوعی «پیروزی» تلقی میشد.
با وجود بهبود نسبی وضع امنیت در جمهوری آفریقای مرکزی در سالهای اخیر، این کشور همچنان شاهد فعالیت گروههای مسلح و شورشی است. وزارت خارجهٔ آمریکا نیز به شهروندان آن کشور توصیه کرده است که «به هیچ دلیلی به جمهوری آفریقای مرکزی سفر نکنید». هنوز مشخص نیست پس از ورود این مهاجران چه سرنوشتی در انتظار آنها خواهد بود. به نوشتهٔ خبرگزاری فرانسه، این انتقالها ظاهراً در چارچوب نخستین توافق میان آمریکا و جمهوری آفریقای مرکزی برای پذیرش اخراجشدگان از آمریکا صورت گرفته است.
امیلی تروستل، وکیل این افراد، به خبرگزاری فرانسه گفت: «نگرانیم که در نهایت مجبور شوند به کشورهایی بازگردند که در ابتدا از آنها گریخته بودند». او افزود چنین اتفاقی پیشتر برای برخی اخراجشدگانی که به کشورهای مختلف آفریقایی فرستاده شده بودند رخ داده است.
دولت آمریکا میگوید که فقط از بازگرداندن دارندگان «تعویق اخراج» به کشورهای مبدأ منع شده و بنابراین میتواند آنها را به کشورهای دیگر منتقل کند.
با این حال، اخراجشدگان و وکیلهای آنان از شرایط نامناسب بازداشت در آمریکا، رفتارهای غیرانسانی در غنا، و بازداشت نامحدود در اسواتینی (سوازیلند سابق) سخن گفتهاند. همچنین گزارش شده است که برخی افراد از غنا و گینهٔ استوایی به کشورهای مبدأ بازگردانده شدهاند، در حالی که قضات آمریکایی تشخیص داده بودند در آن کشورها با خطر مواجهاند.
هنوز مشخص نیست سرنوشت این افراد پس از ورود به جمهوری آفریقای مرکزی چه خواهد بود. پل کرسان بنینگا، پژوهشگر و عضو گروه کاری جامعهٔ مدنی، به خبرگزاری فرانسه گفت: «نمیدانیم این مهاجرانی که وارد خاک جمهوری آفریقای مرکزی میشوند صرفاً از آنجا عبور میکنند یا حق درخواست پناهندگی خواهند داشت». او افزود: «دولت نمیخواهد پاسخی بدهد، اطلاعرسانی نمیکند، و در این باره کاملاً سکوت اختیار کرده است».
امیلی تروستل نیز گفت: «این افراد از آمریکا اخراج میشوند و در کشوری رها میشوند که در آن هیچ وضعیت حقوقی، هیچ پیوند، و هیچ شبکهٔ حمایتی ندارند.»
هفتهٔ گذشته نیز شکایتی نزد کمیسیون آفریقایی حقوق بشر و ملتها برای تعلیق اخراجهای آمریکا به گینهٔ استوایی ثبت شد. هدف این شکایت جلوگیری از بازگرداندن این افراد از گینهٔ استوایی به کشورهای مبدأشان است.